Yeşilbağ, Manavgat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yeşilbağ
—  Köy  —
Antalya
Antalya
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi
İl Antalya
İlçe Manavgat
Rakım 1.020 m (3.346 ft)
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 2.191
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 242
İl plaka kodu 07
Posta kodu 07600
İnternet sitesi: [2]

Yeşilbağ Torosların zirvesinde Antalya ili Manavgat ilçesine bağlı Isparta sınırında bulunan Manavgat'ın en uzak köyüdür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

eski adı kızılcaköydür. Yaklaşık 500 yıl önce bir çoban bir demirci tafından kurulmuştur. Köyde demircilik ve hayvancılık çok gelişmiştir. Sarp kayalıklar ardından köye ulaşılmaktadır. Köyün ilk yerleşim yeri olan Kızılcaköy'de yaşarlarken, köyün bugünkü yerine gelirken DUTLUSEKİ'ye gideceğim diye zikrederlermiş.


Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Yörük Türkmenleri kültür gelenek ve gelenekleri yaşanmaktadır.


YEŞİLBAĞ’DA MUTFAK[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyümüzde yemek genelde yerde "sofra bezi" veya "sofraltı" denilen bir örtü serilip üzerine "ayaklık", "kasnak" veya "tabla" adı verilen bir araç konulduktan sonra "sini" üzerinde yenir. Kalabalık ailelerde kadın ve çocuklar ayrı bir yerde yerken, küçük ailelerde kadın-erkek ayrımı yapılmaksızın sofraya oturulur. Yemeğe başlamadan önce "besmele" çekilir. Evin en büyüğü veya reisi kimse yemeğe önce o başlar. Su içileceği zaman "su küçüğün, sus büyüğün" sözü ile su önce küçüklere takdim edilir. Buna riayet edilmediği de olunmaktadır. Yemekler bir tabaktan yenilir. Yemekler sabah kahvaltısı, öğlen ve akşam olmak üzere üç öğünde toplanmaktadır. Sabah kahvaltısı geç yapıldığında öğlen yemeğinin yenilmediği görülür. Yemekler genellikle tüplü ocaklar, kuzine sobalarda veya ocakta; ateş, üzerinde pişirilir.

Yeşilbağ’da bilinen ve en çok yapılan yemekler şu şekilde sıralanabilir.

  • Pirinç çorbası: Pirinç et suyunda pişer. Et ile nohut haşlanarak bir tencerenin içinde yağ, salça, maydanoz ilavesi ile beraber pişirilir.
  • Top tarhana: Dövülmüş buğday dere otu ve tuz ile suda kaynatılıp şişirilir. Soğuduktan sonra yoğurt, nane, maydanoz ile yoğrulur. Bir bezin üzerine yumurta büyüklüğündeki parçalar halinde döşenir ve kurutulur. Pişirileceği zaman akşamdan ılık suya salınır. Ertesi gün haşlanmış nohut ve börülce ilave edilerek bir süre kaynatılır. Sonra kızdırılmış yağ ve salça eklenir.
  • Yayla: Pirinç haşlanır ve üzerine ezilmiş yoğurt ile et suyu ilave edilir. Bir miktar böyle kaynatıldıktan sonra üzerine kızdırılmış yağ ilave edilir. Üzerine kuru nane veya maydanoz serpilir.
  • Av hayvanları: Yörede avlanan, tavşan, keklik, yaban güvercini gibi yaban hayvanları avlanarak yahnisi, çorbası ve eti haşlanıp yenir.
  • Ispanak: Yağ, soğan ve salça kavrulur. Kıyılan ıspanak, kırmızı biber, su ve tuz ilavesiyle hep birlikte pişirilir. Pişmeye yakın zamanda bir fincan pirinç atılır.
  • Sirken Otu: Ispanak gibi pişer.
  • Dolmalar: Köyümüzde patlıcan, biber, asma yaprağı (Tefek), domates, kabak ve lahana gibi sebzelerin dolmaları yapılır. Soğan doğrandıktan sonra karabiber, tuz, nane, maydanoz, pirinç ve kıyma ile iç hazırlanır. Hazırlanan iç, sebzelerin içine doldurulur veya sarılır. Lahana ve asma yaprağı sarılmadan önce haşlanır.
  • Saç böreği: Su, un, tuz ile hamur yoğrulur. Bezeler oklavayla yufka gibi ince açılarak içine daha önce hazırlanmış, kavrulmuş kıyma, soğan, karabiber ilave edilerek yufka kapatılır. Saçın üzerinde pişirilip yağlanır.
  • Pirinç ve bulgur pilavı: Pirinç pilavında pirinç bir gün evvel ıslatılır. Nohut ilave edilmek istenirse bu da ıslatılır. Tencerede yağ, soğan ve salça kızartıldıktan sonra üzerine pirinç veya bulgur nohutla birlikte konur. Bir müddet sonra et suyu ilave edilir. Su çekilince piştiği anlaşılır.
  • Mercimekli aş: Yeşil mercimek haşlanır. Tencerede yağ, soğan, salça ve biber kızartıldıktan sonra mercimek bulgur ile pişirilir. Pişerken su ilave edilir.
  • Kuru fasulye: Fasulye bir gün evvel ıslatılır. Bir miktar kuşbaşı, soğan, tuz, salça ve su ilavesiyle pişirilir.
  • Karnı kara\börülce: Kuru fasulye gibi pişer. Ancak bunu ıslatmaya gerek yoktur. Çünkü çabuk pişer. Kuru fasulyeden farklı olarak ateşten ineceğine yakın bir zamanda bir miktar daha kaynatılarak pişirilir.
  • Kıvrım: Baklava hamuruyla yapılır. İnce açılan yufkaların arasına iç malzeme konduktan sonra oklavaya sarılır ve çekilerek körük gibi yapılır. Sonra tepsiye dolandırılır. Üzerine kızgın yağ dökülerek bir gece dinlendirilir. Ertesi gün fırında pişirilir. Şerbeti biri sıcak biri soğuk dökülür.
  • Yufka: Hamur sabah erkenden teknede yoğrulur. Tuz, un birbirine katılır. Hamur iyice yumruklanarak karılır. Kadınlar bir araya gelerek pişirmeye başlanır. Hamur küçük parçalar halinde ayrılarak "Beze" denilen hale getirilir. Bir kişi oklava ile bezeleri büyük daire şeklinde, "Senit" denilen tahta tabla üzerinde açar. Diğer bir kişi saçın yanında tahtadan yapılmış "Küslağaç" denilen bir aletle saçın üzerinde pişen ekmeği çevirir. Saçın altındaki ateş çalı, çırpı veya odun ile yakılır.

Yapılan ekmekler üst üste dizilir, gerektiğinde su serpilip yumuşatılarak yenir. Ekonomik olması nedeniyle çok tercih edilen bir ekmek çeşididir.

Kışlık hazırlanan yiyecekler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Salça: Domatesler yıkanarak doğranır. Süzgeçten geçirilerek püre haline getirilip, tuzlanıp güneşte kurutulur.Püre kıvamında kavanozlara doldurulur.
  • Turşu: Her sebzenin turşusu yapılır. (Salatalık, domates, lahana, patlıcan, biber, fasulye...) Sebzeler yıkanıp ayıklanır, kavanoz veya küplere doldurulur. Üzerine sirke ve su ilave edilerek 20 gün bekletilir. Suyun bütün kaba yayılması ve koku vermesi için dere otu, nane sapları, defne dalı gibi otlar atılır.
  • Bulgur: Yeşilbağ’da buğday ayıklanıp temizlenerek büyük kazanlarda kaynatılır. Sonra çarşaf üzerinde güneşte kurutulur ve yarılmak üzere değirmene götürülür. Değirmende buğdayların üzerine belirli oranda su serpilir. Bu işleme "Tavlama" denilir. Buğday su ile harman edilir ve elle ovulur. Tâ ki kepek denilen kabuk taneden ayrılıncaya kadar ovalanır. Sonra değirmende büyüklüğüne göre çekilir. Tekrar çarşaflara serilip güneşletilir. Bulgur rüzgarlı havada kalburlarla savrularak arta kalan kabuklardan temizlenir. Çekilen bulgur çeşitleri pilavlık, çorbalık, dolmalık, köftelik olarak ayrılır.
  • Kurutma: Her sebze kurutulabilir (Taze fasulye, kabak, biber, patlıcan, bamya...). Meyveler de kurutularak kompostosu yapılır (Erik, elma, dut, ayva üzüm...).
  • Pekmez: Üzümler "Üzüm Ambarı" denilen tahtadan yapılmış araçlara dökülerek ezilirler. Ambar ağzındaki delikten üzümün suyu kazanlara akar. "Pekmez Toprağı" denilen bir toz kazanlara dökülür. Bu toz üzümün suyunu tatlıya dönüştürür. Üzümün suyu bir süre bekletildikten sonra "Pekmez Ocağı" denilen ocaklarda kaynatılarak koyulaştırılır. Buna "Pekmez" denir.
  • Reçeller: Her meyvenin reçeli olur. (Armut, erik, kayısı, vişne, çilek, şeftali, ayva, ...) Belli oranlarda şeker ve meyve, su ilavesi ile kaynatılır. Koyulaşmaya yakın limon suyu ilave edilerek kavanozlarda saklanır.
  • Kap-kacaklar: Tüplü ocakta yemek pişirenler genellikle bakır, çelik vb. mutfak araçları kullanırlarken, kuzine sobayı kullananların alüminyum kapları ve bakırı tercih ettikleri görülür. Hemen her evde kullanılan ortak araç gereçlerin bir kısmı şunlardır: Kazan, sini, kepçe, kevgir, tencere, haranı (küçük kazan), tava, ilistir, tas, sahan, tekne, leğen, saç, saç ayağı, senit, toprak çömlek, süt güğümü, pekmez kaynatılan büyük bakır leğen.... Bütün bunlar bakırdan yapılmıştır ve kilerde veya samanlıkta duvara veya tavana asılı olarak muhafaza edilmektedir. Yemek yemede kullanılan tabak ve taslar mutfak dolabında ya da raflarda muhafaza edilir. Yeni yapılarda, modern mutfak dolapları kullanılır.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • ESKİ ADI  : Kızılcaköy
  • NÜFUS  : 2.186 (2000)
  • RAKIM  : 900
  • İL UZAKLIĞI  : 125 km
  • İLÇE UZAKLIĞI  : 110 km

SINIRI[değiştir | kaynağı değiştir]

Manavgat ilçesinin kuzey batısında, Isparta ve Konya sınırında bulunan Yeşilbağ Köyü, Manavgat ilçesinin en uzak yerleşim birimidir. Köyümüzün kuzeyinde Isparta iline bağlı Çukurca Köyü, güneyinde Değirmenözü Köyü ile Doğusunda Beyşehir Dumanlı köyüne komşudur.

YERLEŞİM[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy merkezimizdeki Belen, Orta Oba, Yokuşbaşı, Tüfekçiler, Öte Oba, Ekizpınar ve Dumanlı olmak üzere yedi mahalleden oluşmaktadır. Ekizpınar mahallesi köy merkezine 5 Km., Dumanlı mahallesi ise 7 km'dir. Dumanlı mahallesinin ise Çiftlik ve Meyra Mezraları

ULAŞIM[değiştir | kaynağı değiştir]

Üç alternatif yol vardır;

  1. Antalya, Serik, Taşağıl, Beşkonak üzerinden,
  2. Isparta, Eğirdir, Ayvalıpınar, Kesme üzerinden,
  3. Konya, Beyşehir, Dumanlı, Emerdin Beli üzerinden

ULAŞIM[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Antalya  : 125 km (Asfalt yol)
  2. Manavgat  : 110 km (Asfalt yol)
  3. Serik  : 95 km (Asfalt yol)
  4. Isparta  : 135 km (Asfalt yol)
  5. Eğirdir  : 110 km (Asfalt yol)
  6. Kesme  : 14 km (Asfalt yol)
  7. Beyşehir  : 70 km (35 km stabilize yol)
  8. Konya  : 160 km (35 km stabilize yol)

Koyümüzün yolu kışın kar yağışından dolayı bazen kapanmaktadır.Yol ormanlık araziden geçtiği için zaman zaman yabani hayvanlar çıkmaktadır ( Domuz,Ayı,Kurt,tavşan vb.).Köyümüzden pazartesi ve cuma olmak üzere haftada iki gün Serik ilçesine servis vardır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Akdeniz iklimi etki alanı içerisindedir. Her yıl 6 ay boyunca yoğun yağış almakta dereler taşmaktadır. Diğer ay ise bunaltıcı sıcaklar yaşanmaktadır. Kışın Aralık Ocak Şubat Mart aylarında 50 cm kadar kar yağmaktadır. Yılın 12 ayı aşırı miktarda nem mevcuttur.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 2191
1997 1982

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Çoban sayısı bir elin parmaklarını geçmez. Tarım ile uğraşanlar da ona keza. Günümüzde birçok köyde olduğu gibi köyümüzde de insanlar toprağını ihmal etmektedir. Köylü demek toprağa bağlı yaşamlar demek olsa da köylümüz henüz bunun bilincine varmamıştır. Öyle ki köylümüz toprağa dayalı üretim yapıp kendi ürününü üretmek yerine ekmeğinden, sebzesine her şeyini tıpkı şehirli gibi marketlerden Serik ilçesinden getirtmektedir. Köylümüzün köylülüğü sadece köyde yaşıyor olmaktır. Milletin efendisi olan üretime ve ülke ekonomisine katkısı olan köylümüz az sayıdadır.

Muhtarlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2009 - Ahmet Hamdi Uçar
2004 - Ahmet Hamdi Uçar
1999 - Saim Şimşek
1994 - Veysel Emektar
1989 - Veysel Emektar
1984 - Ahmet Okudan

Okul[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeşilbağ köyünde 8 derslik, 1 fen laboratuarı 1 bilişim teknolojileri sınıfı ve öğrenci yemekhanesinden oluşan bir ilköğretim okulu bulunmaktadır. Okul Yeşilbağ Köyü ve taşıma sistemiyle diğer mahallelerden gelen öğrencilerle eğitim ve öğretime devam etmektedir. Okul Tel:0-242-771-62-70 İnternet Adresi:http://www.yesilbagcumhuriyet.k12.tr E-posta:741719@meb.k12.tr

Sağlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyümüzde bir sağlık evi bulunmaktadır. Beşkonak sağlık ocağından iki ayda bir kez doktor gelip sağlık hizmeti vermektedir.En yakın sağlık ocağı Beşkonak köyünde olup 60 km uzaklıktadır ( yaklaşık 1 saat 15 dk ) En yakın hastane ise Manavgat 110 km Serik 90 km uzaklıktadır.

Sosyal hayat[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeşilbağ Köyünde üç adet bakkal bir köy kahvesi bulunmaktadır. Ekiz mahallesinde ise bir bakkal iki adet alabalık tesisi bulunmaktadır. Dumanlı yaylasında yapılan şölen köy halkının katıldığı önemli etkinliklerdendir.İlçe merkezine ve diğer köylere çok uzak olduğundan sosyal aktivite imkânı yoktur.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır. Turkcell baz istasyonu bulunmaktadır.Avea ve Vadofone ise kısıtlı olarak kullanılabilmektedir. ADSL hizmeti bulunmaktadır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]