İçeriğe atla

Fatih Akın

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Fatih Akın
Fatih Akın (2024)
Doğum25 Ağustos 1973 (50 yaşında)
Hamburg, Almanya
MilliyetTürk
VatandaşlıkTürkiye Türkiye
Almanya Almanya
MeslekYönetmen, senarist, yapımcı, oyuncu
Etkin yıllar1995-günümüz
Evlilik
Monique Obermüller (e. 2004)
Çocuk(lar)2

Fatih Akın (d. 25 Ağustos 1973, Hamburg), Türk-Alman yönetmen,[1][2] senarist, yapımcı ve oyuncudur.[3][4][5]

Hayatı ve kariyeri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Fatih Akın, 25 Ağustos 1973’te Hamburg’da Türk,[6] göçmen bir ailenin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi.[7] Aslen Zonguldak'ın Çaycuma ilçesindendir. Babası ve annesi fabrikada işçi olarak çalışıyordu. Ebeveynleri işteyken ağabeyi Cem Akın ve Fatih Akın’a Alman komşuları Lutz ve Bayan Meyer baktı.[8]

Fatih Akın, henüz 12 yaşında kendi parasını kazanmaya başlar. Babası Mustafa Enver Akın’ın çalıştığı temizlik firmasında başlayan çalışma serüveni, 16 yaşına kadar çeşitli üretim bantlarında aldığı görevlerle devam eder. Lise yıllarında iyi denilebilecek bir öğrenci olmasa da yine de okulla ve Almancayla arası hep iyidir. Annesi Hadiye Akın’ın yazdırdığı halk oyunları kursu onun hayatında siyasi farkındalık yaratır. Burada çeşitli kavramlarla tanışır:[9]

Annem tamamen apolitikti ve "Pazar günleri folklor kursları varmış, 14 yaşındaki oğlumu oraya yazdırayım bari" diye düşünmüştü. Birden Sünni, tutucu bir Müslüman olarak kendimi, yaşları 14 ile 20 arasında değişen, ta­mamı solcu olan, Kürt, Alevi, Şii Müslümanların arasında buluverdim. Ale­viliğin ne olduğundan haberim bile yoktu.[10]

“Bir yerlere ‘ait olmak’ gerektiğine” inanan Akın,[11] Türk Boys çetesine kabul edilir. Tüm çete üyelerinin gerçek suçlara karışmasıyla Akın, bir başka çeteye, Home Boys’a katılır. Çetelerden ağabeyi Cem Akın sayesinde kurtulan Fatih Akın, bu dönemde sigara ve esrar içmeye başlar.[9] Liseyi annesinin zoruyla bitirir. Bir metot oyuncusu olmak isteyen Akın, okulun tiyatro kolu aracılıyla Thalia Tiyatrosunun bir gençlik projesi olan Thalia Buluşmaları’na katılır. Çeşitli film ve dizilerde rol alır. 1994 yılında girdiği Hamburg Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Görsel İletişim Bölümünden 2000 yılında mezun olur.[12] Hamburg Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde eğitim gördüğü sıralarda Wüste Film şirketiyle çalışmaya başlar, 1995’de ilk kısa filmi “Sensin”i yazıp yönetir. Bu filmle Hamburg Uluslararası Kısa Film Festivali’nde izleyici ödülünü kazanır.[1] Bunu takiben, ikinci kısa metraj filmi ise 1996 yılında Türkiye’de çektiği “Ot”(Getürkt) olur. 17 Mart 1997’de Lünen Sinema Festivali’nde gösterilen film, birincilik ödülünü kazanır. Fatih Akın, 1998 yapımı ilk uzun metraj filmine “Kısa ve Acısız” (Kurz und Schmerzlos) adını verir.[13]

Fatih Akın, 12 Şubat 2004’te Berlin Film Festivali’ndeki ilk gösterimi yapılan “Duvara Karşı” filmi ile dünya çapında bilinirlik kazandı.[14] Akın, bu filmle Metin Erksan’ın “Susuz Yaz” filminden tam 40 yıl sonra “Altın Ayı” ödülünü kazanan ikinci Türk yönetmen olarak tarihe geçti.[1] Mayıs 2005’te Cannes Film Festivali’nde jüri üyesi olarak yer aldı. Ekim 2005’te, öğrenim gördüğü Hamburg Güzel Sanatlar Yüksekokulunda konuk profesör oldu. 20 Temmuz 2006 günü Bremen’de “Yaşamın Kıyısında” filminin çekimlerine başladı. 23 Mayıs 2007’de Cannes’da filmin ilk gösterimi gerçekleştirildi. 4 Nisan 2008’de Aachen’da “Karl Madalyası”nı da kazandı. 15 Şubat 2010’da Fransız kültür bakanı “Sanat ve Edebiyat Şövalyesi Ödülü”nü verdi. Eylül 2010’da Venedik Film Festivali’nde jüri üyeliği yaptı. 4 Ekim 2010’da Christian Wulff tarafından “Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı”nı aldı.[14]

Filmler
Yıl Başlık Olarak Notlar
Yönetmen Senarist Yapımcı Oyuncu
1994 Das Ende Evet Kısa film
1995 Sensin – Du bist es! Evet Evet Kısa film
1996 Getürkt Evet Evet Kısa film
1998 Kısa ve Acısız Evet Evet Uzun metraj
1999 Black Souls Evet Uzun metraj
2000 Temmuz'da Evet Evet Uzun metraj
2001 Wir haben vergessen zurückzukehren Evet Evet Belgesel
2002 Solino Evet Uzun metraj
2004 Duvara Karşı Evet Evet Evet Uzun metraj
Europäische Visionen (Die alten bösen Lieder) Evet Evet Evet Uzun metraj
2005 İstanbul Hatırası: Köprüyü Geçmek Evet Evet Evet Belgesel
Kebab Connection Evet Uzun metraj
2006 Takva Evet Uzun metraj
2007 Yaşamın Kıyısında Evet Evet Evet Uzun metraj
2008 Chiko Evet Uzun metraj
1 1/2 Ritter – Auf der Suche nach der hinreißenden Herzelinde Evet Uzun metraj
2009 Aşka Ruhunu Kat Evet Evet Evet Uzun metraj
Min Dît Evet Uzun metraj
New York I Love You Evet Evet Uzun metraj
Der Name Murat Kurnaz (Deutschland 09) Evet Evet Kısa film
2012 Garbage in The Garden of Eden Evet Evet Belgesel
2014 Kesik Evet Evet Evet Uzun metraj
2016 Tschick Evet Evet Uzun metraj
2017 Paramparça Evet Evet Evet Uzun metraj
2019 Altın Eldiven Evet Evet Evet Uzun metraj

Ödüllerinden Bazıları

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ a b c Eryılmaz, Recep (2012). "GÖÇMEN BİR YÖNETMENİN OBJEKTİFİNDEN SILA OLGUSU: FATİH AKIN SİNEMASI ÜZERİNE BAĞLAMSAL BİR İNCELEME". Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 5 (2). ss. 4-5. 
  2. ^ Aytemiz, Pelin (2019). "THE UNCANNY HOMES OF FATİH AKIN'S HEAD-ON". Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi. 7 (1). s. 46. 
  3. ^ Kalpaklı, Fatma (Ocak 2019). "Xenophobia in Aus Dem Nichts". III. International Germany-Turkey Relations Symposium Proceedings Book. Würzburg: IKG Yayınevi. ss. 250-258. ISBN 978-3-00-061968-7. 
  4. ^ Karabağ, Çağla (2009). "Intercultural Encounters in Fatih Akın's Films". Klaus Roth, Robert Hayden (Ed.). Migration In, From, and to Southeastern Europe: Historical and cultural aspects. LIT Verlag. s. 181. 
  5. ^ Hıdıroğlu, İrfan; Yıldırım, Elif (2018). "Fatih Akın Filmlerinde Geleneksel Simgelerin Temsili". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 22 (3). ss. 1381-1382. 
  6. ^ Özgür, Özlem; Yıldız, Sevil (2020). "Aksanlı Sinemanın İzleklerinden Hukuk Mücadelesi ve Adalet Arayışına Keskin Bir Manevra: Paramparça Filmi Üzerine Alımlama Çalışması". Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. Cilt 34. s. 404. 11 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2024. 
  7. ^ Kulish, Nicholas (6 Ocak 2008). "A hand that links Germans and Turks". The New York Times (İngilizce). 17 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ Akın, Fatih; Töteberg, Michael; Behrens, Volker; Tut, Barış (2013). Sinema, Benim Memleketim. 1. baskı. İstanbul: Doğan kitap. ss. 1-13. ISBN 978-605-09-1417-7. 
  9. ^ a b Yıldırım 2015, s. 69
  10. ^ Akin, Fatih; Töteberg, Michael; Behrens, Volker; Tut, Barış (2013). Fatih Akın, sinema, benim memleketim: filmlerimin öyküsü. 1. baskı. İstanbul: Doğan kitap. s. 24. ISBN 978-605-09-1417-7. 
  11. ^ Akin, Fatih; Töteberg, Michael; Behrens, Volker; Tut, Barış (2013). Fatih Akın, sinema, benim memleketim: filmlerimin öyküsü. 1. baskı. İstanbul: Doğan kitap. s. 25. ISBN 978-605-09-1417-7. 
  12. ^ Terzi, Şermin (30 Eylül 2012). "İntikam değil bir inat filmi". Hürriyet. 18 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2015. 
  13. ^ Yıldırım 2015, s. 70
  14. ^ a b Yıldırım 2015, s. 71
  15. ^ "Fatih Akın'a ödül". NTVMSNBC.com. 28 Eylül 2014. 28 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2014. 
  16. ^ "Orden für Riemann und Akin". bz-berlin.de. 4 Ekim 2010. 29 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2018.  (Almanca)

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]