Ceyhan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Ceyhan Belediyesi sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Ceyhan
—  İlçe  —
Kurtkulağı Kervansarayı - Kurtkulağı Caravanserai 04.jpg
Ceyhan'ın Adana ilindeki yeri
Ceyhan'ın Adana ilindeki yeri
Adana'nın Türkiye'deki yeri
Adana'nın Türkiye'deki yeri
Ülke Türkiye
İl Adana
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Mustafa Ünlüsoy
 - Belediye başkanı Alemdar Öztürk ( Bağımsız)
Yüzölçümü [1]
 - Toplam 1.426 km2 (550,6 mi2)
Rakım [2] 25 m (82 ft)
Nüfus (2016)[3]
 - Toplam 160,171
 - Kır -
 - Şehir 160,171
Zaman dilimi UDAZD (+3)
Posta kodu 01960
İl alan kodu 322
İl plaka kodu 01
İnternet sitesi: www.ceyhan.gov.tr

Ceyhan, Adana ilinin ilçesidir. Adana'ya 47 kilometre uzaklıktadır. Adana'nın merkez ilçeleri dışında en fazla nüfusa sahip ilçesidir.[kaynak belirtilmeli]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Ceyhan, kuruluşundan günümüze kadar şu isimleri almıştır; 1860 yılından sonra Yarsuat, 1896 yılından sonra II. Abdülhamid'e izafen Hamidiye, daha sonra 1909’da Urfiye ve cumhuriyet sonrası ise 3 Mayıs 1929'da Ceyhan adını almıştır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehrin bilinen tarihi 9 bin yıl öncesine dayanmaktadır. Ceyhan Ovası Hitit, Asur, Fenike, Mısır, İran, Roma ve Bizans medeniyetlerine evsahipliği yapmıştır.

Boğazköy ve Kültepe tabletlerinde adı geçen üç krallıktan, Luvi Krallığı'nın (MÖ 1900) Ceyhan Nehri'nin doğu kısmında, Arzava Krallığı'nın ise (MÖ 1500-1333) nehrin batı kısmında kurulduğu anlaşılmaktadır. Luviler Asurluların, Arzavalılar ise Hititlerin egemenliği altına girmişlerdir. Kizzuwatna Krallığı ise Seyhan ve Ceyhan nehirleri arasında kurulmuş olup Hitit egemenliğine girmiştir.

MÖ 1200 yılında Hitit Krallığının ortadan kalkması ile Kue Krallığı kurulmuş (MÖ 1190-713), Kral Asistavands Karatepe şehrini kurdurmuştur. Daha sonra bölge Asurlar'ın, Babiller'in, Persler'in, Büyük İskender'in, Selevkoslar'ın, Helenistik Mısır Krallığı'nın, Roma İmparatorluğu'nun, Bizans İmparatorluğu'nun, Emeviler'in, Abbasiler'in, Tolunoğulları'nın, Hamdaniler'in ve tekrar Bizans'ın eline geçti.

1071 Malazgirt Meydan Muharebesi sonrası, Süleyman Şah (Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurucusu) 1083 yılında Ceyhan Ovası'nı ve Adana'yı tamamen ele geçirdi. 1097 yılında Kilikya Ermeni Krallığına bağlanan Ceyhan 14. yüzyılda Mısır Memlüklülerinin eline geçer ve sonrasında Dulkadir oğlu Beyliği topraklarına katılır. O yıllarda nüfusu 5.000'dir. Ceyhan, 1353-1515 yılları arasında Memlüklere bağlı Ramazanoğulları Beyliği'nın hakimiyeti altında kalmıştır. Bu topraklar için Memlükler ve Osmanlılar 1485-1498 yılları arasında savaştılar. 1515 yılından itibaren Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi sırasında Adana toprakları Ceyhan Ovası ile birlikte Osmanlı Devletinin idaresine girdi.

1525 yılına ait Osmanlı Tapu tahrir defterinde adı Yarsuvat olarak geçmektedir. Yarsuvat Kırımca'da nehir kenarı anlamına gelmektedir. Bu dönemde bölgeye yerleştirilen Kınık Türkmenleri, Oğuzların Üçok koluna ait Denizhanoğulları soyundan gelmektedir. Nitekim bugün bölgede kalabalık bir nüfusa sahip olan Sırkıntıoğulları, Karsantıoğulları, Kozanoğulları, Cerit, Yüreğir, Barak, gibi Türkmen obaları Oğuzların Kınık boyuna bağlıdırlar. Konar-göçer Oğuzların Türkmen, Avşar boyları uzun yıllar yörede kışlak olarak yaşamışlardır.

1833-1840 tarihleri arası Ceyhan Ovası el değiştirerek Mısırlı İbrahim Paşa'ya geçmiştir. İbrahim Paşa özellikle Menemencioğulları Türkmenleri başta olmak üzere diğer Türkmen boylarının yardımıyla Konya'ya kadar ilerleyerek Osmanlı yönetiminden çıkmıştır. Mısırlı İbrahim Paşa kendisine destek vermeyip Osmanlıyı destekleyen aşiretlere ise çok acımasız davranmıştır. Örneğin Sırkıntıoğulları ve Karsantıoğulları'nın tüm mallarını yağmaladığı gibi, bu Türkmenleri kılıçtan geçirme kararını bile almıştı. Ancak Menemencioğlu Ahmet Bey'in itirazı nedeniyle bu kararını uygulayamamıştır. Mısır ordusu bölgede Osmanlı yanlısı Türk boylarını sindirmek için özellikle sürgün taktiğini çok kullanmıştır. Özellikle bölgenin en büyük aşireti olan Sırkıntı Türkmenlerini pasivize etmek için Sırkıntıoğlu Murtaza Bey, İbrahim Paşa'nın emriyle Mısır'a sürgün edilmiştir. Ceyhan 1841 yılında tekrar Osmanlı yönetimine geçmiştir. Kurtuluş Savaşı yıllarında ise Türkmen boyları tarafından kurulan Kuvay-ı Milliye birlikleri bölgede destan yazmışlardır. Sırkıntılar grup komutanlığı gibi birçok birlikler Ceyhan'ın kurtuluşuna önemli katkıda bulunmuşlardır.

Kırım Savaşı'ndan sonra Osmanlılar buraya Nogay Türklerini ve 93 Harbi'nden sonra da Rumeli Türklerini iskan etmişlerdir. 1896 yılında II. Abdülhamid tarafından Hamidiye adı verilmiş 1908 yılında ise Urfiye olarak değiştirilmiştir.

19 Temmuz 1926'da ilçe yapılmış ve Cebelibereket (Osmaniye) vilayetine bağlanmış ve son olarak 3 Mayıs 1920 yılında çıkarılan yasa ile adı Ceyhan olarak değişmiştir. 1933 yılında Cebelibereket ilinin ilçe yapılması üzerine bugünkü statüsüne kavuştu.

Coğrafya ve iklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Ceyhan Adana'ya 43 km uzaklıkta, Akdenize 30 km. uzaklıkta, 36. ve 37. kuzey enlemleri ile 35. ve 36. doğu boylamları arasında olan bir ilçedir. Güneyde Yumurtalık, Kuzeyde Kozan, kuzeybatısında İmamoğlu, kuzey doğusunda Kadirli, batıda Yüreğir, doğuda Osmaniye, Hatay iline bağlı Erzin ilçesi ile komşudur.

İlçenin önemli bölümü tarımsal arazi ile kaplı olup yüzölçümü 1.424 km²'dir ve 71 mahallesi vardır.

En önemli akarsu Ceyhan Nehri ilçenin kenarından geçmektedir ve uzunluğu 509 km'dir. Ayrıca Mercin Suyu, Karaçay, Handeresi, Çeperce Deresi ilçenin akarsularıdır.

Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen ilçenin iklimi tipik Akdeniz iklimidir. Yağış miktarı Ceyhan Ovası'nda 600–750 mm. iken, dağlık alanlarda 750–1000 mm arasında olup, yağışların %50'si kışın, %27'si ilkbaharda, %18'i sonbaharda, %5'i yaz aylarında düşer.

Ceyhan'ın bitki örtüsünü makiler oluşturmaktadır. Ceyhan büyük bir ova olduğu için orman alanlar tahrip edilerek tarım alanlarına dönüştürülmüştür. Buna rağmen yer yer çam ormanlarına rastlanır.

Ceyhan'da son yıllarda oluşturulan okaliptus (sıtma ağacı-selvi ) ormanları ise geniş alanlar kaplamaktadır. Yine tarımı geliştirmek için ekilen zeytin, turunçgil, kavak ekili alanlar da geniş yer kaplamaktadır.

Ceyhan tabi orman bakımından fakirdir. Lakin kerestecilik maksadıyla okaliptüs ve kavak yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ceyhan'da kerestecilik ve mobilyacılık gelişme göstermiştir.

Ceyhan'da üretilen orman ürünleri genellikle kereste ve odun olarak tüketilmektedir.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Ceyhan, güneyden ve kuzeyden iki önemli yolla çevrilidir.

Avrupa'yı Asya'ya bağlayan E-90 ve E-91 karayolu ile Türkiye'de İç Anadolu, ve Ege'yi Güneydoğuya bağlayan D-400 Devlet Karayolu Ceyhan'dan geçmektedir. D-400 Karayolu Ceyhan Şehrinin 3 km. kadar Kuzeyenden geçerken yine TAG (Pozantı-Tarsus–Gaziantep Otoyolu)olarak adlandırılan E-90 ve Avrupa'yı Beyrut ve İsrail'e bağlayan TEM otoyolu da Ceyhan'ın 7 km. kadar güneyinden geçmektedir.

Ayrıca Türkiye'yi Ortadoğu'ya bağlayan demiryolu hattı Haydarpaşa-Bağdat Demiryolu da Ceyhan'dan geçmektedir.

Ceyhan, Adana Havaalanına da 50 km. uzaklıktadır. Deniz ulaşımı için de Yumurtalık ve İskenderun limanlarına yakındır. Kısacası deniz, hava, kara ve demiryolundan ulaşımı kolay bir ilçemizdir.

Ekonomik yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana geçim kaynağı olarak tarım gösterilebilir. İlçe, tipik bir Çukurova ilçesi olarak, geçmişte akıllara yer eden pamuk üretimiyle anılsa da, şimdilerde değişen ekonomik kaygılar sebebiyle, dönemden döneme değişmekle beraber buğday, mısır, karpuz,soya ve Osmaniye yerfıstığı üretimine de sıklıkla rastlanır. Köylerde ufak çapta küçük ve büyük baş hayvancılık da yapılır. Tarımın ekonomide yoğun olarak yer alması, Ceyhan'ın ticaret ve sanayi imkânlarını da arttırmıştır. Ceyhan çevresinde eskiden onlarca çırçır fabrikası yer alırken bugün bunlar yerini mısır kurutma tesislerine bırakmıştır. Ayrıca; Yumurtalık Serbest Bölgesine,Yumurtalık-Sugözü Termik Santraline, BOTAŞ'ın BTC (Bakü-Tiflis-Ceyhan) Boru Hattı olarak bilinen ve Bakü'den Yumurtalık'a uzanan Petrol Boru Hattına, Hatay sınırındaki Toros Gübre Sanayii'ne, Adana ve Osmaniye Organize Sanayi Bölgelerine yakınlığı da Ceyhan'ın ekomisinde etkili rol oynar.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin nüfusu 2012 yılı sonu itibarıyla 158.377'dir. Bunun 106.487'si ilçe merkezinde, 51.890'ı ise kasaba ve köylerde yaşamaktadır.

İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçeye bağlı; 113 mahalleden oluşmaktadır.

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[4] 107.586 41.124 66.462
1970[5] 115.673 51.183 64.490
1975[6] 131.086 62.909 68.177
1980[7] 145.194 57.307 87.887
1985[8] 147.497 72.624 74.873
1990[9] 161.523 85.308 76.215
2000[10] 178.543 108.602 69.941
2007[11] 158.459 103.800 54.659
2008[12] 158.833 102.040 56.793
2009[13] 158.368 104.572 53.796
2010[14] 158.729 105.879 52.850
2011[15] 158.377 106.487 51.890
2012[16] 158.767 107.891 50.876
2013[17] 159.243 159.243 veri yok
2014[18] 159.454 159.454 veri yok
2015[19] 159.504 159.504 veri yok
2016[20] 160.171 160.171 Veri yok

Mahalleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ceyhan'ın 112 mahallesinin 31'i merkezde bulunmaktadır. Merkez mahallelerinde 113.914 kişi   (% 70,9) yaşamaktadır. En uzak mahallesi ise 40,5 km uzaklıktaki Günlüce mahallesidir. Merkez mahalleleri dışında nüfusu en fazla olan, 3.806 kişi ile Büyükmangıt mahallesidir.  Ceyhan'ın nüfusu 2017 yılında % 0,28 artmıştır[21]

Ceyhan ilçesinin mahallelerinin ilçeye uzaklığı, rakımı ve nüfusu

Sıra Mahalle Km* Rakım Nüfus
2016[22] 2017[21] 2018 2019
1 Adatepe Mah. 2,2 103 103
2 Altıocak Mah. 3,2 2.960 2.962
3 Aydemiroğlu Mah. 1,5 550 536
4 Belediye Evleri Mah. 3,3 6.500 6.380
5 Bota Mah. 2,1 2.277 2.202
6 Burhaniye Mah. 0,0 5.504 5.496
7 Büyükkırım Mah. 0,5 946 829
8 Civantayak Mah. 1,7 482 452
9 Cumhuriyet Mah. 1,7 10.282 10.792
10 Emek Mah. 4,9 2.487 2.394
11 Esentepe Mah. 5,4 3.162 3.193
12 Fatih Sultan Mehmet Mah. 2,4 4.819 4.670
13 Gazi Osman Paşa Mah. 2,3 6.528 6.439
14 Hürriyet Mah. 1,0 3.705 3.692
15 İnönü Mah. 3,2 1.879 1.887
16 İstiklal Mah. 2,8 9.615 10.077
17 Kaltakiye Mah. 1,5 921 852
18 Kelemeti Mah. 3,8 248 262
19 Konakoğlu Mah. 0,8 1.003 904
20 Koruklu Mah. 5,4 201 187
21 Küçükkırım Mah. 2,9 3.722 3.709
22 Mithat Paşa Mah. 1,0 3.995 4.066
23 Modernevler Mah. 2,9 1.288 1.253
24 Muradiye Mah. 1,5 2.430 2.307
25 Namık Kemal Mah. 1,8 14.836 16.064
26 Sarısakal Mah. 2,7 2.512 2.415
27 Şahin Özbilen Mah. 2,5 10.161 10.104
28 Şehit Hacı İbrahim Mah. 1,0 1.151 1.162
29 Türlübaş Mah. 1,5 1.017 1.046
30 Ulus Mah. 1,0 4.404 4.527
31 Yarsuat Mah. 2,9 3.065 2.952
Ceyhan (Merkez) 32 112.753 113.914
32 Adapınar Mah. 17,7 27 260 250
33 Ağaçlı Mah. 33,0 31 87 103
34 Ağaçpınar Mah. 11,7 43 236 232
35 Akdam Mah. 30,3 35 445 408
36 Altıgöz Mah. 26,0 31 180 169
37 Altıkara Mah. 13,8 21 72 67
38 Aydınlar Mah. 10,7 97 252 253
39 Azizli Mah. 19,9 70 337 306
40 Başören Mah. 26,3 178 1.580 1.547
41 Birkent Mah. 37,1 35 955 922
42 Burhanlı Mah. 34,5 44 311 282
43 Büyükburhaniye Mah. 12,7 65 124 125
44 Büyükmangıt Mah. 5,3 24 3.847 3.806
45 Camuzağılı Mah. 32,3 41 448 448
46 Ceyhanbekirli Mah. 26,4 33 137 149
47 Çakaldere Mah. 16,0 27 373 362
48 Çataklı Mah. 31,5 41 461 471
49 Çatalhüyük Mah. 26,0 34 210 216
50 Çevretepe Mah. 20,5 131 297 296
51 Çiçekli Mah. 14,1 61 49 56
52 Çiftlikler Mah. 6,9 34 358 353
53 Çokçapınar Mah. 13,9 37 309 317
54 Dağıstan Mah. 23,2 31 256 222
55 Değirmendere Mah. 10,0 59 346 353
56 Değirmenli Mah. 22,9 31 196 187
57 Dikilitaş Mah. 24,4 33 128 136
58 Dokuztekne Mah. 16,7 205 1.045 1.015
59 Doruk Mah. 25,1 92 2.052 1.988
60 Durhasandede Mah. 23,4 87 99 86
61 Dutlupınar Mah. 21,4 229 608 582
62 Ekinyazı Mah. 21,2 28 313 309
63 Elmagölü Mah. 20,0 30 279 355
64 Erenler Mah. 12,4 103 223 232
65 Gümürdülü Mah. 20,7 77 1.658 1.662
66 Gündoğan Mah. 25,7 109 214 222
67 Günlüce Mah. 40,5 33 237 225
68 Günyazı Mah. 15,8 33 306 309
69 Hamdilli Mah. 11,8 46 785 754
70 Hamidiye Mah. 20,5 146 75 69
71 Hamitbey Mah. 15,8 27 130 133
72 Hamitbeybucağı Mah. 16,0 26 433 417
73 Irmaklı Mah. 31,5 34 161 165
74 Isırganlı Mah. 18,0 81 317 310
75 İmran Mah. 15,7 115 343 348
76 İncetarla Mah. 9,3 27 350 344
77 İnceyer Mah. 27,0 29 131 128
78 İsalı Mah. 19,0 53 357 341
79 Karakayalı Mah. 15,0 27 241 234
80 Kılıçkaya Mah. 24,4 71 310 325
81 Kıvrıklı Mah. 10,7 48 738 722
82 Kızıldere Mah. 20,6 110 644 662
83 Köprülü Mah. 14,4 27 230 192
84 Körkuyu Mah. 11,1 26 613 591
85 Kösreli Mah. 30,6 31 1.202 1.148
86 Kurtkulağı Mah. 15,4 89 1.285 1.274
87 Kurtpınar Mah. 20,0 88 1.654 1.550
88 Kuzucak Mah. 22,0 44 553 516
89 Küçükburhaniye Mah. 11,1 33 90 91
90 Küçükmangıt Mah. 6,0 25 329 346
91 Mercimek Mah. 13,0 28 3.213 3.234
92 Mustafabeyli Mah. 26,5 38 1.680 1.767
93 Narlık Mah. 16,4 46 456 432
94 Sağırlar Mah. 16,0 167 133 135
95 Sağkaya Mah. 24,4 57 930 931
96 Sarıbahçe Mah. 24,6 31 360 363
97 Sarımazı Mah. 17,6 164 3.717 3.646
98 Selimiye Mah. 17,3 210 154 152
99 Sirkeli Mah. 8,1 31 516 480
100 Soğukpınar Mah. 15,0 145 352 332
101 Soysallı Mah. 23,8 80 837 835
102 Tatarlı Mah. 29,4 37 692 668
103 Tatlıkuyu Mah. 16,3 45 342 337
104 Toktamış Mah. 6,3 22 820 817
105 Tumlu Mah. 20,6 44 525 507
106 Üçdutyeşilova Mah. 26,0 50 547 534
107 Yalak Mah. 18,5 29 294 291
108 Yellibel Mah. 28,3 245 177 168
109 Yeniköynazımbey Mah. 14,2 28 248 254
110 Yeşilbahçe Mah. 19,1 27 542 533
111 Yeşildam Mah. 31,4 32 403 396
112 Yılankale Mah. 8,2 29 221 209
Ceyhan (Kırsal) 47.418 46.702
Ceyhan (İlçe) 160.171 160.616

* Km,  Burhaniye Mahallesi'nde bulunan kaymakamlığa olan uzaklıktır.

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

Spor Kulüpleri[23][değiştir | kaynağı değiştir]

Ceyhan'ın Futbol Bölgesel Amatör (BAL) liginde 2 takımı vardır.

Takımın Adı Branşı 2016-2017 2017-2018  2018-2019
Ceyhan Spor Futbol BAL BAL  
Ceyhan Doğan Spor  Futbol BAL xx  

Kardeş şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

19 Temmuz 1926'da ilçe yapılmış ve Cebelbereket (Osmaniye)vilayetine bağlanmış ve son olarak 3 Mayıs 1920 yılında çıkarılan kanunla adı Ceyhan olarak değitirilen ilçe 1 Hazirah 1933'te Osmaniye'nin ilçe haline getirilmesiyle Osmaniye'den ayrılarak Adana'ya bağlanmıştır.

Belediye başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Alemdar Öztürk 2014-
  • Hüseyin Sözlü 1999-2014
  • Emin Civelek 1994-1999
  • Mehmet Şerif Yiğit 1989-1994
  • Mahir Alp Boydak 1984-1989
  • Rifat Atik 1981-1983
  • Şahin Özbilen 1963-1980
  • Ökkeş Sabitoğlu 1955-1960
  • Yusuf Mülayim 1954-1955
  • Mustafa Akçalı 1952-1954
  • Lütfi Başeğmez 1951
  • Mustafa Aydar 1947-1950
  • Sait Akman 1945-1946
  • Hakkı Mete 1943-1944
  • Arif Hikmet Özbilen 1941-1942
  • Selahattin Sepici 1939-1940
  • Hacı Ahmet Topsakal 1935-1938
  • Rıfat Çetinsoy 1928-1932
  • İbrahim Mete 1930-1931
  • Selim Aytemur 1927
  • Hacı Mücteba Yücekök 1926-1927
  • Hasan Sağındık 1924-1925
  • Mehmet Payaslı 1923-1924

Tarihi ve ören yerleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Önemli günler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 6 Ocak 1922 Ceyhan'ın kurtuluşu

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "İl ve ilçe yüz ölçümleri" (Türkçe). Harita Genel Komutanlığı (Türkiye). 12 Mayıs 2016. http://www.hgk.msb.gov.tr/images/urun/il_ilce_alanlari.pdf. Erişim tarihi: 12 Kasım 2016. 
  2. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=198202
  3. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCPo7cS. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  4. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspNvO6l. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtmctCP1. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtoHMS5E. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuF8OdV. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btv72vNc. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtxE3Nk9. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btz21jJv. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1ZYJSO. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3NJQHQ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCaJza5. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEcpfl3. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGFVZeo. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxKdmdT. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  17. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUVFUCi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  18. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCPo7cS. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  19. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  20. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  21. ^ a b TÜİK 1 Şubat 2018 verileri
  22. ^ TÜİK 31 Ocak 2017 verileri
  23. ^ TFF

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]