Haccâc bin Yûsuf es-Sekafî

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Haccac sayfasından yönlendirildi)
Jump to navigation Jump to search
Haccâc bin Yûsuf es-Sekafî
Seal of al-Hajjaj ibn Yusuf.jpg
Haccâc'ın mührü.
Doğum 661
Taif
Ölüm 714
Vasıt
Bağlılığı Emevîler
Hizmet dalı Hicaz, Yemen, Yemame ve Irak valilikleri.
Hizmet yılları 691-714
Savaşları/Çatışmaları Abdullah bin Zübeyr İsyanı

Haccâc bin Yûsuf es-Sekafî bilinen adıyla Haccâc-ı Zâlim (Arapça: الحجاج بن يوسف الثقف, d. 661, Taif - ö. 714, Vasıt), Emevî valisi.

661'de Taif'te doğdu. Sâkif kabilesine mensuptu ve bu kabilenin Emevî hanedanıyla ilişkileri oldukça iyiydi. Ancak Emevî halifesi II. Muaviye'nin ölümünden sonra Abdullah bin Zübeyr halifeliğini ilan etti ve tüm Arap yarımadası -ve bu arada Taifliler de- Abdullah bin Zübeyr'e biat etti. Bunun üzerine Haccâc ve kabilesi Taif'i terk ederek Suriye'ye yerleşti.[1]

Haccâc, Taif'ten ayrılana dek öğretmenlik yaptı. Hitabetinin ileri düzeyde oluşu da buna bağlanmaktadır.

695'te Haccâc tarafından bastırılan Sâsânî tarzı dirhem.

Siyasî hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Muaviye'nin yerine Mervan bin Hakem Emevî halifesi olunca ve Abdullah bin Zübeyr'in üzerine bir ordu gönderdi. Haccâc, siyasî hayatına ilk defa bu orduda görev alarak başladı.

Mervan bin Hakem'in ölümü üzerine halife olan Abdülmelik, Haccâc'ı Irak ve Hicaz valiliğine atadı. Ancak Hicaz halkı Abdullah bin Zübeyr'in halifeliğini kabul etmişti. Haccâc, bu duruma son vermek için bir ordu kurdu. Ordusuyla Taif'e girdi ve arkasından Mekke'ye yürüdü. Arafat'ta Abdullah bin Zübeyr'in ordusunu mağlup ederek Mekke'yi kuşattı. Haccâc, yedi ay boyunca Mekke'yi kuşatma altında tuttu. Bu sürede şehri mancınıklarla vurdu ve Kabe'yi yıktı.[2]

Kuşatmanın sonunda Abdullah bin Zübeyr öldürüldü ve Mekke alındı. Haccâc, daha sonra Kâbe'yi yeniden inşa ettirdi.

Sonraki yıllarda Haccâc'ın valilik yetkileri daha da genişletildi. Bu dönemde Haccâc, Emevî muhaliflerini bertaraf etmeye yönelik ciddi girişimlerde bulundu. Özellikle Şiilere ve Haricilere yönelik tutumu, Emevilere olan bağlılığını fazlasıyla ortaya koyar.

Haccâc, 714 yılında ardında büyük bir nefret seli bırakarak öldü. Valiliği sırasında çok fazla kan döküldü. Kâbe'yi yıktırması, Abdullah bin Zübeyr, Said bin Cübeyr ve Enes bin Mâlik gibi sahabelere karşı takındığı tutum çok eleştirildi. Bu sebeplerden ötürü İslam âleminde adı,"Haccâc-ı Zâlim" şeklinde kullanılageldi.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Emevi Devlet Otoritesinin Teisisi... Sebahattin Çelik, Celal Bayar Üniversitesi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2008
  2. ^ Haccac bin Yusuf Ali Delice, Cumhuriyet Üniversitesi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2008
  3. ^ Haccac- Zalim Sorularlarisaleinur.com Erişim tarihi: 19 Ağustos 2008