Glires

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Glires
Yaşadığı dönem aralığı: 66-0 Ma
Senozoyik-Günümüz[1] 
Squirrel - Sincap 02.jpg
Anadolu sincabı (Sciurus anomalus)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Üst takım: Euarchontoglires
(sırasız): Glires
Linnaeus, 1758
Takımlar

Glires (Latince: "Yediuyuklayanlar"), kemiriciler (Rodentia; fareler, sincaplar, marmotlar) ve tavşanımsılardan (Lagomorpha; tavşanlar, yabani tavşanlar ve pikalar) oluşan bir kladdır (bazen bir büyük takım olarak sıralanır). Bunların monofiletik bir grup oluşturduğu hipotezi, morfolojik kanıtlara dayalı olarak uzun süredir tartışılmaktadır. 2001 yılında yayınlanan iki morfolojik çalışma[2] ve 2003'te[3] yayınlanan iki morfolojik çalışma, Glires'in monofiliğini güçlü bir şekilde destekliyor. Özellikle, 2003 araştırması, Glires'in bazal üyelerinin; Mimotona, Gomphos, Heomys, Matutinia, Rhombomylus ve Sinomylus cinslerinin fosil materyalinin keşfini bildirdi. Açıklamaları, 2005 yılında,[4] daha tipik kemirgenler ve lagomorflar arasındaki boşluğu kapatmaya yardımcı oldu.[3] Veriler, 2001 yılında yayınlanan [5] [6] nükleer DNA'ya dayalı olarak, Glires'i Euarchonta'nın kardeş taksonu olarak Euarchontoglires'i oluşturmak için destekledi, ancak hem nükleer hem de mitokondriyal DNA'dan gelen bazı genetik veriler daha az destekleyici olmuştur.[7] 2007'de yayınlanan bir çalışmadaki, [8] retrotranspozon varlığı/yokluğu verilerinin araştırılması, Glires hipotezini açık bir şekilde desteklemektedir.[9] 2015'te yayınlanan çalışmalar,[10] Scandentia'yı Glires'in kardeş grubu olarak yerleştirip Euarchonta'yı bir dal olarak geçersiz kıldı.

Filogeni[değiştir | kaynağı değiştir]

En son filogenetik analizlere göre oluşturulmuş kladogram.

Euarchontoglires

Scandentia (sivri sincapçıklar)Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen (Plate 34) (white background).jpg

Glires

Rodentia (kemirgenler)Ruskea rotta.png

Lagomorpha (tavşanlar, yabani tavşanlar, pikalar)Lepus timidus - 1700-1880 - Print - Iconographia Zoologica -(white background).jpg

Primatomorpha

Dermoptera (kolugolar)Cynocephalus volans Brehm1883 (white background).jpg

Primates (†Plesiadapiformes, Strepsirrhini, Haplorrhini)Cynocephalus doguera - 1700-1880 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - (white background).tiff

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Glires". paleobiodb.org. 30 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2021. 
  2. ^ Meng & Wyss 2001.
  3. ^ a b Meng 2003.
  4. ^ Asher 2005.
  5. ^ Murphy 2001.
  6. ^ Madsen 2001.
  7. ^ Arnason 2002.
  8. ^ Kriegs 2007.
  9. ^ Meredith (28 Ekim 2011). "Impacts of the Cretaceous Terrestrial Revolution and KPg Extinction on Mammal Diversification". Science (İngilizce). 334 (6055): 521-524. doi:10.1126/science.1211028. ISSN 0036-8075. PMID 21940861. 
  10. ^ Zhou (1 Mart 2015). "The position of tree shrews in the mammalian tree: Comparing multi-gene analyses with phylogenomic results leaves monophyly of Euarchonta doubtful". Integrative Zoology (İngilizce). 10 (2): 186-198. doi:10.1111/1749-4877.12116. ISSN 1749-4877. PMID 25311886. 

 

Alıntılanan kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]