Marlene Dietrich

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Marlene Dietrich
Morocco (film) 1930. Josef von Sternberg, director. Marlene Dietrich with top hat.jpg
Marlene Dietrich silindir şapkayla (1930)
Doğum Marie Magdalene Dietrich
27 Aralık 1901(1901-12-27)
Schöneberg, Alman İmparatorluğu
Ölüm 6 Mayıs 1992 (90 yaşında)
Paris, Fransa
Milliyet Alman İmparatorluğu, Schöneberg
Meslek Aktris, şarkıcı
Etkin yıllar 1919-1984
Evlilik Rudolf Sieber
(e.1923-1976; ölümü)
Çocuk(lar) Maria Riva, doğum 13 Aralık 1924(1924-12-13)
Resmî site http://www.marlene.com
İmza
Marlene Dietrich Signature.svg

Maria Magdalena Dietrich, bilinen adıyla Marlene Dietrich (d. 27 Aralık 1901, Berlin - ö. 6 Mayıs 1992, Paris), Alman asıllı Amerikalı sinema oyuncusu ve şarkıcıdır.

Uzun kariyerine kabare şarkıcısı olarak başlayan Dietrich, 1920'lerde Berlin'de film endüstrisine adım atarak 1930'larda Hollywood'da parlamıştır. Kadınlarda maskülen giyimin öncüsü olarak kabul edilmiştir. II. Dünya Savaşı sırasında, 1944 ve 1945'te Cezayir, İtalya, Fransa ve Almanya'da on sekiz ay boyunca yarım milyon asker ve savaş esirini eğlendirerek, askerlere moral vererek cephelerde şarkı da söyleyen Dietrich, yeni sevdiği vatanı olan Amerika Birleşik Devletleri'nin doğduğu ülkeyi yenmesine yardımcı olmak için çaba gösterdi. 50 ve 60'larda yükselen bir kariyeri olmuş, zamanının en önemli ikonlarından biri haline gelmiştir.

Oscar adayı olan Dietrich, Amerikan Film Enstitüsü'nün listesine göre gelmiş geçmiş en önemli 9. kadın oyuncudur.

İki ayrı dilde çekilen Mavi Melek (Der blaue Engel) filmi, Marlene Dietrich için bir dönüm noktasıdır. Filmde canlandırdığı Lola-Lola karakteri onun, uluslararası bir film yıldızı olarak tanınmasını sağlamıştır.

Londra'da iken, Dietrich daha sonra röportajlarda, Nazi Partisi yetkilileri tarafından kendisine yaklaşıldığını ve Üçüncü Reich'in en önde gelen film yıldızı olarak Almanya'ya dönmeyi kabul etmesi durumunda kazançlı sözleşmeler önerdiklerini söyledi. 1937'de tekliflerini reddetti ve ABD vatandaşlığına başvurdu.[1] Ernst Lubitsch'in yönettiği bir başka romantik komedi olan Angel (1937) yapmak için Paramount'a döndü; film zayıf bir şekilde karşılandı ve Paramount'un Dietrich'in sözleşmesinin kalanını satın almasına yol açtı.

1999'da Amerikan Film Enstitüsü, Dietrich'i Hollywood sinemasının dokuzuncu en büyük kadın yıldızı olarak adlandırdı.

İkinci Dünya Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Dietrich'in güçlü siyasi inançları ve bu inançları konusunda açık sözlükle ifade etmesiyle biliniyordu. 1930'ların sonlarında Dietrich, Yahudilerin ve muhaliflerin Almanya'dan kaçmasına yardımcı olmak için Billy Wilder ve diğer birkaç sürgün edilmiş kişi ile birlikte bir fon yarattı. 1937'de Knight Without Armour filmindeki kazancını (450.000 dolar) mültecilere yardım etmek için emanet etti. 1939'da Amerikan vatandaşı oldu ve Alman vatandaşlığından vazgeçti.[2] Aralık 1941'de ABD II. Dünya Savaşı'na girdi ve Dietrich Ocak 1942'den Eylül 1943'e kadar ABD'yi gezdi. Dietrich Almanlara karşı Amerikalıları desteklediği için pek çok Alman tarafından hain ilan edilmektedir. Zira 1960'larda Almanya'da verdiği konserlerde yuhalanıp ıslıklanmıştır. Düseldorf'ta bir otelde iken 18 yaşındaki bir kız yanına yaklaşıp yüzüne tükürmüş ve "Hain, senden nefret ediyorum!" demiştir.[3] Bunun üzerine Dietrich Almanya'yı terk etmiş ve bir daha Almanya'ya dönmemiştir[4]

Marlene Dietrich Almanya'nın Bremen,Duisburg ve Leipzig şehirlerini bombalayan Amerikan 401.Bombardıman Filosu Pilotları ile birlikte 29 Ekim 1944

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Marlene Dietrich, Avustralya'da, Sidney'de bir performans sırasında sahneden düşerek kalçası kırdı ve kariyeri büyük ölçüde, 29 Eylül 1975 tarihinde sona erdi. Ertesi yıl, kocası, Rudolf Sieber, 24 Haziran 1976 tarihinde kanserden öldü. Dietrich, 7 Mayıs 1992 tarihinde, Paris'teki dairesinde 90 yaşında böbrek yetmezliğinden öldü. Cenaze töreni, 14 Mayıs 1992 tarihinde, Paris'teki La Madeleine'de yürütülmüştür. Dietrich'in cenaze hizmetine kilisenin içinde ve dışında Almanya, Rusya, ABD, İngiltere ve diğer ülkelerden birkaç büyükelçi de dahil olmak üzere yaklaşık 1000 kişi dışarıda bekledi. Fransız bayrağına örtülü kapalı tabutu sunağın altına oturtuldu ve Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand tarafından beyaz kır çiçekleri ve gül buketi ile süslendi. Fransa'nın Onur Lejyonu ve ABD Özgürlük Madalyası dahil olmak üzere üç madalya, tabutun dibinde, askeri tarzda, Dietrich'in bir aktris olarak kariyerinde, nazilere karşı kişisel mücadelesinde somutlaşmış görev duygusunu simgeleyen bir törende sergilendi. Cenazesindeki Rahip şunları söyledi: "Herkes hayatını bir film ve şarkı sanatçısı olarak biliyordu ve herkes onun sert duruşlarını biliyordu ... Bir asker gibi yaşıyordu ve bir asker gibi gömülmek istiyor".[5][6] Tesadüf eseri, fotoğrafı o yıl Paris'in her tarafına yapıştırılan Cannes Film Festivali afişinde kullanılmıştır.[7]

Dietrich kendi isteğiyle, doğum yeri Berlin'de, ailesinin yanında gömülme arzusunu dile getirmiştir. Berlin Duvarı'nın yıkılmasının ardından, cenazesi 16 Mayıs'ta isteğini yerine getirmek için Berlin'e uçtu.[8] Tabutu, Amerikan statüsüne uygun bir Amerikan bayrağı ile kaplandı. Tabutu Berlin'den geçerken, tabutuna çiçekler atılmıştır, çünkü Dietrich çiçekleri severdi ve hatta sonraki şovlarında kullanmak üzere performanslarının sonunda ona atılan çiçekleri saklardı. Dietrich, Schöneberg'deki Städtischer Friedhof III'te, annesi Josefine von Losch'in mezarının yanında ve doğduğu evin yakınında defnedildi.[5] Onu hain olarak gören pek çok Alman onun Berline gömülmesini istememiştir.[9]

Filmografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Helm, Toby (24 Haziran 2000). "Film star felt ashamed of Belsen link". The Daily Telegraph. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2013. 
  2. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; nytimesobit isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  3. ^ "Der spiegel". 
  4. ^ "Marlene Dietrich Traitor or Heroine". 
  5. ^ a b "Obituary of Maria Magdalene "Marlene" Dietrich". The Message Newsjournal. 1 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2013. 
  6. ^ "Marlene Dietrich Funeral". Associated Press Images. Erişim tarihi: 2 Aralık 2012. 
  7. ^ "15 Most Inspiring Cannes Film Festival Posters". 28 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2015. 
  8. ^ "Obituary for Marlene Magdelene Dietrich". The Message Newsjournal. 1 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2013. 
  9. ^ "NY 1992". 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]