Airbus A330
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Airbus A330 | |
|---|---|
 |
|
| Tanımı | |
| Türü | Hava taşımacılığı |
| Üretici | Airbus S.A.S (EADS) |
| İlk uçuş | Ocak 1994 Air Inter |
| Başlıca kullanıcılar | Cathay Pacific (30) |
| Diğer kullanıcılar | Emirates (29) Qatar Airways (24) Northwest Airlines (23) Turkish Airlines |
| Üretim adeti | 464 (Mart 2007 itibarı ile) |
| Birim maliyeti | $139.6 ila $145.5m arası (2003) A330-200F $175M (2007) |
| Dayandığı model | Airbus A300 |
| Değişimleri | Airbus A330 MRTT Airbus A340 |
| Teknik Özellikler | |
Airbus A330, Airbus ailesinin yüksek kapasiteli, orta ve uzun menzilli bir uçaktır. Teknik olarak aynı A340 gibi geniş gövdeli, iki koridorlu yapıda olup A340'dan farklı olarak iki adet turbofan motora sahiptir. Bu özellikteri ile Airbus ailesinin çift motorlu en büyük üyesidir.
A330 ilk uçuşunu 1992'de yaptı. Airbus'ın ve havacılık otoritelerinin testlerinden sonra ilk hizmetine 1993'te başladı. İlk imal edilen A330'un 300 serisiydi. Üç sınıfta toplam 295 yolcu taşıyabilen uçağın menzili 10 bin 400 kilometreydi. Havayollarının biraz daha küçük, iki motorlu bir uçak istediklerini saptayan Airbus Endüstri, 1990'ların başından itibaren A330-300'ün alt modeli olan A330-200 üzerinde çalışmaya başladı. İlk siparişler uçak kiralama şirketi ILFC'nin yanı sıra Swissair, Sabena, Avusturya, Emirates ve Gulf Air gibi şirketlerden geldi.
Serinin bir alt üyesi olan A330-200 ilk uçuşunu 13 Ağustos 1997'de gerçekleştirdi. Testler ve sertifikasyon çalışmalarından sonra uçak ilk olarak Nisan 1998'de Canada 3000 Havayolları'nda hizmete girdi. A330-200 modelinin gövdesi 300 serisine oranla yaklaşık 4.7 metre daha kısa. Ancak menzili A330-300'den 2 bin kilometre daha uzun. Menzil farkı A330-200'ün gövde altına konulan ve A340'larda da kullanılan özel bir yakıt tankı sayesinde sağlandı. Artan ağırlığı karşılamak için özel iniş takımları da eklendi.
Ekonomik uçuşuyla birçok havayolu tarafından seçilen A330-200, 150'ye yakın sipariş aldı. Bunlardan 102 tanesi teslim edildi. Havayolları A330-200'leri filolarındaki A300, A310, DC10-10, eski nesil B767-200'leri değiştirmek amacıyla seçiyor. Swissair, Avusturya, Sabena, Air France, Kore, TAM, Qatar, Air Transat, Canada 3000, LTU, Aer Lingus, Air Tours, British Midland, JMC Air, Monarch , Srilankan Havayollarının yanı sıra Türk Hava Yolları da A330-200 kullanan operatörler arasındaki yerini aldı.
İlk nesil çift motorlu Airbus uçakları olan A330-300 serisinde farklı motor seçenekleri mevcuttur. Bu uçaklar için (67,500lb) 300.3kN'luk itiş gücüne sahip iki adet General Electric firmasının CF6-80E1/A2 motorlarını ya da 284.7kN'luk (64,000lb) Pratt & Whitney firmasının PW-4164 motorları tercih edilebilir. Ayrıca bir başka seçenek olarak (68,000lb) 304.6kN'luk itiş gücü ile RollsRoyce Trent 768 ile Trent 772 turbofan motorları da seçenekler arasındadır.
Uzun menzilli A330-200 uçaklarında ise Pratt & Withney firmasına ait PW-4164 motorları ya da PW-4168 serisi turbofan motorları ile üçüncü bir seçenek olarak da yeni nesil 324kN (73,000lb) itiş gücüne sahip RR Trent 768 serisi veya 772 opsiyonu kullanılabilir.
[değiştir] A330 MRTT
A330'un KC-45 adı altında havadan yakıt ikmali sağlayan tanker uçağıdır. EADS ve Northrop Grumman ortaklığı 29 Şubat 2008'de ABD'de 35 Milyar $ değerinde 200 adet KC-45 tedariğini içeren sözleşme imzalamış ve Boeing'i safdışı bırakmıştır. [1]
[değiştir] Teknik özellikler
| Uçak boyutları | A330-200 | A330-300 | A330-200F |
|---|---|---|---|
| Gövde Uzunluğu | 58.8 m (192 ft 11 in) | 63.6 m (208 ft 8 in) | 58.8 m (192 ft 11 in) |
| Yerden Yüksekliği | 17.40 m (57 ft 1 in) | 16.85 m (55 ft 3 in) | 16.9 m (55 ft 5 in) |
| Gövde çapı | 5.64 m (18 ft 6 in) | ||
| Azami kabin genişliği | 5.28 m (17 ft 4 in) | ||
| Kabin genişliği | 45.0 m (147 ft 8 in) | 50.35 m (165 ft 2 in) | 40.8 m (133 ft 10 in) |
| Kanat Açıklığı (geometrik) | 60.3 m (197 ft 10 in) | ||
| Kanat Alanı (referans) | 361.6 m² (1,186 sq ft) | ||
| Kanat serbestisi (%25 akord) | 30 derece | ||
| Dingil mesafesi | 22.2 m (72 ft 10 in) | 25.6 m (84 ft) | 22.2 m (72 ft 10 in) |
| Tekerlek izi | 10.69 m (35 ft 1 in) | ||
| Temel çalışma verisi | |||
| Motorlar | two CF6-80E1 or PW4000 or RR Trent 700 | PW4000 or Trent 700 | |
| Motror itme mesafesi | 303-320 kN | ||
| Yolcu kapasitesi | 253 (3-class) / 293 (2-class) | 295 (3-class) / 335 (2-class) | - |
| Menzil (w/max. passengers) | 6,749 NM (12,500 km) | 5,669 NM (10,500 km) | 4,000 NM (7,400 km) |
| Ekonomik hız | Mach 0.82 (541 mph, 470 knots, 871 km/h at 35,000 ft cruise altitude) | ||
| Azami ekonomik hız | Mach 0.86 (568 mph, 493 knots, 913 km/h at 35,000 ft cruise altitude) | ||
| Kalkış Mesafesi MTOW | 2,220 metres/7300ft | 2,500 metres (8,202 ft) | - |
| Yük tutma hacmi (Standard/seçenekli) | 19.7 / 13.76 m³ | 475 m³ | |
| Dizayn ağırlıkları | |||
| Azami şahlanma ağırlığı | 230.9 (233.9 ) t | ||
| Azami Havalanma ağırlığı | 230 (233) t | ||
| Azami İniş ağırlığı | 180 (182) t | 185 (187) t | 182 (187) t |
| Azami sıfır yakıt ağırlığı | 168 (170) t | 173 (175) t | 173 (178) t |
| Azami yakıt kapasitesi | 139,100 l | 97,170 l | 139,100 l |
| Boş faaliyet ağırlığı | 119.6 t | 122.2 (124.5) t | 109 t |
| Hacimsal Yük | 36.4 t | 45.9 t | 69 t |
Motorlar :
- 1. seçenek : 2x GE CF6-80E1/A2
- 2. seçenek : 2x P&W PW-4164 - PW-4168
- 3. seçenek : 2x RR Trent 768 - Trent 772
