Şian

Şian
西安市
Şian; 西安市
Eyalet altı şehir
	Şian şehri
	Şian Şian'ın Çin'deki konumu
Ülke	Çin
Eyalet	Şensi
İdare
• ÇKP sekreteri	Wei Minzhou
• Belediye başkanı	Dong Jun
Yüzölçümü
• Eyalet altı şehir	9983 km²
Nüfus (2010)
• Eyalet altı şehir	8.467.837
• Yoğunluk	oto/km²
• Kent	5.566.711
• Metropol	6.501.189
Zaman dilimi	UTC+08.00 (CST)
	Resmî site; www.xa.gov.cn

Şian (Çince: 西安; pinyin: Xī'ān), Çin'in Şensi eyaletinin başkentidir. Guanzhong ovasında yer alan bir alt eyalet şehri olan Şian, Çin'in batısında Çongçing ve Çengdu'dan sonra en kalabalık üçüncü şehir ve aynı zamanda Çin'in kuzeybatısındaki en kalabalık şehirdir. 2020 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 12,95 milyondur ve bunun 9,28 milyonu kentsel nüfustur.

Xi'an, Çin'in en eski şehirlerinden biridir. Tarihinin büyük bir bölümünde Chang'an olarak bilinen Şian, Çin tarihinin en önemli hanedanlıklarından birkaçının yönetiminde başkent olarak görev yapmış ve Çin'in Dört Büyük Antik Başkentinden biridir. Bunlar arasında Batı Zhou, Qin, Batı Han, Sui, Kuzey Zhou ve Tang hanedanlıkları yer almaktadır. Şian şu anda Çin'in en popüler ikinci turistik destinasyonudur. Şehir, Antik ve Orta Çağ dönemlerinde İpek Yolu'nun son duraklarından biriydi ve aynı zamanda İmparator Çin Şi Huang tarafından yaptırılan MÖ 3. yüzyıl Terracotta Ordusu'na da ev sahipliği yapıyordu; her ikisi de UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır.

1980'lerden beri, özellikle orta ve kuzeybatı bölgeleri için iç Çin'in ekonomik büyümesinin bir parçası olarak Şian, kültürel, endüstriyel, siyasi, eğitimsel ve araştırma-geliştirme merkezi haline geldi. Şian şu anda 11 ilçe ve 2 bölgeyi yöneten alt eyalet statüsüne sahiptir. 2020 yılında Şian, Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı tarafından Beta (küresel ikinci kademe) şehir olarak sıralandı ve ülkenin kendi sıralamasına göre 17. sırada yer aldı; ayrıca Küresel Finans Merkezleri Endeksi'ne göre dünyanın en iyi 100 finans merkezinden biridir. Şian, bilimsel çıktı bakımından dünyada 16. sırada ve Batı Çin'de birinci sırada yer almaktadır ve Xi'an Jiaotong Üniversitesi, Kuzeybatı Politeknik Üniversitesi, Xidian Üniversitesi ve Kuzeybatı Üniversitesi gibi birçok prestijli eğitim kurumuna ev sahipliği yapmaktadır.

İklim

Şian iklimi
Aylar	Oca	Şub	Mar	Nis	May	Haz	Tem	Ağu	Eyl	Eki	Kas	Ara	Yıl
En yüksek sıcaklık (°C)	17,0	24,1	31,3	34,9	38,6	41,8	41,0	40,0	38,5	34,1	24,5	21,6	41,8
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)	5,1	8,9	14,4	21,5	26,6	31,4	32,4	30,3	25,6	19,3	12,4	6,3	19,5
Ortalama sıcaklık (°C)	0,3	3,6	8,7	15,4	20,5	25,3	27,0	25,1	20,3	14,1	7,2	1,5	14,1
Ortalama en düşük sıcaklık (°C)	−3,3	−0,4	4,1	10,3	15,1	19,9	22,3	21,0	16,5	10,2	3,2	−2,2	9,7
En düşük sıcaklık (°C)	−20,6	−18,7	−7,6	−4,0	3,5	9,2	15,1	12,1	4,8	−1,9	−16,8	−19,3	−20,6
Ortalama yağış (mm)	6,7	9,8	27,1	37,5	54,9	64,5	97,5	78,6	94,1	61,7	21,5	7,3	561,2
Kaynak: Çin Meteoroloji Müdürlüğü^[1]