Diktatör

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Roma Cumhuriyeti'nin ömür boyu diktatörü (Dictator perpetuo) olan Jül Sezar'ın büstü. Sezar bir dizi yasal düzenlemeyle devleti yasal bir otokrasiye dönüştürdü. Kelimenin kökeni Roma Diktatörlüğü'ne dayanır.

Diktatör (Latincedictator; emir veren, dikte ettiren), elinde mutlak ve sınırsız bir otoriteye sahip olan yöneticilere verilen tanımdır.[1]

Bir diktatör tarafından yönetilen ülkelere ise diktatörlük denilmektedir. Terim, Antik Roma'da, Roma Diktatörlüğü'nün senatosu tarafından acil durumlarda cumhuriyeti yönetmesi için atanan ve olağan dışı görevler üstlenen magistratus'un unvanından gelmektedir. Günümüzde ise bu tanım daha çok muhalefeti bastıran, ifade özgürlüğünü kısıtlayan ve yetkilerini kötüye kullanan liderler için kullanılmaktadır.[kaynak belirtilmeli]

Diktatörlükler genellikle seçimlerin ve sivil özgürlüklerin askıya alınması, olağanüstü hal ilan edilmesi, demokratik yollar kullanılmadan kanunlaştırılan kararname, siyasi muhaliflere baskı, hukukun üstünlüğü prosedürlerine uymama ve kişilik kültü ile ortaya çıkmaktadır.[2][3] Diktatörler tek parti rejimlerinde sıklıkla görülmekte, bazı baskın parti sistemlerinde de ortaya çıkabilmektedirler.[2][3][4]

Tarih boyunca; askeri cuntalar, tek partili devletler, baskın partili sistemin egemen olduğu devletler ve kişisel bir yönetim altındaki sivil hükümetler gibi farklı rejimlerde iktidara gelen çeşitli liderler diktatör olarak tanımlanmıştır.[5][6] Diktatörler sol veya sağ siyasi görüşlere sahip olabilirler.[4][5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "dictator – Definition from the Merriam-Webster Online Dictionary". www.merriam-webster.com. 23 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2008. 
  2. ^ a b Papaioannou (2015). "The Dictator Effect: How long years in office affect economic development". Journal of Institutional Economics. 11 (1): 111–139. 
  3. ^ a b Olson (1993). "Dictatorship, Democracy, and Development". American Political Science Review. 87 (3). 
  4. ^ a b "Dictatorship". Political System: Dictatorship. Encyclopedia Britannica. 14 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020. 
  5. ^ a b "Dictatorship". Encyclopedia Britannica. 21 Mayıs 2020. 21 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020. 
  6. ^ "Think Again: Dictators". Arab autocrats may be tottering, but the world's tyrants aren't all quaking in their steel-toed boots. Foreign Policy. 25 Nisan 2011. 5 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020. 

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]