Airbus A400M Atlas

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Airbus A400M sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Airbus A400M Atlas
İkinci prototip  A400M (Grizzly 2), Farnborough havacılık gösterisinde (2010)
İkinci prototip A400M (Grizzly 2), Farnborough havacılık gösterisinde (2010)
Türü Uzun menzilli Askeri Nakliye
Ulusal köken  Avrupa Birliği
Üretici Airbus Military (EADS)
İlk uçuş 11 Aralık 2009
Ana kullanıcı Fransa Hava Kuvvetleri
Türk Hava Kuvvetleri
Diğer kullanıcılar Alman Hava Kuvvetleri (planlanan)
İspanya Hava Kuvvetleri (planlanan)
Üretim aralığı 2007-
Üretim sayısı 6
Birim maliyeti 150 Milyon € (tahmini)

Airbus A400M Atlas dört turboprop motorlu, Avrupalı milletlerin askeri havadan taşıma isteklerini karşılayabilmek amacı ile Airbus Military tarafından tasarlanmış bir uçaktır. Proje başlangıcından daha sonraki tarihlerde Malezya tarafından da sipariş edilmiştir.

Proje planı[değiştir | kaynağı değiştir]

Geleceğin Uluslararası Askeri Nakliye Uçağı (Future International Military Airlifter (FIMA)) olarak başlatılan Proje, C-130 Hercules ve C-160 Transall'ın yerine geçmesi amacı ile Aerospatiale, British Aerospace, Lockheed ve MBB firmaları tarafından 1982'de planlanmıştır. Değişen gereksinimler ve milletlerarası politik görüşler nedeni ile yavaş bir ilerleme sağlandı. 1989'da Lockheed gruptan ayrıldı ve ikinci nesil Hercules, C-130J, üzerinde çalışmaya başladı. Alenia veCASA'in de eklenmesi ile FIMA grubu Euroflag'e dönüştü.

İlk prototip A400M iniş halinde.

Ortak ülkeler olan Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Birleşik Krallık, Türkiye, Belçika ve Lüksemburg Mayıs 2003'te 212 adet uçak alımı için imza attılar. Bu ülkeler OCCAR'ı A400M tedarik yönetimi ile görevlendirdiler.

İtalya'nın projeden çekilmesinin ve tedarik sayısının gözden geçirilmesinin ardından gereksinim, 180 uçak için, ilk uçuşun 2008 ve ilk teslimatın 2009'da olacağı şekilde değiştirildi. 28 Nisan 2005'de Güney Afrika da ortaklık programına dahil oldu.

Airbus A400M, aslen yerine geçmesinin tasarlandığı eski versiyon Hercules ve Transall'ın nakliye ve menzil değerlerinin üstüne çıkacak. Kargo kapasitesinin, hem hacim hem de ağırlık olarak varolan uçakların iki katına çıkması beklenmektedir ve menzil de büyük ölçü de arttırılmıştır. Airbus'ın diğer uçakları gibi, A400M'in bütün bilgilerin büyük renkli ekranlarla görüntülenebilmesine izin veren cam kokpit ve fly-by-wire gibi yenilikleri ile şu anda çoğu ülkenin kullandığı eski C-130 ve C-160'lara göre teknolojik bir atlama sunacaktır.

Airbus A400M, kargo taşıma, asker taşıma, MEDEVAC, havadan havaya yakıt ikmali ve elektronik gözetleme gibi görevleri de içeren birçok yapılandırmada çalışacaktır.

Europro'un motorlarının seçimi tartışmalı bir konu olarak kalmıştır; son ana kadar, Pratt & Whitney Canada, teknik ve fiyatlandırma manasında önde giden motor üreticisi olarak bakılmakta idi. Bununla birlikte, Avrupa hükümetleri ve endüstrisinden gelen yüksek miktarda son dakika baskısı ile Airbus'ın bu konudaki duruşu değişti ve EuroProp'un önerisini kabul etmek zorunda kaldı.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamilton-Sundstrand üretim A400M pervanesi Paris Havacılık Şovunda gösterimde.

A400M programında yaşanan politik ve finansal gecikmeler İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetlerinin (RAF), C-17'yi geçici olarak stratejik nakliye uçağı gereksinimini karşılayacak uçak olarak seçen Kısa Süreli Stratejik Uçak (Term Strategic Aircraft (STSA)) programını, A400M kullanıma girene kadar başlatma kararı almasına neden olmuştur. C-17'nin kullanıma girdiğinden beri sağladığı tecrübeye dayanarak, RAF orijinal anlaşmayı büyüttü. 21 Temmuz 2004'te, Geoff Hoon A400M üretime başlamaya doğru gittiği halde, RAF'ın kontrat sonunda dört adet C-17 alacağını açıkladı. Aynı zamanda bir C-17 için takip isteği de çıkardılar, ve daha fazla A400M gecikmeleri sonucunda oluşan endişeler yüzünden, A.B.D. Hava Kuvvetlerinin uzatmalı üretim isteğine bağlı olarak fazladan üç adet C-17 daha alınmasını planlamaktalar.[1]

9 Aralık 2004'te, Güney Afrika Hava Kuvvetleri sekiz adet A400M'i toplam olarak 837 milyon €'ya almayı planladığını ve altı tane daha almayı planladığını açıkladı. Böylece Güney Afrika Airbus Military grubuna endüstriyel ortak olarak eklenmiş oldu. Teslimatların 2010-2014 arası olması beklenmektedir.

18 Temmuz 2005'te, Şili Hava Kuvvetleri 2018-2022 arası teslim edilecek olan üç adet uçak için bir MOU imzaladı.[2]

8 Aralık 2005'te Malezya Kraliyet Hava Kuvvetleri eskiyen C-130 filosunu yenileyebilmek için dört adet A400M siparişi verdi.

Kanada 5 Temmuz 2006'da eski C-130E ve H modellerinin yerine geçebilmesi amacı ile 17 yeni taktik nakliye uçağı için teklif hazırladı.[3] A400M, sipariş için Lockheed C-130J ile rekabet etmek zorunda. Airbus A400M'leri Kanada Hava Kuvvetlerinin orta-menzilli nakliyeleri olarak hizmet vereceklerken, hükümet uzun-menzilli nakliye uçağı olarak kullanacağı 4 adet Boeing C-17 için ayrı bir satın alma isteği yayınladı. 22 Kasım 2006 tarihi itibarı ile Kanada Hükümeti A400M'in test uçuşlarının yapılamadığını ve testlerinin karşılaştırılamayacağından söz ederek resmi olmayan kanallardan kontratı Lockheed-Martin'e C-130J modelleri için vermiş durumdadır.[4]

A400M'in, Eylül 2006 tarihi ile Airbus Military hissedarı olan EADS İspanya'nın Seville fabrikasında montajı başlamıştır. .[5][6]

EASA CS-25 altındaki sivil sertifikasyon ve daha sonraları askeri amaçlar için devam eden sertifikasyon çalışmaları tamamlanarak A400M uçağının ilk uçuşu, 11.12.2009'da İspanya'nın Sevilla şehrinde gerçekleşmiştir.

Teknoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

A400M'in kanatları genel olarak karbon lif takviyeli plastik olacaktır. Kokpit, yan kontroller ile birlikte kablolu uçuş kontrol sistemi ve uçuş zarfı korumasına sahip olacaktır. Yüksek performanslı turboprop motorlar sivil hava trafik kontrol ortamında seyri mümkün kılacaktır.[7]

Siparişler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarih Ülke Siparişler İlk Teslim
tarihi
Bilgi
27 Mayıs 2003  Almanya 53 Kasım 2014 Sipariş sayısı 60`tan 53`e düşürüldü,[8] 13 adeti tekrardan satılacak, 40 adeti kalıcak .[9]
 Fransa 50 Ağustos 2013
 İspanya 27 2016 (tahmini) Gerekli uçak sayısı 14`e düşürüldü ve kalan 13 adeti tekrardan satılacak.[10]
 Birleşik Krallık 22 2015 (tahmini) ilk sipariş adeti 25.[11]
 Türkiye 10 Nisan 2014 [12][13] Sonuncu A400M teslimatının 2018`de olması bekleniyor.[14]
 Belçika 7 2018/20 (tahmini)
 Lüksemburg 1 2019 (tahmini)
8 Aralık 2005  Malezya 4 2015
Toplam: 174

Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Airbus A400M siluetleri
A400M operasyon menzili; ██ 20 ton ile██ 30 ton ile Referans merkezi: Paris, Fransa
  • Mürettebat: 3-4 (2 pilot, 3. isteğe bağlı, 1 yükleme sorumlusu)
  • Kapasite: 37,000 kg (82,000 lb), 116 tam teçhizatlı asker/paraşütçü, 66 sedye ve 25 tıbbi personel,
  • Uzunluk: 43.8 m (143 ft 8 in)
  • Kanat Açıklığı: 42.4 m (139 ft 1 in)
  • Yükseklik: 14.6 m (47 ft 11 in)
  • Boş Ağırlık: 70 ton (154,000 lb)
  • Azami Kalkış Ağırlığı: 130 ton (287,000 lb)
  • Toplam İç Yakıt: 46.7 ton (103,000 lb)
  • Azami İniş Ağırlığı: 114 ton (251,000 lb)
  • Azami Faydalı Yük: 37 ton (82,000 lb)
  • Motor (prop): EPI (EuroProp International) TP400-D6[15]
    • Prop cinsi: Turboprop
    • Prop sayısı: 4
    • Ana güç: 8,250 kW (11,000 hp)
  • Azami seyir hızı: 780 km/s (421 kt)
  • Seyir hızı aralığı: Mach 0.68 - 0.72
  • Azami Görev Hızı: 300 kt CAS (560 km/h, 350 mph)
  • İlk Seyir İrtifası: at MTOW: 9,000 m (29,000 ft)
  • Azami İrtifa: 11,300 m (37,000 ft)
    • Azami Görev Yüksekliği - Özel Harekat: 12,000 m (40,000 ft)
  • Menzil :Azami yük ile: 3,300 km (1,782 nmi) (uzun menzilli seyir hızı ; MIL-C-5011A'ye göre)
    • 30-ton yük ile menzil: 4,800 km (2,592 nmi)
    • 20-ton yük ile menzil: 6,950 km (3,753 nmi)
    • Yüksüz Uçuş: 9,300 km (5,022 nmi)
  • Taktik Kalkış Mesafesi: 940 m (3 080 ft) (Şartlar: uçak ağırlığı 100 ton, ham pist, ISA, deniz seviyesi)
  • Taktik İniş Mesafesi: 625 m (2 050 ft) (bkz. üst)
  • Dönüş yarıçapı (Yerde): 28.6 m

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]