Kas sistemi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kas sistemi
Muscles anterior labeled.png
Ön taraftan kasların sınıflandırılması
Muscle posterior labeled.png
Arka taraftan kasların sınıflandırılması

Kas sistemi canlıya hareket yeteneği sağlayan sistemdir. Kas sistemi omurgalılarda sinir sisteminin kontrolü altında omasına rağmen bazı kaslar (örneğin kalp kası) tamamen otonom çalışabilir.

Kaslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Vücudumuzda üç çeşit kas bulunmaktadır. Bunlar; Çizgili kas (ya da iskelet kası), düz kas, Kalp kasıdır.

Çizgili kas (iskelet kası)[değiştir | kaynağı değiştir]

İskelet kası, liflerden oluşmuş, hücre çekirdekleri hücre zarının hemen altında konumlanmış çok çekirdekli hücrelere sahiptir. Hücrelerinin içinde miyofibril adlı telcikler bulunur. Bu telcikler hücrenin içinde boydan boya uzanır. Her bir kas hücresinin içinde bulunan en küçük kasılma birimine sarkomer denir. Her bir sarkomer birbiri ardı sıra dizilmiş kalın miyozin ve ince aktin protein telciklerini içerir. Bu proteinler birbiri üzerinde kayarak kasılmayı gerçekleştirirler.
Bir iskelet kası aksiyon potansiyel üzerinde bir uyaran ile uyarıldığında her bir sarkomer koordineli olarak kasılmaya başlar.
Kas hücreleri de enerjilerini tıpkı diğer hücreler gibi ATPden elde ederler. Kas Hücreleri çok az ATP depolayabilir. Bu yüzden ADP dönüştürülerek harcanan her molekül, çabucak ATP'ye geri dönüştürülür. Kaslar aynı zamanda ek enerji desteği sağlayan kreatin fosfat adlı bir molekül depolarlar. Kreatin fosfat molekülünün yapısında bulunan fosfat, ADP'nin ATP'ye dönüştürülmesinde kullanılır.
Kas kasılmasında aynı zamanda Kalsiyum iyonları da gereklidir. Kalsiyum iyonları, kas hücresi kasılma uyarısı aldığında sarkoplazmik retikulumdan sarkomere salınır. Kalsiyum iyonları aktin proteininin miyozine bağlanarak kayması için gereklidir. Kasılma uyarısı bittiğinde kalsiyum iyonları sarkomerden sarkoplazmik retikuluma geri pompalanır.
İnsan vücudunda yaklaşık 639 iskelet kası bulunmaktadır.

Kalp kası[değiştir | kaynağı değiştir]

Kalp kası yapı bakımından çizigili kaslara benzese de kas liflerinin konumu itibari ile bazı farklılıklar gösterir. Ayrıca tıpkı düz kaslar gibi bizim kontrolümüz altında değildir.

Düz kas[değiştir | kaynağı değiştir]

Düz kaslar Otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilir. İstemsiz yapılan hareketlerin gerçekleşmesini sağlar. Bağırsak, mide, atardamar, toplardamar gibi organların yapısında bulunur.