Siçuan

Koordinatlar: 30°30′N 102°30′E / 30.5°K 102.5°D / 30.5; 102.5
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Siçuan
四川
ÜlkeÇin
BaşkentÇengdu
İdare
 • ValiHuang Qiang
Yüzölçümü
 • Toplam485.000 km²
Nüfus
 (2013)
 • Toplam81,070,000
 • Yoğunluk170/km²
Resmî site
SC.gov.cn

Siçuan (Çince: 四川 pinyin: Bu ses hakkındaSìchuān , posta servis sistemi: Szechwan veya Szechuan), Çin'in güneybatısında endüstrisi önemli olan bir bölge. Çin'in eyaletlerinden biridir.

12 Mayıs 2008'de 8.0 büyüklüğündeki, merkezi Siçuan olan deprem sebebiyle yaklaşık 70.000 kişi ölmüştür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Çin Halk Cumhuriyeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Çin Halk Cumhuriyeti 1949'da kuruldu. Siçuan'ı dört bölgeye ayırdı ve Chongqing belediyesini ayırdı. Siçuan 1952'de yeniden oluşturuldu ve Chongçing 1954'te eklendi. Eski Xikang eyaleti batıda Tibet ve doğuda Siçuan arasında bölündü.[1]

Eyalet, 1959-1961 Büyük Çin Kıtlığı'ndan derinden etkilendi ve bu dönemde yaklaşık 9,4 milyon insan (o sırada nüfusun %13,07'si) öldü.[2]

1978'de Deng Şiaoping iktidara geldiğinde, Siçuan piyasa ekonomik girişimini denenen ilk eyaletlerden biriydi.

1955'ten 1997'ye kadar Siçuan Çin'in en kalabalık eyaletiydi. Siçuan'ın 1982 nüfusu 99.730.000'den kısa bir süre sonra 100 milyona ulaştı.[3] Bu, 1997'de Chongçing Eyalet altı şehri ile çevredeki adlı Fuling, Wanzhou ve Qianjiang üç vilayetin yeni Çongçing belediyesi'ne bölünmesiyle değişti. Yeni belediye Çin'in batı eyaletlerini ekonomik olarak geliştirme çabalarına öncülük etmek ve Üç Boğaz Barajı projesinin rezervuar alanlarından sakinlerin yeniden yerleşimini koordine etmek için kuruldu.

1997'de Siçuan ayrıldığında, iki bölümün toplamı 114.720.000 kişi olarak kaydedildi.[4]

2010 itibariyle Siçuan, Çin'in hem en büyük 3. (50 milyondan fazla nüfusa sahip Çin eyaletleri arasında en büyüğü) hem de en kalabalık 4. eyaletidir.[5]

Mayıs 2008 mayıs ayında, eyalet başkenti Chengdu'nun sadece 79 km (49 mil) kuzeybatısında 7,9/8,0 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Resmi rakamlara göre yaklaşık 70.000 kişinin hayatını kaybetti ve milyonlarca insan evsiz kaldı.[6]

Yerel idare birimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdak harita, Siçuan eyaleti'nin alt yerel idare birim isimlerini, merkezlerini, tiplerini ve haritada yerlerini özetlemektedir:

Siçuan'ın idari bölümleri
Bölüm kodu[7] İsim Çince
Pinyin
Alan
(km2)
Nüfus
(2020 Nüfus
Sayımı)[8]
Merkez İlçe düzeyi bölümler[9]
Semtler İlçe düzeyi şehirler İlçeler Özerk ilçeler
510000 Siçuan Eyaleti 四川省
Sìchuān Shěng
486.116,37 83.674.866 Çengdu Şehri 55 19 105 4
Eyalet altı şehir
510100 Çengdu Şehri 成都市
Chéngdū Shì
14.334,78 20.937.757 Wuhou Semti 12 5 3
İl düzeyi şehirler
510300 Zigong Şehri 自贡市
Zìgòng Shì
4.372,46 2.489.256 Ziliujing Semti 4 2
510400 Panzhihua Şehri 攀枝花市
Pānzhīhuā Shì
7.411,03 1.212.203 Dong Semti 3 2
510500 Luzhou Şehri 泸州市
Lúzhōu Shì
12.228,64 4.254.149 Jiangyang Semti 3 4
510600 Deyang Şehri 德阳市
Déyáng Shì
5.911,22 3.456.161 Jingyang Semti 2 3 1
510700 Mianyang Şehri 绵阳市
Miányáng Shì
20.256,88 4.868.243 Fucheng Semti 3 1 4 1
510800 Guangyuan Şehri 广元市
Guǎngyuán Shì
16.318,71 2.305.657 Lizhou Semti 3 4
510900 Suining Şehri 遂宁市
Suìníng Shì
5.322,18 2.814.196 Chuanshan Semti 2 1 2
511000 Neijiang Şehri 内江市
Nèijiāng Shì
5.384,72 3.140.678 Shizhong Semti 2 1 2
511100 Leshan Şehri 乐山市
Lèshān Shì
12.720,03 3.160.168 Shizhong Semti 4 1 4 2
511300 Nanchong Şehri 南充市
Nánchōng Shì
12.482,05 5.607.565 Shunqing Semti 3 1 5
511400 Meishan Şehri 眉山市
Méishān Shì
7.139,86 2.955.219 Dongpo Semti 2 4
511500 Yibin Şehri 宜宾市
Yíbīn Shì
13.270,78 4.588.804 Xuzhou Semti 3 7
511600 Guang'an Şehri 广安市
Guǎng'ān Shì
6.339,22 3.254.883 Guang'an Semti 2 1 3
511700 Dazhou Şehri 达州市
Dázhōu Shì
16.587,91 5.385.422 Tongchuan Semti 2 1 4
511800 Ya'an Şehri 雅安市
Yǎ'ān Shì
15.046,10 1.434.603 Yucheng Semti 2 6
511900 Bazhong Şehri 巴中市
Bāzhōng Shì
12.296,90 2.712.894 Bazhou Semti 2 3
512000 Ziyang Şehri 资阳市
Zīyáng Shì
5.746,64 2.308.631 Yanjiang Semti 1 2
Özerk iller
513200 Ngawa Tibet ve Qiang Özerk İli 阿坝藏族羌族自治州
Ābà Zàngzú Qiāngzú Zìzhìzhōu
83.002,41 822.587 Barkam Şehri 1 12
513300 Garzê Tibet Özerk İli 甘孜藏族自治州
Gānzī Zàngzú Zìzhìzhōu
149.683,01 1.107.431 Kangding Şehri 1 17
513400 Liangshan Yi Özerk İli 凉山彝族自治州
Liángshān Yízú Zìzhìzhōu
60.260,85 4.858.359 Xichang Şehri 2 14 1

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Siçuan'ın başkenti, Chengdu.
IFS Chengdu Mall girişi
Chengdu'dak, Waldorf Astoria Hotels & Resorts

Siçuan, Çin'in 6. en büyük eyalet ekonomisi, Batı Çin'deki en büyük ve Henan'dan sonra iç eyaletler arasında en büyük ikincisidir. 2021 itibariyle, nominal GSYİH'sı 5.385 milyar yuan (847,68 milyar ABD Doları) olup, 815 milyar olan Türkiye'nin GSYİH'sının önündedir.[10][11] Bir ülkeyle karşılaştırıldığında, 2021 itibarıyla en büyük 18. ekonomi ve en kalabalık 19. olacaktır.[12]

2021 itibariyle, kişi başına nominal GSYİH 64.357 RMB (10.120 ABD Doları) idi.[13] 2021'de kırsal kesimde yaşayanların kişi başına net geliri 17.575 yuan (2760 ABD Doları) idi. Şehirlilerin kişi başına harcanabilir geliri ortalama 41.444 yuan (6510 ABD Doları) idi.

Siçuan, tarihsel olarak "Bolluk Eyaleti" olarak bilinir. Çin'in en büyük tarımsal üretim üslerinden biridir. Pirinç ve buğday da dahil olmak üzere tahıl, 1999'da Çin'de birinci sırada yer alan ana üründür. Ticari ürünler arasında narenciye, şeker kamışı, tatlı patates, şeftali ve üzüm bulunur. Siçuan ayrıca 1999'da tüm eyaletler arasında en çok domuz eti üretimi ve ikinci en büyük ipekböceği kozası üretimi olan eyaletti.

Siçuan, maden kaynakları açısından zengindir. Vanadyum, titanyum ve lityum da dahil olmak üzere 132'den fazla kanıtlanmış yeraltı mineral kaynağı vardır ve bu kaynaklar Çin'in en büyükleridir. Panxi bölgesi tek başına tüm ülkedeki demir rezervinin %13,3'üne, titanyumun %93'üne, vanadyumun %69'una ve kobaltın %83'üne sahiptir.[14] Siçuan ayrıca Çin'in kanıtlanmış en büyük doğal gaz rezervlerine (Dazhou doğalgaz sahası gibi) sahiptir ve bunların çoğu daha gelişmiş doğu bölgelerine taşınır.[5]

Siçuan, Çin'in en büyük sanayi merkezlerinden biridir. İlde kömür, enerji, demir-çelik gibi ağır sanayilerin yanı sıra inşaat malzemeleri, ağaç işleme, gıda ve ipek işlemeden oluşan hafif sanayi de kurulmuştur.

Çengdu ve Mianyang, tekstil ve elektronik ürünlerin üretim merkezleridir. Deyang, Panzhihua ve Yibin sırasıyla makine, metalurji endüstrisi ve şarap üretim merkezleridir. Siçuan'ın şarap üretimi, 2000 yılında ülkenin toplam üretiminin %21,9'unu oluşturmuştu.

Elektronik ve bilgi teknolojisi (yazılım gibi), makine ve metalurji (otomobiller dahil), hidroelektrik, ilaç, yiyecek ve içecek sanayii alanlarında hem yerli hem de yabancı yatırımlar teşvik edilerek, Siçuan'ı modern bir yüksek teknoloji sanayi üssü yapılmasında büyük adımlar atıldı.

Otomobil endüstrisi, Siçuan'daki makine sanayisinin önemli ve kilit bir sektörüdür. Otomobil imalat şirketlerinin çoğu Chengdu, Mianyang, Nanchong ve Luzhou'dadır.[15]

Siçuan'daki diğer önemli endüstriler havacılık ve uzay ve savunma (askeri) endüstrilerdir. Xichang şehrinde bulunan Xichang Uydu Fırlatma Merkezi'nden birçok Çin roketi (Uzun Yürüyüş roketleri) ve uydu fırlatıldı.

Siçuan'ın manzaraları ve zengin tarihi kalıntıları da eyaleti turizm merkezi yaptı.

Şimdiye kadar inşa edilmiş en büyük baraj olan Üç Boğaz Barajı, Yünnan eyaletine komşu Siçuan havzası ve mansabındaki selleri kontrol etmek için yakınlardaki Hubei eyaletindeki Yangtze Nehri üzerine inşa edildi. Bu

plan, bazıları tarafından Çin'in alternatif enerji kaynaklarına yönelme ve endüstriyel ve ticari üslerini daha da geliştirme çabaları olarak övülürken, diğerleri planı rezervuar alanlarında yaşayanların kitlesel yeniden yerleşimi, arkeolojik alanların kaybı ve ekolojik zararlar gibi potansiyel olarak zararlı etkileri nedeniyle eleştirdiler.

Asgari ücret[değiştir | kaynağı değiştir]

2021'den itibaren Siçuan eyaletindeki asgari ücret 2.100 yuan (330 $) olacaktı.

Ekonomik gelişme bölgeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Chengdu Yüksek Teknoloji Kapsamlı Serbest Ticaret Bölgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Chengdu Yüksek Teknoloji Kapsamlı Serbest Ticaret Bölgesi, 18 ekim 2010 tarihinde Devlet Konseyi onayı ile kurulmuş ve 25 şubat 2011 tarihinde ulusal onaydan geçmiştir. Bu bölge mayıs 2011'de faaliyete geçti. Chengdu Yüksek Teknoloji Kapsamlı Serbest Ticaret Bölgesi, eski Chengdu İhracat İşleme Bölgesi ve Chengdu Gümrüklü Lojistik Merkezi'nden entegre edildi ve genişletildi. 4.68 kilometrekare alanlı Chengdu Batı Yüksek Teknoloji Sanayi Geliştirme bölgesi'ndedir ve A, B ve C olmak üzere üç alandır.

Endüstriler, dizüstü bilgisayar imalatı, tablet bilgisayar imalatı, silikon devre levhası (ing: wafer) imalatı, çip paketleme testi, elektronik bileşenler, hassas işleme ve biyofarmasötik endüstrisine odaklanmıştır. Chengdu Hi-Tech Kapsamlı Serbest Ticaret Bölgesi, Intel, Foxconn, Texas Instruments, Dell, Morse ve benzeri gibi en büyük 500 çok uluslu kuruluşu cezbetmiştir.

2020 yılında, Chengdu Yüksek Teknoloji Kapsamlı Serbest Ticaret Bölgesi, üç yıl üst üste ulusal kapsamlı sigorta bölgesi ithalat ve ihracat hacminde birinci sırada yer alarak, eyaletin toplam dış ticaret ithalat ve ihracat hacminin %68'ini oluşturan 549,1 milyar yuanlık (Shuangliu Alt Bölgesi dahil) toplam ithalat ve ihracat hacmine ulaştı.

Chengdu Ekonomik ve Teknolojik Gelişme Bölgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Chengdu Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgesi (Çince: 成都经济技术开发区; pinyin: Chéngdū jīngjì jìshù kāifā qū), şubat 2000'de devlet düzeyinde kalkınma bölgesi olarak onaylandı. Bölge artık 10,25km² (3,96 mil kare) gelişmiş alana ve 26 km2 (10 sq mi) planlı alana sahiptir. Chengdu Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgesi (CETDZ), Siçuan eyaletinin başkenti ve Çin'in güneybatısındaki ulaşım ve iletişim merkezi olan Chengdu'nun 13,6 km (8,5 mi) doğusundadır. Bölge, projelerini burada yürütmek için 20'den fazla ülkeden yatırımcıları ve geliştiricileri cezbetti. Bölgede teşvik edilen sektörler arasında mekanik, elektronik, yeni inşaat malzemeleri, ilaç ve gıda işleme yer alır.[16]

Chengdu İhracat İşleme Bölgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Chengdu İhracat İşleme Bölgesi (Çince: 成都出口加工区; pinyin: Chéngdū chūkǒu jiāgōng qū) Nisan 2000'de Devlet konseyi tarafından ülkedeki ilk 15 ihracat işleme bölgesinden biri olarak onaylandı. 2002 yılında devlet, Chengdu Yüksek Teknoloji Bölgesi'nin batı bölgesindeki, 1,5km² (0,58 mil kare), planlı alanı olan Sichuan Chengdu Batı İhracat İşleme Bölgesi'nin kurulmasını onayladı.[17]

Chengdu Yüksek Teknoloji Sanayi Geliştirme Bölgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Nijia Qiao, Güney Renmin yolu, Chengdu

1988 yılında kurulan Chengdu Yüksek Teknoloji Sanayi Geliştirme Bölgesi (Çince: 成都高新技术产业开发区; pinyin: Chéngdū Gāoxīn Jìshù Chǎnyè Kāifā Qū), 1991 yılında ilk ulusal yüksek teknoloji geliştirme bölgelerinden biri olarak onaylandı. 2000 yılında APEC'e açıldı ve ulusal bir ileri yüksek teknoloji geliştirme bölgesi olarak kabul edildi. 2000 yılında APEC'e açıldı ve Çin bilim ve teknoloji bakanlığı tarafından yürütülen ardışık değerlendirme faaliyetlerinde ulusal bir ileri yüksek teknoloji geliştirme bölgesi olarak kabul edildi.

Chengdu Yüksek Teknoloji Geliştirme Bölgesi, South Park ve West Park'tan oluşan 82,5km² (31,9 mil kare) alanı kaplar. South Park, yapım aşamasında olan şehir alt merkezine dayanarak, bilimsel ve teknolojik yenilik, kuluçka Ar-Ge, modern hizmet endüstrisi ve Genel Merkez ekonomisinin öncü roller oynadığı modernize bilim ve teknoloji sanayi parkı oluşturmaya odaklanmaktadır.

Yazılım sektörünün gelişimine öncelik verilmiştir. "Chengdu-Dujiangyan-Jiuzhaigou" altın turizm kanalının her iki tarafında yer alan West Park, eksiksiz destekleyici işlevlerle birlikte endüstriyel kümelenmeyi hedefleyen kapsamlı bir endüstri parkı inşa etmeyi amaçlamaktadır. West Park, elektronik bilgi, biyotıp ve hassas makineler gibi üç ana sektöre öncelik vermektedir.[18]

Mianyang Yüksek Teknoloji Sanayi Geliştirme Bölgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mianyang Yüksek Teknoloji Sanayi Geliştirme Bölgesi, 43 km2 (17 sq mi) planlı bir alanla 1992 yılında kuruldu. Bölge, Chengdu'dan 96 kilometre uzakta ve Mianyang havaalanı'ndan 8 km (5,0 mi) uzaklıktadır. Kuruluşundan bu yana bölge 177,4 milyar yuan sanayi üretimi, 46,2 milyar yuan gayri safi yurtiçi hasıla ve 6,768 milyar yuan mali gelir elde etti. Bölgede 136'dan fazla yüksek teknoloji işletmesi vardır ve bunlar toplam sanayi üretiminin %90'ından fazlasını oluşturur.

Bölge, elektronik enformasyon sanayinde, biyolojik tıpta, yeni malzemelerde ve motorlu araç ve parça üretiminde liderdir.[19]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kardeş eyaletler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Tara isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ Cao, Shuji (曹树基) (2005). 大饑荒:1959-1961年的中国人口 [Great Famine: China's population from 1959 to 1961] (Çince). Hong Kong: 香港時代國際出版有限公司. 
  3. ^ "Citypopulation.de:China". 4 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2009. 
  4. ^ "National Statistics Agency Tables:4-3 Total Population and Birth Rate, Death Rate and Natural Growth Rate by Region (1997)". 13 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2009. 
  5. ^ a b "Sichuan Province: Economic News and Statistics for Sichuan's Economy". Thechinaperspective.com. 8 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2011. 
  6. ^ "Casualties of the Wenchuan Earthquake" (Çince). Sina.com. 8 Haziran 2008. 19 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2008. , and "Wenchuan Earthquake has already caused 69,196 fatalities and 18,379 missing" (Çince). Sina.com. 6 Temmuz 2008. 10 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2008. 
  7. ^ "中华人民共和国县以上行政区划代码". 中华人民共和国民政部. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2020. 
  8. ^ "四川省第七次全国人口普查公报(第二号)". 四川省统计局. 24 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ 中华人民共和国民政部 (Ağustos 2014). 《中国民政统计年鉴2014》. 中国统计出版社. ISBN 978-7-5037-7130-9. 
  10. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :0 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  11. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :2 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  12. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :1 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  13. ^ "Decoding China's 2021 GDP Growth Rate: A Look at Regional Numbers". China Briefing News (İngilizce). 7 Şubat 2022. 19 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2022. 
  14. ^ "SICHUAN PROVINCE (hktdc.com)". 8 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2006. 
  15. ^ "International Market Research – AUTO PARTS INDUSTRY IN SICHUAN AND CHONGQING". 26 Haziran 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2006. 
  16. ^ "Chengdu Economic & Technological Development Zone". RightSite.asia. 7 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 
  17. ^ "Chengdu Export Processing Zone". RightSite.asia. 5 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 
  18. ^ "Chengdu Hi-Tech Industrial Development Zone". RightSite.asia. 20 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011. 
  19. ^ "RightSite.asia | Mianyang Hi-Tech Industrial Development Zone". 5 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2010. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]