Dağlık Karabağ sorunu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Dağlık Karabağ'da mevcut askeri durum.

Dağlık Karabağ sorunu, Azerbaycan ile Ermenistan arasında, Dağlık Karabağ ve Dağlık Karabağ'ı çevreleyen Ermeni kontrolündeki Azerbaycan toprakları'ndaki etnik çatışma ve toprak anlaşmazlığıdır. Artsah Cumhuriyeti fiilen bağımsızdır, ancak Ermenistan dahil hiçbir ülke tarafından tanınmamış bir cumhuriyettir. Çatışmanın kökeni, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıktı. Sovyetler Birliği döneminde, Josef Stalin Dağlık Karabağ bölgesini, tarihsel olarak Ermeni ve çoğunluğu Ermeni nüfusu olan Sovyet Azerbaycan'da bir özerk oblast haline getirmeye karar verdi.[1] Mevcut çatışma, 1988'de Karabağ Ermenilerinin, Karabağ'ın Sovyet Azerbaycan'dan Sovyet Ermenistan'a devredilmesini talep ettiği zaman başladı. Çatışma, 1990'lı yılların başlarında, geniş çaplı bir savaşa dönüştü.

1994 yılında imzalanan bir ateşkes, Bakü'nün statüko ile olan sıkıntılarını artırmasının yanı sıra, Erivan'ın sağlamlaştırma çabalarıyla çelişen yirmi yıllık göreceli istikrar sağladı.[2] Nisan 2016'da yaşanan dört günlük bir gerginlik, ateşkesten sonra bugüne kadar yaşanan en şiddetli çatışma oldu. O zamandan beri, devam eden geniş çaplı düşmanlık tehlikesi büyük ölçüde arttı.[3]

Kayıplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Ermenistan Azerbaycan Toplam
2008 N/A N/A 30 asker[4]
2009 N/A N/A 19 asker[4]
2010 7 asker[5] 18 asker 25 asker[4]
2011 10 asker[6] 4+ asker,[4][7] 1 sivil[8] 14+ asker, 1 civilian
2012 14 asker 20 asker 34 asker[9]
2013 7 asker 12 asker 19 asker[10]
2014 27 asker, 6 sivil 37 asker, 2 sivil 64 asker, 8 sivil[9]
2015 42 asker, 5 sivil[11] 64 asker[12][13] 77 asker, 5 sivil
2016 107 asker, 5 sivil[14][15][16][17][18] +101 asker, 7 sivil[14][19][20][21] +147–208 asker, 12 sivil

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Stalin's Legacy: The Nagorno-Karabakh Conflict - Association for Diplomatic Studies and Training". 6 Ağustos 2013. 9 January 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2017. 
  2. ^ Vartanyan, Olesya; Grono, Magdalena (14 July 2017). "Armenia and Azerbaijan collision course over Nagorno-Karabakh". openDemocracy. 14 July 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 July 2017. 
  3. ^ "Nagorno-Karabakh's Gathering War Clouds". Crisis Group. 1 June 2017. 1 June 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 June 2017. 
  4. ^ a b c d "Armenia and Azerbaijan: Preventing War" (PDF). Europe Briefing N°60. International Crisis Group. 8 Şubat 2011. 20 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  5. ^ "44 смертных случая в Вооруженных Силах Армении". 1in.am. 6 July 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 July 2015. 
  6. ^ "Armenian Army Death Toll Down In 2011". RadioFreeEurope/RadioLiberty. 6 July 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 July 2015. 
  7. ^ Vika Elchyan. "Armenia, Azerbaijan Report More Deadly Skirmishes". ArmeniaDiaspora.com. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 October 2014. 
  8. ^ "Azerbaijani child killed near Karabakh, ministry says". Hurriyet Daily News. 24 September 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 July 2015. 
  9. ^ a b Hairenik. "Loose Restraints: A Look at the Increasingly Shaky Karabagh Ceasefire". Armenian Weekly. 2015-10-22 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2015-02-06. 
  10. ^ "Bloody clashes between Azerbaijan and Armenia over disputed territory". the Guardian. Erişim tarihi: 13 Ekim 2014. 
  11. ^ "Armenian-Azerbaijani Attrition War Escalates". Armenian Weekly. 16 January 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 January 2016. 
  12. ^ "64 Azeri soldiers killed in 10 months of 2015: survey". PanARMENIAN.Net. 17 April 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 May 2016. 
  13. ^ Piri Medya (18 Aralık 2015). "Azerbaijani soldier killed on contact line with Armenia: ministry". Yeni Şafak. 4 April 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 September 2016. 
  14. ^ a b "bne IntelliNews - Over 20 Armenian and Azerbaijani soldiers killed in Jan-Feb". 5 October 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2017. 
  15. ^ "Karabakh: One Armenian civilian killed by Azeri sniper - Karabakh | ArmeniaNow.com". www.armenianow.com. 2016-02-13 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2016-02-12. 
  16. ^ Sargssyan Studio. "Times.am - Armenian soldier fatally wounded and killed in Azerbaijani grenade explosion". 13 March 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 May 2016. 
  17. ^ "Karabakh War Casualty Update: Armenia puts Nisan death toll at 92". 2016-04-18 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2016-09-15. 
  18. ^ "PressTV-'2 Armenian troops killed in Karabakh'". 4 October 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2017. 
  19. ^ "Azerbaijan: Two Servicemen Killed In Clashes With Armenian Army". RadioFreeEurope/RadioLiberty. 2 April 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 April 2016. 
  20. ^ "Siyahı: 93 hərbçi şəhid olub, 6 mülki şəxs dünyasını dəyişib (YENİLƏNİR)". Meydan TV. 2017-07-28 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2016-09-15. 
  21. ^ "Azerbaijan says one soldier killed in fighting over Nagorno-Karabakh". 14 April 2017. 14 October 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2017.