Türkiye'de havacılık ve uzay mühendisliği eğitimi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Havacılık ve uzay mühendisi, hava ile etkileşen her çeşit mühendislik ürünün tasarlanması ve inşaat projelerinin hazırlanması, üretilmesi, bakım ve onarım teknolojisi ve işletmesi konularında eğitim ve araştırma yapar. Yapımı düşünülen hava taşıtının dizaynını, ön projesini hazırlar. Uçak yapımı için gerekli üretim, yöntemleri arasından hangisinin niçin daha ekonomik olacağına karar verir. Bu konuda gerekli modelleri hazırlayarak deneylerini yapar, tasarladığı hava taşıtının performans özelliklerini saptar ve istemlere göre incelemesini yapar. Havacılık ve Uzay mühendisleri, Türkiye'de THY’da, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Kara ve Hava Kuvvetleri'nde ana bakım üstlerinde, Tusaş ve özel bazı hava taşıtları şirketlerinde temel elemanlar olarak çalışabilecekleri gibi, eğitimleri sırasında almış oldukları otomotiv gibi mekanik bilgi gerektiren alanlarda da çalışabilmektedirler. Kendi alanlarında çalışma imkânları, ülke şartlarındaki gelişmelere paralel olarak artmaktadır.

Havacılık ve uzay mühendisliği programı havada seyreden her çeşit aracın tasarlanması ve inşa projelerinin hazırlanması, üretilmesi, bakım ve onarım teknolojisi ve işletmesi konularında eğitim ve araştırma yapar.

Türkiye'de Havacılık ve uzay mühendisliğinin geçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de Havacılık ve uzay mühendisliği dalında eğitim veren üç kurum vardır:

  • İstanbul Teknik Üniversitesi: "Uçak Mühendisliği" ve "Uzay Mühendisliği" adı altında lisans programları yürütmektedir. Türkiye'de ilk kez 1943 yılında Makine Mühendisliği Fakültesi'nde bir alt dal olan "tayyare mühendisliği" olarak eğitim vermeye başlamış daha sonra 1983 yılında bünyesinde Uçak Mühendisliği ve Uzay Mühendisliğini barındıran Uçak ve Uzay bilimleri fakültesi kurulmuştur. Fakültedeki bölümler ABET eşdeğerliğine sahip ve TAI, TUBITAK-UZAY, TEI, THY, TURKSAT, Aselsan, Havelsan, Kale-Altınay, Kaletron, Cadem, Arçelik, Figes, Teknotasarım, KM-TEK, Turbomeca gibi ulusal ve uluslararası yüksek teknolojili kuruluşlarıyla yakın ilişki ve işbirliği içindedir. Türkiye'nin uzaya gönderdiği ilk Türk yapımı uydusunu yapmayı başarmış olan İTÜ Uçak ve Uzay bilimleri fakültesi şu sıralarda İTÜ-nanosat ve İTÜ-ARI teknokentle birlikte yapılan Turksat-3USAT uydu projelerini gerçekleştirmektedir.
  • Orta Doğu Teknik Üniversitesi: "Havacılık ve Uzay Mühendisliği" adı altında bir lisans programı yürütmektedir. Program ABET Akreditasyonuna sahip olmakla birlikte bölüm bünyesinde Yüksek Lisans ve Doktora programları da mevcuttur. Uluslararası arenada birçok Avrupa ve Amerikan Üniversiteleri ile ortak çalışmaları bulunan bölümde rüzgar enerjisi,insansız hava araçları, helikopter, uçak, roket gibi sistemler ve bunlara ait alt sistemlerin tasarımına ilişkin projeler yürütülmektedir.
  • Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi:Havacılık ve Uzay Mühendisliğiadı altında bir lisans programı yürütmektedir.Program Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı,Uzay Teknolojileri Araştırma Ensititüsü,Mühendislik ve Doğa Bilimleri fakültesi ile bağlantılıdır.Bölüme 21.01.2016 tarihinde dekan vekilliğine Prof. Dr. Mustafa Gök atanmıştır.
  • Türk Hava Kurumu Üniversitesi: ''Uçak Mühendisliği'' ve ''Uzay Mühendisliği'' adı altında lisans programları yürütmektedir. Üniversitenin kurulduğu 2011 yılında bünyesinde Uçak Mühendisliği ve Uzay Mühendisliğini barındıran Havacılık ve Uzay bilimleri fakültesi kurulmuştur.

Akademik dersler[değiştir | kaynağı değiştir]

Havacılık ve uzay mühendisliği bölümünde ilk yılda temel bilimler (fizik, kimya, matematik); sonraki 1-2 yılda termodinamik, statik, dinamik, mukavemet, akışkanlar mekaniği, bilgisayar, elektrik-elektronik gibi teorik; kalan sürede de aerodinamik, gaz dinamiği, yapı-malzeme, itki sistemleri, ısı transferi gibi uygulamalı temel mühendislik dersleri verilir.

Gereken nitelikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Havacılık ve uzay mühendisliği bölümüne girmek isteyen bir kimsenin, normalin üstünde bir genel akademik yeteneğe sahip, matematik, fizik, kimya ve konularına ilgili ve bu alanlarda iyice yetişmiş, sabırlı, dikkatli, düzgün şekil çizebilen yaratıcı ve başka insanlarla işbirliği yapabilen, uyumlu bir kimse olması gerekir.

Kazandıkları unvan ve yaptıkları işler[değiştir | kaynağı değiştir]

Havacılık ve uzay mühendisliği bölümünden mezun olanlara "Havacılık ve uzay mühendisi" unvanı verilir. Havacılık ve uzay mühendisi, yapımı düşünülen hava taşıtının dizaynını, ön projesini hazırlar; uçak yapımı için gerekli üretim yöntemleri arasından hangisinin, niçin daha ekonomik olacağına karar verir, bu konuda gerekli modelleri hazırlayarak deneylerini yapar; tasarladığı hava taşıtının performans özelliklerini saptar ve istenen niteliklere göre incelemesini yapar, uçak yapımında, fabrikada üretimin planlamasını yaparak işlerin zamanında, istenen kalitede ve niteliklerde üretimini sağlar, yapım sonrası uçuş tecrübelerini planlar, bunlara bizzat katılarak yapılan hava taşıtının gerçek işleyişini saptar, bunların pazarlanmasında görev alır. Havacılık ve Uzay mühendisi ayrıca kullanıcı kuruluşlarda işletme ve bakım mühendisliği görevlerini de yürütür.

Çalışma alanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Havacılık ve uzay mühendisleri, Türkiye'de THY'de, Kara ve Hava Kuvvetlerinde ana bakım üstlerinde, TUSAŞ'ta, Roketsan'da, Aselsan'da, Tübitak SAGE'de, Tübitak Uzay'da, Havelsan'da, Savunma Sanayi Müsteşarlığı'nda, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nde, MKE'de ve özel bazı havayolu şirketlerinde temel elemanlar olarak çalışabilecekleri gibi otomotiv sektöründe de çalışabilmektedirler.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]