Ahmetler, Manavgat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara


Ahmetler
—  Köy  —
Antalya in Turkey.svg
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi
İl Antalya
İlçe Manavgat
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 301
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 242
İl plaka kodu 07
Posta kodu 07600
İnternet sitesi: [2]

Ahmetler, Antalya ilinin Manavgat ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüzlerce yıl önce Ahmet adlı üç çoban tarafından kurulduğu için “Ahmetler” adını alan köy, o bölgenin en eski Türkmen köylerinden biridir. Bu köy gerek coğrafi koşulları gerekse ekonomik ve sosyal hayatı nedeniyle dışarıya kapalı bir hayat sürmüştür. Bu nedenle buranın insanlarının zenci ya da melez olarak adlandırılması gülünçtür. Bu ülkeyi yurt sayan ve Afrika'dan da gelse Avrupa'dan da gelse kendini Türk sayan herkes Atatürk Türkiye’sinde Türk'tür ve Türk soyundan gelenlerden en küçük bir farkı yoktur. Ancak köken olarak öz be öz Türk olan insanlara da sonradan Türkleştiklerini söylemek saygılı bir yaklaşım olamaz. Afrika'dan gelen esirlerin halkımızın engin hoş görüşüyle Türkleşerek aramıza katıldıkları ve bu ülkenin has evlatları oldukları doğrudur. Ancak bu yolla gelen insanlar, Manavgat ovasındaki zengin topraklarda çalıştırılmak amacıyla gelmişlerdir. Hasan Varol'un da belirttiği gibi bu yurttaşlarımız bugün hala Kızılot ve Sarılar köylerinde yaşamaktadır. Ahmetler köyü ise Torosların eteğinde denizden 650-700 metre yükseklikte kurulmuş ve ova köyleriyle hiçbir benzerliği olmayan eski bir orman köyüdür.

Büyük Türk göçleri sırasında bölgeye gelen diğer köyler gibi Ahmetlerliler de daha çok tarım ve ticaretten çok hayvancılıkla uğraşan göçebeler olarak bugünkü köye yerleşmişler. Çoğunluğu yıllar önce yerleşik kültüre geçmiş olmasına rağmen az sayıda aile hala yazlık göçebe hayatını sürdürmektedir. Son yıllarda Ahmetler köyünden ekonomik nedenlerle yoğun bir kente göç vardır. Köy nüfusu giderek azalmaktaysa da geçmişteki ilişkileri, kalabalık keçi sürüleri ve sosyal yaşamıyla da tipik bir yörük köyü olarak bilinir.

Göçlerle gelerek bu bölgeye yerleşen Ahmetler köylülerinin ataları önce bugünkü Manavgat Çavuş Köyü ve Uzunlar köyü civarına yerleşmişler; ancak sıcaktan, sivri sinekten ve sıtmadan zarar görmemek için oraları terk ederek yukarılara, Toroslara çekilmişlerdir. Akseki'den Manavgat'a giderken Toroslardan sahile inildiğinde karşımıza çıkan ilk düzlüklerin adı tapu kayıtlarında bile hala "Ahmetler Bükü" olarak geçmektedir.

Ahmetleri kuranlar bugünkü yerleşim yerinden önce Çavuş Köyü, Aşağı Köy ve Taş Harman yörelerinde geçici köyler kurmuşlar. Buralarda bir süre yaşadıktan sonra bugünkü Ahmetler’de karar kılmışlar ve buraya kalıcı olarak yerleşmişlerdir. Köyün adı eski Alanya kayıtlarında "Çöngere nahiyesinin Ahmetler Kariyesi" olarak yazılıdır.

Ahmetler'in tarihine ilgi duyan ve hala hayatta olan Manavgat eşrafından Mustafa İsmet Özdemir, o bölgedeki büyük bir veba salgını sonucu Hürremşah, Ezenkiriş, Taş Harman, Yalaklar gibi birçok köyün ortadan kalktığını anlatmaktadır. Mustafa Özdemir, Ahmetler'e komşu olan bu köylerin Alanya ilçesinin Çöngere nahiyesine bağlı olduklarını ama Ahmetler dışındakilerin ortadan kalktıklarını nakletmiştir.

Akseki ilçesi yakınlarında, Padişah fermanıyla köye tahsis edilmiş olan yaylanın adı askeri haritalarda "Ahmetler Yaylası" olarak geçmektedir. 1928 yılından beri devam etmekte olan bir davaya konu olan bu yaylayla ilgili mahkeme kayıtları bile köyün tarihinin oldukça eski olduğunu ve daima hayvancılık ve göçerlikle geçindiklerini doğrulamaktadır.

Ahmetler, coğrafi koşulları ve geleneklerine bağlı özellikleri nedeniyle dış etkilenmeye en son açılan köylerden biridir. Bugün bile yaşayan bazı geleneklerin Orta Asya Türklerindeki geleneklerle örtüştüğü görülmektedir.

“Yılbaşı” ve “Nevruz” kutlamaları bizim çocukluğumuza kadar sürüp geliyordu. O yıllarda gençler ve çocuklar, ellerinde meşaleler “Yılbaşı” ya da “Zilbaşı” adı verilen bir gece eğlencesinde her evi ziyaret ederek çeşitli yiyecekler toplarlardı. 21 Mart günlerinde yumurtalı salatalar hazırlanır; baharın müjdecisi olarak "Nevruz" kutlamaları yapılırdı. Nevruz eğlencelerinde ateşler yakılıp üstünden atlandığı ve havaya tüfek atışları yapıldığı anlatılmaktadır. Ancak bu gelenekler, ekonomik nedenlerle hızlanan köyden kente yoğun bir göç ve kentte yaşayanların etkisi ve sosyo kültürel değişimle unutulmaktadır. Yine de yaylaya göç geleneğini sürdüren ailelerin bugünkü göçebe kültürü, Asya Türklerinden farklı değildir.

Ahmetlere komşu olan ve birçok ailenin birbiriyle akrabalıkları bulunan Akseki’ye bağlı (Fersin) Güçlüköy'den fizik Profesörü Önal Ergenekon, bu bölgedeki göçer köylerin hepsinin Horasan'dan gelen aşiretler tarafından kurulduğunu; Anadolu'nun Türkleştirilmesi ve islamlaştırılması amacıyla büyük Türk düşünürü Hoca Ahmet Yesevi tarafından buralara gönderildiklerini anlatmıştır. Bu tespite göre bu bölgeye yerleşen insanlar, 13. yüzyılda Hacı Bektaş Veli ve Mevlana gibi mutasavvıfların peşinden gelen Türk boylarıdır. Bu aşiretlerin kurduğu bugünkü Güçlüköy, Çaltılı Çukur, Yarpuz, Doğrul, Erenyaka ve Ahmetler gibi köylerin Horasan kültürü taşıdıkları ve Anadolu'yu Türkleştirme ve Türk hümanizmasını yayma felsefesinin taşıyıcıları oldukları anlaşılmaktadır. Alanya, Manavgat ve Akseki'nin resmi belgelerinde Ahmetler köyüyle ilgili birçok bilgi bulunmaktadır. Özellikle nüfus, mahkeme ve tapu kayıtları, bu köyün tarihi geçmişiyle ilgili olarak aktardığımız yukarıdaki bilgilerle örtüşmektedir.

(1964 – 1966 yıllarında Ahmetler’de 2 yıl öğretmenlik yaptım. Bu uzun açıklamalar, bu köyün insanlarının Afrika'dan, Etiyopya'dan gelmediğini, Horasan'dan gelen Türk boylarından olduğunu hatırlatmak ve bir yanlışı düzeltmek amacıyla yazıldı. Başka kaynaklarda konuyla ilgili bilgilere ulaşıldıkça buraya eklenecektir.)

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Ahmetler Köyü, Toros Dağlarının güney yamacınca deniz seviyesinden yaklaşık 700 m yükseklikte bulunur. Köy, Manavgat ilçesinin en yüksekte yer alan yerleşmelerinden biridir. Köy arazisi, jeolojik olarak karmaşık bir yapı sergiler.

Kuzeyinde Gûlen Dağının kristalen kalker ve şistleri bulunurken, güneyinde Antalya-Alanya naplarına ait aşınmaya karşı dirençli yaşlı kaya birimleri yüzeylenir. Torosların en tipik özelliklerinden olan naplar (bindirmeler) Ahmetler Köyünün güneyinde çok net olarak izlenebilir. Bu napların altında Kretase kalkerleri bulunur. Bunun en güzel delili ise, köy yerleşim alanının altına doğru gelişmiş olan İnaltı mağarasıdır. Burası bindirmelerin altındaki Kretase kalkerleri içerisinde gelişimini sürdüren aktif bir mağaradır.

Antalya iline 116 km, Manavgat ilçesine 39 km uzaklıktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün iklimi, Akdeniz iklimi etki alanı içerisindedir. Güneyindeki Manavgat Metetoroloji istasyonu ile kuzeydeki Akseki Meteoroloji istasyonlarının ortalama değerlerine göre şekillendirilebilir. Buna göre yerel şartlar düşünülmeden sıcaklık haritalarının hesaplanmasındaki formüller kullanılarak, Manavgat yerleşmesinin yıllık ortalama sıcaklığının 18,6 oC olduğu göz önüne alındığında, 700 m yüksekte yer alan Ahmetler köyünün ortalama sıcaklığının yaklaşık 15,1 oC gibi bir değer olduğu söylenebilir. Buna mukabil yükseldikçe yağışın arttığı teoremini de düşünüldüğünde, Ahmetler köyünün yıllık ortalama yağışının da, yıllık yağışın 1109 mm olduğu Manavgat ile yıllık yağışın 1336 mm olduğu Akseki Meteoroloji istasyonlarına ait değerlerin arasında bir rakama, yani yaklaşık 1200 mm civarına tekabül ettiği söylenebilir. Ancak iklim elemanları bilindiği gibi yerel şartlardan oldukça etkilenir. Zaten köy yerleşmesinin iklim elemanlarını üzerinde en önemli etkiyi yükselti ve bakı şartları yaratır. Bu yüzden köyün deniz seviyesinden yaklaşık 700 m yüksekte yer alması, güney yönünün nemli rüzgârlara açık olması ve hemen kuzeyinde yükseltisi 1601 m olan Gûlen Dağının bulunması gibi faktörler düşünülerek, yukarıda belirtilen tahmini ortalama değerlerin burada beklenenden az çok farklılıklar gösterme ihtimali unutulmamalıdır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 301
1997 433

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün en önemli geçim kaynakları önem sırasına göre hayvancılık, ormancılık, tarım ve arıcılıktır. Hayvancılık için yılın büyük bölümünü köyden uzakta geçiren göçebe nüfus, köyde bulunan evlerinde çok az kalabilmektedir. Ahmetler Köyünde bu tür hayvancılık yapanların; köyde kalış süreleri, yaylalara gidip gelirken izledikleri göç yolları, göç hareketlerinin süresi ve hayvancılık dışında yürüttükleri ekonomik faaliyetlerin olup olmaması gibi özellikleri incelenerek, bir kısmı Dağ Göçebesi bir kısmı ise Göçebe Çoban olarak tanımlanabilirler. Hemen belirtmelidir ki bu tanımlara giren insanların sayıları tüm Türkiye’de oldukça azalmıştır ve Ahmetler köylülerinin bu faaliyetlerine devam etmeleri, geçmişi oldukça eski olan ekonomik bir geçim kaynağının gelecek nesillere aktarılabilmesi açısından olduğu gibi Yörük-Türkmen kültürü için de oldukça önemlidir.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde gittikçe azalan öğrenci sayısı nedeniyle küçük ama yeni bir okul vardır. İki derslikli bu okulda birleşmiş sınıflı eğitim verilmektedir. İlköğretimin ilk 5 sınıfında az sayıda öğrenci var. 6-7 ve 8. sınıflar, taşımalı eğitimle Manavgat'taki okullarda okumaktadır. Köyün okulu Antalya İlköğretim Müfettişleri tarafından 2007 - 2008 öğretim yılında "Örnek Okul" seçilmiştir.

Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]