Ahmed-i Hani

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara


Ehmedê Xanî
Doğumu 1650
Hakkari
Ölümü 1707
Doğubayazıt, Ağrı
Çağı 17.
Bölgesi Osmanlı İmparatorluğu
İlgi alanları İslam, Tasavvuf, Astronomi, Ahlak, Kültür, Toplum

Ahmed-i Hani (Kürtçe: Ehmedê Xanî) (d. 1650/1651, Han Köyü[kaynak belirtilmeli], Çukurca, Hakkari - ö. 1707, Doğubayazıt, Ağrı) 17. yüzyılda yaşamış Osmanlı Kürt edip, şair, tarihçi ve mutasavvıf. Yaşadığı yörede zaman zaman şeyh[1][2] olarak kabul edilmiş, halk arasında Hani Baba adıyla da anılmıştır. Ayrıca, molla[3](Molla Ahmed) olarak da tanınmaktadır. Hânî Aşiretinden olmasından ve Han köyünde doğması ötürü Ahmed Hânî (Ahmed-i Hânî) olarak tanınmaktadır. Doğu Bayazıt medreselerinde müderrislik ve İshak Paşa Sarayında kâtiplik yapmıştır. Dört dil (Arapça, Farsça, Kürtçe ve Türkçe) bilen Hani, eserlerini, dönemin tercih edilen edebiyat dili olan Farsça yerine Kürtçe yazmıştır.

En bilinen eseri, 17. yüzyılda Kürtçe'nin Kurmanci lehçesiyle yazdığı "Mem û Zîn"dir. Xanî, Mem û Zîn adlı eserinde, Emir Zeynettin'in güzellikleriyle dillere destan olan Zin ve Sti adlı iki kız kardeşinin Mem ve Tajdin ismindeki iki gençle olan aşklarını şiir şeklinde anlatır. Eser, aynı adla sinemaya da uyarlanmıştır.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Türbesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türbesi Ağrı Doğubeyazıt'tadır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Risale-i Nur, Münazarat, s. 105
  2. ^ Risale-i Nur, Kastamonu Lahikası, s. 186
  3. ^ Risale-i Nur, Tarihçe-i Hayat, s. 32