Embraer

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Embraer
Tip Sociedade Anônima
Endüstri Havacılık, savunma
Kurucu Ozires Silva
Genel merkezi ,
Brazil
Hizmet verilen alan(lar) Tüm dünya
Kilit kişiler Francisco Gomes Neto (President & CEO)
Mauro Kern (Vice president)
Jackson Schneider (Vice president)
José Filippo (Vice president)[1][2]
Ürün Sivil, askeri, nakilye, uçakları; yedek parçalar.
Markalar EMB, ERJ, Legacy, Lineage,
LR, Phenom
Gelir artış R$19.8 billion[3](2017)
Net gelir artış R$2.74 billion[4]
Bölümleri Embraer Defense & Security
Embraer Commercial Aviation
Embraer Executive Jets
Alt kuruluş(lar) Neiva, OGMA, Atech, Bradar, SAVIS
Çalışan sayısı 19,116[5]
Website embraer.com

Embraer SA (Portekizce telaffuzu: [ẽmbɾaˈɛɾ]) ticari, askeri, idari ve tarımsal üretim amaçlı kullanılan uçakları üreten ve havacılık hizmetleri sunan Brezilya merkezli bir havacılık konglomeratıdır. Şirket 1969 yılında, genel merkezinin de bulunduğu São Paulo, São José dos Campos'ta kuruldu. Şirket, Boeing ve Airbus'ın ardından en büyük üçüncü sivil uçak üreticisidir.[6]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerli bir uçak sanayi geliştirmeyi amaçlayan Brezilya hükümeti, Getúlio Vargas'ın Estado Novo olarak da anılan yönetiminde 1940 ve 1950'li yıllar boyunca havacılık endüstrisini geliştirmek adına çeşitli yatırımlar yaptı.[7] Bununla birlikte, Empresa Brasileira de Aeronáutica'nın (Embraer) devlete ait bir şirket olarak kurulması, 1964 Brezilya darbesinde askeri cuntanın iktidara gelmesinin ardından 1969 yılına kadar gerçekleşemedi.[8] Şİrketin ilk idari başkanı olan Ozires Silva, hükümet tarafından atanmış bir yöneticiydi. Şirket şirket ilk olarak bir turboprop yolcu uçağı olan Embraer EMB 110 Bandeirante'yi üretti.[9]

Erken dönem gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Brezilya hükümeti, çeşitli alımlarla kısa süre içerisinde Embraer'in büyümesine önayak oldu.[10] Şirket 1975 yılına kadar sadece iç piyasaya satış yaptı.

Başta Embraer AT-26 Xavante ve Embraer EMB 312 Tucano olmak üzere, 1970'ler ve 1980'lerin başında Embraer'in sunduğu ürünlerin çoğunluğunu askeri uçaklar oluşturmaktaydı. Şirket bir bölgesel yolcu uçağı olan Embraer EMB 120 Brasilia'yı 1985 yılında piyasaya sürdü.[11] İhracat pazarını hedefleyen bu uçak, daha sonra oldukça başarılı olan küçük ve bölgesel uçaklar serisinin ilk üyesiydi.[12]

Lisans altında üretilen Piper uçaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

1974 yılında şirket, Piper hafif ticari uçakları lisans altında üretmeye başladı.[13] Piper, Embraer'ın Brezilya ve Latin Amerika'daki pazarın ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için ABD'deki fabrikalarında ilk olarak CKD'leri araya getirdi.  1978'de, artık parçaların ve bileşenlerin çoğu yerel olarak tedarik edilebiliyordu. 1974 ve 2000 yılları arasında Embraer tarafından lisans altında yaklaşık 2.500 Piper uçak üretildi.

Aerotec'in satın alınması[değiştir | kaynağı değiştir]

Aerotec, 1962 yılında São José dos Campos'ta Brezilya Havacılık ve Uzay Teknolojisi Genel Komutanlığının yönetimi altında kurulmuş bir tasarım ve imalat şirketidir. 1960'ların sonlarından itibaren firma, Aerotec Uirapuru adlı Brezilya Hava Kuvvetleri için iki koltuklu bir eğitim uçağını üretti. Sivil pazar için de az bir miktar ürretildi ve diğer Latin Amerika ülkelerine ihraç edildi.[kaynak belirtilmeli]

1980'de Aerotec'in birincil görevi Embraer için çeşitli bileşenleri üretmek haline geldi. Bununla birlikte, bu süre zarfında, Brezilya Hava Kuvvetleri, Uirapuru'nun yükseltilmiş bir versiyonuyla ilgilenmeye başladı. Uirapuru II olarak adlandırılan bir prototip inşa edildi; ancak prototip artık uçamaya hazır olduğunda Hava Kuvvetleri'nin artık böyle bir uçağa ihtiyacı yoktu. Uçak, sivil ihracat için az sayıda üretildi. 1987 yılında firma Embraer'e satıldı.

Özelleştirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Brezilya devletinin girişimlerinden doğan ve başından beri devlet tarafından yönetilen [7] Embraer, sonunda 1992'de Telebras ve Vale gibi diğer devlet şirketleriyle birlikte bir özelleştirme sürecine girdi. Özelleştirme, 1989 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde seçilen Itamar Franco'nun ekonomik olarak liberal PRN hükümetinin temel politikalarından biriydi.[14] Embraer, 7 Aralık 1994 [8][15] tarihinde özel yatırımcılara satıldı ve bu da onun giderek yaklaşan iflastan kaçınmasına olanak sağladı. Brezilya hükümeti, veto yetkisine izin veren altın hisseye sahip olarak şirket içi politikalarda etkisini korudu.[12] Embraer, 2000'ler ve 2010'lar boyunca devlet ihalelerini kazanmaya devam etti.

İlk halka arzlar[değiştir | kaynağı değiştir]

2000 yılında Embraer, NYSE ve BM&F Bovespa borsalarında eş zamanlı olarak halka arzını gerçekleştirdi. 2008 itibarıyla NYSE'de işlem gören hisseleri, 4 BM&F Bovespa hissesini temsil eden Amerikan depo makbuzlarıdır ve kısmen Bozano Group (%11.10), Previ (%16.40), Sistel (%7.40), Dassault Aviation (%2.1), EADS (% 2,1), Thales (%2,1), Safran (%1,1) ve Brezilya hükümeti (%0,3 ve altın pay) tarafından sahiplidir, hisselerin geri kalanı ise halka açık olarak işlem görüyor.[12]

31 Aralık 2014 itibarıyla şirket sermayesinin %5'inden fazlasına sahip olan hissedarlar şöyledir:[16]

Üretim hatlarının geliştirilmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

1990'ların ortalarından itibaren şirket, erken dönemde imalatının çoğunluğunu oluşturan askeri araçlardan ziyade üretim hatlarını sivil uçakların üretimine ayırmaya başladı.[7] Kısa bir süre sonra 70-110 koltuk aralığında daha büyük bölgesel uçakların ve daha küçük iş jetlerinin üretimine ayrılmasıyla sivil üretim genişledi.[12]

Mayıs 2019'a kadar Embraer, mühendislik kaynaklarına göre E-Jet E2'yi tamamlayan 50-70 koltuk aralığında yeni bir turboprop bölgesel uçak ailesi geliştirmeyi düşünüyordu.[17][18] Temmuz 2020'ye gelindiğindebu proje, 70-100 koltuk aralığında bir uçağa dönüştü [19] Ekim 2020'de Embraer, E-Jet'e benzer bir gövdeye ve alçak bir kanadın üzerinde turboproplara sahip 75-90 koltuklu uçağın kavramsal tasvirlerini yayınladı.

Yönetici jetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

2000 Farnborough Airshow'da Embraer, Embraer Regional Jet'in bir iş jeti türü olan Legacy 600'ü tanıttı. 2002 yılında, Legacy hizmete sunulduğunda bu uçaklar için Embraer Executive Jets adlı özel bir yan kuruluş oluşturuldu. 2005 yılında, Phenom 100 ilk olarak Cessna ve Hawker Beechcraft ile rekabet eden Eclipse 500'e benzer bir hava taksisi olarak tasarlandı. 2008'de tanıtıldı ve daha büyük olan Phenom 300'ün tasarımının temlini oluşturdu. Orta ölçekli Legacy 450 ve Legacy 500, sıfırdan geliştirilirken, Lineage 1000, E190'ın bir VIP versiyonu olarak tasarlandı. 2016 yılında Embraer, 1.000'inci özel jetini teslim etti ve ultra uzun menzilli büyük kabin jetleri üretmemesine rağmen pazarın yaklaşık %17'sine sahipti.[20] Ekim 2018'de Embraer, iki yeni iş jeti olan - orta boy kabin kategorisinde Praetor 500 - ve süper orta boy kategorisinde Praetor 600'ü duyurdu.[21]

Askeri Nakliye[değiştir | kaynağı değiştir]

19 Nisan 2007'de Embraer, iki jet motorlu askeri nakliye uçağı üretme planlarını kamuoyu ile paylaştı. Brezilya Hava Kuvvetleri'nin finansmanı ile Mayıs 2009'da çalışmalara başlandı.[22] Brezilya posta servisi Correios da bu uçağı satın almak istedi.[23][24] Embraer 190 için geliştirilen teknolojilerin çoğunun kullanıldığı C-390, 23 tona kadar kargo taşıyabilirdi.[25][26]

Henüz üretilecek KC-390 nakliye uçağı için kesin siparişler 2010 sonbaharına kadarhenüz verilmemiş olsa da,[22] Arjantin altı örnek istedi ve diğer birkaç diğer Güney Amerika ülkesi de uçağa ilgisini dile getirdi.[27][28]

Devlet sübvansiyonu tartışması[değiştir | kaynağı değiştir]

Brezilya ve Kanada, 1990'ların sonlarında ve 2000'lerin başlarında yerli uçak üreticilerine devlet sübvansiyonları konusunda uluslararası, hükme bağlanmış bir ticaret anlaşmazlığı yaşadı. Dünya Ticaret Örgütü, her iki ülkenin de özel sektöre ait olması gereken endüstrilere yasadışı sübvansiyonlar sağladığını tespit etti. Brezilya, yasadışı bir sübvansiyon programı yürüttü, Proex, ulusal havacılık endüstrisinden en az 1999-2000'den yararlandı ve Kanada, Bombardier Aerospace'i içeren yerel bölgesel havayolu endüstrisini yasadışı olarak sübvanse etti.[kaynak belirtilmeli]

Boeing-Embraer ortak girişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

5 Temmuz 2018 tarihinde, bir ortak girişim ile Boeing Boeing Embraer ticari havacılık bölümünün %80'ini satın alacağını duyurdu. Bu, Airbus'ın 16 Ekim 2017'de rakip Bombardier CSeries'de çoğunluğu elde etmesine karşı yapılmış bir hamle olarak görüldü.[29] 2018 planına göre, Embraer yönetici iş jetini ve savunma ürünlerini elinde tutacak.[30]

23 Mayıs 2019'da Boeing, ortaya çıkan bölümün Boeing Brasil olarak adlandırılacağını açıkladı. Embraer adı böylelikle kaldırıldı, yine de uçakların Boeing markası altında satılıp satılmayacağı henüz belli değildi.[31]

Nisan 2020'de Boeing, COVID-19 salgını ve 737 Max uçaklarına verilen uçuş yasaklarının başlattığı havacılık krizinden maddi olarak ağır şekilde etkilendikten sonra Embraer'in ticari operasyonlarını devralınması sürecini iptal etti.[32][33][34]

Kasım 2020'de Embraer, COVID-19 salgını ve seyahat kısıtlamaları nedeniyle yılın üçüncü çeyreğinde zararını 121 milyon dolar olarak açıkladı.[35]

Üretim üsleri ve tesisleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şirketin genel merkezi ve ana üretim birimi São José dos Campos, São Paulo, Brezilya'dadır. Aynı zamanda São Paulo Eyaleti'nde Botucatu, Eugênio de Melo (São José dos Campos'un bir bölgesi) ve Gavião Peixoto'da üretim birimleri bulunur. Şirketin Beijing, Fort Luderdale, Florida, Amsterdam, Singapur ve Washington DC'de de ofisleri bulunmaktadır [36]

Brezilya dışındaki ana tesisler[değiştir | kaynağı değiştir]

Alt kuruluşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • EAMS - Embraer Uçak Bakım Hizmetleri A.Ş. (Nashville, TN, ABD) - uçaklar için bakım hizmetleri sağlıyor.
  • OGMA - Portekiz Aeronáutica de Portekiz (Alverca do Ribatejo, Portekiz) - uçak parçası bakımı, onarımı ve üretimi, artı uçak bakım hizmetleri sağlıyor.
  • Embraer Aircraft Holding, Inc. - ABD genel merkezi Florida, Fort Lauderdale'de, 1979'da kurulan bir tesiste bulunuyor. Dış ilişkiler ofisi Washington DC'de .[38]
  • Embraer Aero Seating Technologies - Eylül 2016'da Florida'nın Titusville şehrinde açılan Embraer Aero Seating Technologies, uçak koltukları üretiyor.[39]
  • Mesa Birimi (Mesa, Arizona, ABD) - 2008'de çalışmaya başladı, Phenom ve Legacy ailesi uçak hatlarında bakım, onarım ve revizyon hizmetleri gerçekleştiriyor.[40]
  • Windsor Locks Birimi (Windsor Locks, Connecticut, ABD) - 2008 yılında faaliyetlerine başlayan Mesa Ünitesi ile birlikte Embraer'in özel jet hatlarında bakım, onarım ve revizyon hizmetleri vermektedir.
  • Melbourne Birimi (Melbourne, Florida, ABD) - 2011 yılında faaliyetlerine başlayan bu birim, Amerika Birleşik Devletleri'nde uçakların son montajını gerçekleştiren ilk birimdir. Phenom 100 ve Phenom 300 jetlerini üretir. Kasım 2012'de Melbourne tesisinde bir Mühendislik ve Teknoloji Merkezi açmak üzerinde çalışmalara başlandı.
  • ECC Leasing - Embraer'in Dublin, İrlanda merkezli şirket içi kiralama bölümü, doğrudan üreticiye ait olan Embraer uçak portföyünü yönetir ve yeniden pazarlar.[41]

Ortak girişimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Uçak modelleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Fotoğraf galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ticari[değiştir | kaynağı değiştir]

Aralık 2018 itibarıyla Embraer, ERJ ve E-Jet ailelerine ait uçaklarla 150 koltuk altı pazarı domine ettiğini iddia etti.

Güncel[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Embraer E-Jet ailesi
    • Embraer E170 (66-78 yolcu)
    • Embraer E175 (76-88 yolcu)
    • Embraer E190 (96-114 yolcu)
    • Embraer E195 (100-124 yolcu)
  • Embraer E-Jet E2 ailesi
    • Embraer E175-E2 (80-90 yolcu)
    • Embraer E190-E2 (97-114 yolcu)
    • Embraer E195-E2 (120-146 yolcu) [44]

Eski[değiştir | kaynağı değiştir]

Askeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Güncel[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski[değiştir | kaynağı değiştir]

İş jetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Çok Satan Embraer Phenom 300

Güncel[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski[değiştir | kaynağı değiştir]

Embraer Legacy 600 serisi

Destek[değiştir | kaynağı değiştir]

Güncel[değiştir | kaynağı değiştir]

Embraer Ipanema

Eski[değiştir | kaynağı değiştir]

Embraer EMB 121 Xingu

Piper yerelleştirmeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Güncel[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Embraer Sêneca (Piper PA-34 tabanlı )
  • Embraer Corsico / Tupi (Piper PA-28 tabanlı )

Eski[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Embraer Carioca / Minuato / Sertanejo (Piper PA-32 tabanlı )
  • Embraer Navajo (Piper PA-31 tabanlı )

Ticari uçak teslimatları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl 1996 1997 1998 1999
Teslimatlar 4 32 60 96
Yıl 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
Teslimatlar 160 161 131 101 148 141 130 169 204 244
Yıl 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Teslimatlar 246 [47] 204 [48] 205 [49] 209 208 [50] 221 [51] 225 [52] 210 [53] 181 [54]

Rakamlar, ticari uçakların askeri versiyonlarını içerir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Corporate governance". Embraer. Erişim tarihi: 21 Eylül 2014. 
  2. ^ "Botelho resigns as chairman of Embraer". Flightglobal. Erişim tarihi: 15 Ocak 2012. 
  3. ^ "2015 Results". Embraer. 12 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2016. 
  4. ^ "Embraer - Investor Relations - Net Income". Embraer. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2015. 
  5. ^ Highlights, Embraer .
  6. ^ "Embraer vê clientes mais dispostos à compra de aviões". Exame Magazine. 10 Ekim 2010. 28 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2014. 
  7. ^ a b c Territorial Reviews, Madrid, ES: OECD, 2007, ss. 156-57, 264, ISBN 978-92-64-03848-6 
  8. ^ a b "Timeline", Historical Center, BR: Embraer 
  9. ^ "Ozires Silva" (Portekizce). Época Negócios. 28 Ocak 2014. 25 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2014. 
  10. ^ "History", Historical Center, BR: Embraer 
  11. ^ The Embraer EMB120 Brasilia, Air liners .
  12. ^ a b c d Corporate Governance, John Wiley & Sons, 2008, ss. 356-59 
  13. ^ "EMB 710 Carioca", Aircraft History, BR: Embraer History Center .
  14. ^ Brazil on Road Peddling State-Owned Enterprises, final, San Francisco, CA, US, 12 Ocak 1991, s. B.1 .
  15. ^ Anuatti-Neto (June 2005). "Os efeitos da privatização sobre o desempenho econômico e financeiro das empresas privatizadas" [The effects of privatization on the economic and financial performance of privatized companies]. Revista Brasileira de Economia (Portekizce). 59 (2). doi:10.1590/S0034-71402005000200001. 
  16. ^ "Capital Ownership". Investor Relations. Embraer. 13 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  17. ^ Hemmerdinger (14 Kasım 2019). "Embraer still eyeing development of turboprop family". Flightglobal. 
  18. ^ "No new turboprop from Embraer for now". Leeham News and Analysis. 27 Mayıs 2019. 
  19. ^ Embraer revela mais detalhes sobre seu novo projeto de avião turboélice [Embraer reveals additional details on its new turboprop aircraft project] (Portekizce), erişim tarihi: 22 Temmuz 2020 
  20. ^ "EBACE: Embraer caps 16-year run with 1,000th delivery". Flightglobal. 17 Mayıs 2016. 
  21. ^ "Embraer Praetor 500/600 Make Public Debut at NBAA 2018". Aviation Today. 17 Ekim 2018. 
  22. ^ a b Portugal interested in Brazilian military cargo plane, BBC, 1 Şubat 2010 .
  23. ^ Costa confirma projeto dos Correios com cargueiro C-390, 28 Ağustos 2007, erişim tarihi: 15 Ekim 2007 .
  24. ^ Brazilian postal service may order Embraer C-390 freighters, 4 Eylül 2007, erişim tarihi: 15 Ekim 2007 .
  25. ^ "Defense Systems". Embraer. 24 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2013. 
  26. ^ Embraer has military transport aircraft under study (PDF), Embraer, 20 Mart 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi, erişim tarihi: 20 Mart 2009 .
  27. ^ Argentina to buy 6 military transport jets from Brazil's Embraer, Madrid: EFE News Service, 30 Ekim 2010 .
  28. ^ Defense Watch, 247 (47), Potomac, 7 Eylül 2010 .
  29. ^ "Boeing Is in Talks for Combination With Regional-Jet Maker Embraer". Bloomberg. 21 Aralık 2017. 
  30. ^ Hemmerdinger (11 Ekim 2018). "Embraer-Boeing agreement lays out terms of proposed joint venture". Flightglobal. 
  31. ^ Rochabrun (23 Mayıs 2019). "Boeing drops Embraer name from Brazil commercial jet division". Reuters (İngilizce). 
  32. ^ "Pressões políticas e Covid-19 fazem Boeing desistir da compra da Embraer". Veja (Portekizce). Erişim tarihi: 25 Nisan 2020. 
  33. ^ "Boeing rescinde acordo de compra da área da aviação comercial da Embraer". G1 (Portekizce). Erişim tarihi: 25 Nisan 2020. 
  34. ^ "Boeing walks away from Embraer tie-up". Flight global. 30 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  35. ^ Reuters Staff (10 Kasım 2020). "Brazil's Embraer posts $121 million loss on coronavirus travel disruptions". Reuters (İngilizce). Erişim tarihi: 10 Kasım 2020. 
  36. ^ "Global presence". Embraer. 2012. 11 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2013. 
  37. ^ Trautvetter, Chad. "Approval Imminent for Embraer Legacy 450/500 U.S. Plant", AINonline, 26 August 2014. Accessed 4 September 2014.
  38. ^ Facilities, Embraer, 11 Eylül 2012, 15 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi, Embraer Aircraft Holding, Inc. 276 SW 34th Street Fort Lauderdale, FL 33315 USA […] Embraer Aircraft Holding, Inc. 1700 Pennsylvania Ave. NW Suite 200 USA Washington, DC 20008 
  39. ^ Embraer inaugura Centro de Produção de Assentos com 4.600m² na Flórida, erişim tarihi: 10 Aralık 2017 
  40. ^ "Presença global". Centro histórico. Embraer. 2012. 9 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2017. 
  41. ^ "Embraer ECC Leasing Company Lessor Profile – CAPA". Centre for aviation. 7 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2017. 
  42. ^ "Embraer in China". Aviation Week & Space Technology: 60. 14 Ekim 2013. 
  43. ^ Boeing & Embraer to establish strategic aerospace partnership to accelerate global aerospace growth, Boeing, 5 Temmuz 2018 .
  44. ^ E-JETS E2 Embraer Commercial Aviation
  45. ^ "The highlights of the Brazilian Gripen Programme in 2018". Saab Group. 13 Şubat 2019. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2019. 
  46. ^ "A Embraer foi vendida? Não". Embraer (Portekizce). Erişim tarihi: 19 Ağustos 2019. 
  47. ^ "Embraer Closes Out 2010 With 246 Jets Delivered". PR Newswire. Traders Huddle. 18 Ocak 2011. 4 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2013. 
  48. ^ Embraer delivers 105 commercial & 99 executive jets in 2011 (PDF), BR: Embraer 
  49. ^ Embraer Delivers 106 Commercial and 99 Executive Jets In 2012 (PDF), BR: Embraer, 5 Nisan 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi, erişim tarihi: 2 Aralık 2018 
  50. ^ "Embraer Deliveries for 2014". 16 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  51. ^ EMBRAER RELEASES FOURTH QUARTER AND FISCAL YEAR 2015 RESULTS AND 2016 OUTLOOK.
  52. ^ Embraer reaches targets with delivery of 108 commercial jets and 117 executive jets in 2016.
  53. ^ "Embraer delivers less aircraft 2017". MBA Aero. 20 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2019. 
  54. ^ "Embraer releases 2018 delivery results". Samchui.com. 13 Şubat 2019. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2019. 

Konuyla ilgili yayınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]