I. Vasili

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
I. Vasili
Vasili I of Russia.jpg
Moskova Büyük Prensi
Hüküm süresi 19 Mayıs 1389 – 27 Şubat 1425
Önce gelen Dmitri Donskoy
Sonra gelen II. Vasili
Eş(leri) Sofya (Litvanya)[1]
Çocukları

Anna Vasiliyevna (Bizans İmparatoriçesi)
Yuri Vasiliyeviç
İvan Vasiliyeviç
Anastasya Vasiliyevna
Daniil Vasiliyeviç
Vasilisa Vasiliyevna
Simeon Vasiliyeviç
Maria Vasiliyevna

Vasili Vasiliyeviç
Tam ismi
Vasili Dmitriyeviç
Hanedan Rurik
Babası Dmitri Donskoy
Annesi Eudoksiya
Doğum 30 Aralık 1371(1371-12-30)
Moskova, Moskova Büyük Dükalığı
Ölüm 27 Şubat 1425 (53 yaşında)
Moskova, Moskova Büyük Dükalığı
Defin Mikâil Katedrali, Moskova Kremlini
Dini Doğu Ortodoks

I. Vasili veya Vasili Dmitriyeviç, (Rusça: Василий Дмитриевич İvan Veliki) (30 Aralık 1371, Moskova - 27 Şubat 1425, Moskova), 1389-1425 arasında Moskova Büyük Prensi.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Vasili, kayınpederi Litvanya Büyük Dükü Vytautas ile birlikte.
I. Vasili'nin 1672 tarihli minyatürü.
I. Vasili ve eşi Sofya.

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Moskova büyük prensi Dmitri Donskoy ile eşi Prenses Eudoksiya'nın ilk oğlu olarak 1371 yılında Moskova'da doğdu.

1383 yılında henüz 12 yaşındayken babasının Vladimir Büyük Prensi unvanıyla Rus topraklarını yönetmesi hakkında onayını almak üzere Altın Orda Hanı Toktamış'a elçi olarak gitti. Tver prensliğinin de aynı unvanın peşinde olmasına rağmen, Vasili isteğini kabul ettirdi.[2] Ancak Toktamış onu sarayında rehin tutmaya başladı. 1386'da Timur'un Altın Orda seferi sırasındaki karışıklıktan yararlanarak Moskova'ya dönmeyi başardı. Daha sonra bir Moskova birliğiyle birlikte dönerek Timur'a karşı Toktamış'ın yanında saf tutarak barışı sağladı. Toktamış'ın da onay ve izniyle Nijniy Novgorod (bugün Gorki) ve Murom prensliklerini ilhak etti.[3]

Hükümdarlık dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1389 yılında babasının yerine hükümdar olduğunda 18 yaşındaydı. Babasının Rus topraklarını birleştirme çabalarını devam ettirdi.

Eşi Sofya'nın babasının yönetimindeki Litvanya Büyük Dükalığı ve Veliki Novgorod ile çatışmalarında üstünlük sağlayamadı.

Timur'un Toktamış'ı yendikten sonra 1395 yılında Rus topraklarına da saldırmasıyla, Vasili de savaşmak için ordusunu geliştirmek zorunda kaldı. Fakat Timur savaşmadan geri çekildi.

Timur'un seferlerinden sonra Vasili Altın Orda devletine haraç vermeyi bırakmıştı. Toktamış'ın yerine Emir olarak geçen Edige Mirza Bahadır, 1408 yılında Moskova'yı kuşattı. Bunun üzerine Vasili yeniden Altın Orda devletine boyun eğdi ve tekrar haraç vermeye başladı.[2]

1411 yılında Vasili, Moskova Knezliği'nin etkinliğini arttırmak için kızı Anna'yı Bizans İmparatoru VIII. İoannis ile evlendirdi. Fakat bu evlilik yoluyla kurulan bu ilişki yalnız üç yıl sürebildi. Prenses Anna, o dönem Avrupa'da büyük kayıplara yol açan Kara Veba nedeniyle öldü.[4]

1404 yılında Duyuru Katedrali'nin arkasında Rusya'nın ilk mekanik saat bulunan saat kulesi inşa edildi. Rahip [[:en:Lazar the Serb|Sırp Lazar'ın icadı olan bu mekanik saat, o dönem teknik bir mucize olarak algılanmıştı.[5][6]

Cathedral of the Archangel in Moscow K.A.Fisher (1905) 07.jpg

Mikâil Katedrali]] içindeki anıt mezarı.]]

Rahip

:en:Lazar the Serb|Sırp Lazar]], icadı olan mekanik saat kulesini I. Vasili'ye gösteriyor.]]

I. Vasili, 1425 yılında Moskova'da öldü.[7]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Sofia's listing, along with her husband, in "Medieval lands" by Charles Cawley". 30 Mayıs 2014. 6 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2017. 
  2. ^ a b Previté-Orton, C. W. (1975). Cambridge Medieval History, Shorter: Volume 2, The Twelfth Century to the Renaissance (İngilizce). Londra: Cambridge University Press. s. 1202. ISBN 0521099773.  Birden fazla |sayfalar= ve |sayfa= kullanıldı (yardım)
  3. ^ Moss, Walter G. (2003). A History of Russia Volume 1: To 1917 (İngilizce). Londra: Eastern Michigan Üniversitesi - Anthem Press. s. 654. ISBN 1-84331-023-6.  Birden fazla |sayfalar= ve |sayfa= kullanıldı (yardım)
  4. ^ Shubin, Daniel H. (2004). A History of Russian Christianity (İngilizce). I: From the Earliest Years through Tsar Ivan IV. New York: Algora Publishing. s. 244. ISBN 9780875862873.  Birden fazla |sayfalar= ve |sayfa= kullanıldı (yardım)
  5. ^ Radetić, M. (4 Aralık 2004). "Šest vekova Lazarevog sata". Novosti. 
  6. ^ Tošić, Gordana; Tadić, Milutin (2004). Hilandarski monah Lazar, prvi srpski časovničar. Kalenić. ISBN 9788684183066. 
  7. ^ Kurat, Akdes Nimet (1987). "10". Rusya tarihi: başlangıçtan 1917'ye kadar. xiii. Türk Tarih Kurumu yayınları. s. 537. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2017. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî unvanlar
Önce gelen:
Dmitri Donskoy
Coat of arms of Russia (XV Century).svg
Moskova Büyük Prensi

19 Mayıs 1389 – 27 Şubat 1425
Sonra gelen:
II. Vasili