Aladağ

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to navigation Jump to search
Aladağ
—  İlçe  —
Aladağ - panoramio.jpg
Türkiye'de bulunduğu yer
Türkiye'de bulunduğu yer
Adana Siyasi Haritası
Adana Siyasi Haritası
Ülke Türkiye
İl Adana
Coğrafi bölge Akdeniz Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Ahmet Ziya Filizer [1]
 - Belediye başkanı Mustafa Akgedik (AK Parti) [2]
Yüzölçümü [3]
 - Toplam 1.340 km2 (517,4 mi2)
Rakım [4] 410 m (1.345 ft)
Nüfus (2016)[5]
 - Toplam 16,333
 - Kır -
 - Şehir 16,333
Zaman dilimi UDAZD (+3)
İnternet sitesi: www.aladag.gov.tr

Aladağ, Adana'ya bağlı bir ilçe ve aynı ada sahip şehir.

Doğusunda Kozan ilçesi, güneyinde İmamoğlu ve Karaisalı ilçeleri, batısında Pozantı ilçesi ve kuzeyinde Niğde ile Kayseri illeri vardır. Yüzölçümü 1.347 km² olup[6] nüfusu 2008 nüfus sayımına göre 18.249'dur.[7]

İlçenin merkezi Aladağ kasabasıdır. Eskiden Karsantı adıyla Karaisalı ilçesine bağlı bir bucak olan ilçe, 1987 yılında ilçe olmuştur.[8] İlçenin kuzey kesiminde Toros Dağları'nın Aladağlar adıyla anılan bölümü bulunmaktadır. İlçe de adını bu dağlardan almaktadır. İlçe coğrafî açıdan dağlık bir bölgede olduğundan tarımda verimlilik düşüktür. İlçe, 6360 sayılı kanunla Büyükşehir ilçe belediyesi statüsüne döünüştürülmüş olup, 31 mahallesi bulunmaktadır.[6]

Turizm açısından en ünlü yerleri; Akören Kilisesi, Meydan Kalesi, Ağacakise Anıt Ağaç, Simit Çağlayanı, Eğner, Kapuzbaşı Çağlayanı, Mazılık Ören Kalesi, Posyağbasan Kalesi, Sandıklı su ve Acı sudur.

Köken bilimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Aladağ'ın eski adı Karaköy olup 1973 yılında Karsantı olarak değiştirilmiştir. Burası 1987'de ilçe merkezi olunca bugünkü adı verilmiştir. Bu isim de Toros Dağları'nın Aladağlar adıyla anılan bölümünden gelmektedir.[9] Antik çağlarda Anadolu'da konuşulan Luvi dilinden geldiği düşünülen[8] Karsantı adı, Osmanlı Devleti kayıtlarında Karsandı olarak geçmektedir. Ayrıca Karaköy adından da bahsedilmektedir.[10]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski bir yerleşim yeri olduğu bilinen Aladağ, Hitit, Roma ve Bizans egemenliklerinin ardından Selçuklular zamanında da yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. 1360'lı yıllarda şehir Ramazanoğulları Beyliği'ne, Yavuz Sultan Selim zamanında da Osmanlı Devleti'ne ilhak olmuştur.[11] 1973'te şehirde belediye örgütü kurulmuştur. 1987'de aynı adlı ilçenin merkezi olmuştur.[9]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1990[12] 23.207 4.990 18.217
2000[13] 23.579 6.674 16.905
2007[14] 17.506 3.938 13.568
2008[15] 18.249 4.556 13.693
2009[16] 17.494 4.269 13.225
2010[17] 17.169 4.139 13.030
2011[18] 17.074 4.129 12.945
2012[19] 16.951 4.224 12.727
2013[20] 17.221 17.221 veri yok
2014[21] 17.113 17.113 veri yok
2015[22] 16.823 16.823 veri yok
2016[23] 16.333 16.333 Veri yok

Mahalleler[değiştir | kaynağı değiştir]

  Aladağ'ın 31 mahallesinin 4'ü merkezde bulunmaktadır. Merkez mahallelerinde 4.080 kişi   (% 25,7) yaşamaktadır. En uzak mahallesi ise 106 km uzaklıktaki Kışlaktır. Merkez mahalleleri dışında nüfusu en fazla olan, 1.664 kişi ile Büyüksofulu mahallesidir. Aladağ'ın nüfusu 2017 yılında % 2,68 azalmıştır.[24]

Aladağ ilçesinin mahallelerinin ilçeye uzaklığı, rakımı ve nüfusu

Sıra Mahalle Km* Rakım Nüfus
2016[25] 2017[24] 2018 2019
1 Akpınar Mah. 4,4 486 449
2 Başpınar Mah. 4,1 713 693
3 Mansurlu Mah. 3,5 1.519 1.497
4 Sinanpaşa Mah. 0,0 1.489 1.441
ALADAĞ (Merkez) 862 4.207 4.080
5 Akören Mah. 17,9 427 996 958
6 Boztahta Mah. 32,8 296 255 262
7 Büyüksofulu Mah. 27,3 1.046 1.697 1.664
8 Ceritler Mah. 12,7 882 1.031 974
9 Dailer Mah. 24,1 246 118 108
10 Darılık Mah. 13,2 823 144 139
11 Dölekli Mah. 22,8 800 602 584
12 Ebrişim Mah. 14,7 966 127 125
13 Eğner Mah. 22,2 271 133 124
14 Gerdibi Mah. 38,0 925 1.208 1.166
15 Gireğiyeniköy Mah. 6,5 976 293 293
16 Gökçeköy Mah. 104,0 560 299 296
17 Kabasakal Mah. 6,9 684 226 214
18 Karahan Mah. 103,0 749 215 212
19 Kıcak Mah. 23,9 996 867 864
20 Kışlak Mah. 106,0 870 268 234
21 Kızıldam Mah. 21,1 1.164 540 557
22 Kökez Mah. 15,2 829 1.036 1.037
23 Köprücük Mah. 34,7 1.015 363 340
24 Küp Mah. 38,0 813 81 73
25 Madenli Mah. 18,7 921 107 98
26 Mazılık Mah. 10,8 825 95 91
27 Posyağbasan Mah. 21,4 847 405 396
28 Topallı Mah. 39,5 170 258 248
29 Uzunkuyu Mah. 14,2 711 215 209
30 Yetimli Mah. 13,6 853 456 462
31 Yüksekören Mah. 30,8 575 91 88
ALADAĞ (Kırsal) 12.126 11.816
ALADAĞ   16.333 15.896
  • Km, Sinanpaşa Mahallesi'nde bulunan kaymakamlığa olan uzaklıktır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kaymakam
  2. ^ Belediye Başkanı
  3. ^ "İl ve ilçe yüz ölçümleri" (Türkçe). Harita Genel Komutanlığı (Türkiye). 12 Mayıs 2016. http://www.hgk.msb.gov.tr/images/urun/il_ilce_alanlari.pdf. Erişim tarihi: 12 Kasım 2016. 
  4. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=198191
  5. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCPo7cS. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  6. ^ a b "Coğrafya ve İdari Yapı" (Türkçe). Aladağ Belediyesi. 29 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150429220303/http://aladag.bel.tr:80/. Erişim tarihi: 4 Ekim. 
  7. ^ "İlçelere göre merkez ve belde/mahalle nüfus toplamları - 2008" (Türkçe). TUİK. 20 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20110920035634/http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=turkiye_ilce_koy_sehir.RDF&p_il1=1&p_ilce1=1757&p_kod=2&p_yil=2008&desformat=html&ENVID=adnksdb2Env. Erişim tarihi: 4 Ekim. 
  8. ^ a b Bilge Umar (1993). "Türkiye'deki tarihsel adlar". İnkılâp Kitabevi. ss. s. 396. 
  9. ^ a b Ahmet Kenarlı (2004). "Şehrim! Adını kim koydu?". Tablet Basım Yayın. ss. s. 61. 
  10. ^ "Dahiliye Mektubi Kalemi". 1894. ss. dosya no: 191, gömlek no: 3. 
  11. ^ "İlçe Tarihi" (Türkçe). Aladağ Belediyesi. 29 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150429220303/http://aladag.bel.tr:80/. Erişim tarihi: 4 Ekim. 
  12. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 1990 genel nüfus sayımı verileri". 1 Ağustos 2012 tarihinde erişildi.
  13. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2000 genel nüfus sayımı verileri". 1 Ağustos 2012 tarihinde erişildi.
  14. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2007 genel nüfus sayımı verileri". 1 Ağustos 2012 tarihinde erişilmiştir.
  15. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2008 genel nüfus sayımı verileri". 1 Ağustos 2012 tarihinde erişilmiştir.
  16. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2009 genel nüfus sayımı verileri". 1 Ağustos 2012 tarihinde erişilmiştir.
  17. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2010 genel nüfus sayımı verileri". 1 Ağustos 2012 tarihinde erişildi.
  18. ^ "Türkiye İstatistik Kurumu 2011 genel nüfus sayımı verileri". 1 Ağustos 2012 tarihinde erişilmiştir.
  19. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZxKdmdT. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  20. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUVFUCi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  21. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFCPo7cS. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  22. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  23. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  24. ^ a b TÜİK 1 Şubat 2018 verileri
  25. ^ TÜİK 31 Ocak 2017 verileri

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]