Baryum

Baryum, ₅₆Ba
	Koruyucu bir argon atmosferindeki saf baryum
Standart atom ağırlığı Ar, std(Ba)	137,327(7)
Periyodik tablodaki yeri
	sezyum ← Baryum → lantan
Atom numarası (Z)	56
Grup	2. grup (toprak alkali metaller)
Periyot	6. periyot
Blok	s bloku
Elektron dağılımı	[Xe] 6s2
Kabuk başına elektron	2, 8, 18, 18, 8, 2
Fiziksel özellikler
Renk	soluk sarıya çalan gümüşî
Faz (SSB'de)	Katı
Erime noktası	1000 K (727 °C, 1341 °F)
Kaynama noktası	2118 K (1845 °C; 3353 °F)
Yoğunluk (SSB'de)	3,594 g/L
sıvıyken (en'de)	3,338 g/cm3
Erime entalpisi	7,12 kJ/mol
Buharlaşma entalpisi	142 kJ/mol
Molar ısı kapasitesi	28,07 J/(mol·K)
Atom özellikleri
Yükseltgenme durumları	+1, +2 güçlü bazik
Elektronegatiflik	Pauling ölçeği: 0,89
İyonlaşma enerjileri	1.: 502,9 kJ/mol ; 2.: 965,2 kJ/mol ; 3.: 3600 kJ/mol ; ;
Atom yarıçapı	Deneysel: 222 pm
Kovalent yarıçapı	215±11 pm
Van der Waals yarıçapı	268 pm
	Bir spektrum aralığındaki renk çizgileriElementin spektrum çizgileri
Diğer özellikleri
Kristal yapı	Hacim merkezli kübik (hmk)
Ses hızı çubukta	1620 m/s (20 °C'de)
Genleşme	20,47×10-6/K µm/(m·K) (20 °C'de)
Isı iletkenliği	18,4 W/(m·K)
Elektrik direnci	332 Ω·m (20 °C'de)
Manyetik düzen	Paramanyetik
Manyetik alınganlık	+20,6×10-6 cm3/mol
Young modülü	13 GPa
Kayma modülü	4,9 GPa
Hacim modülü	9,6 GPa
Mohs sertliği	1,25
CAS Numarası	7440-39-3
Tarihi
Adını aldığı	Yunancada "ağır" anlamına gelen βαρὺς (baris)
Keşif	Carl Wilhelm Scheele (1772)
İlk izolasyon	Humphry Davy (1808)

Baryum (Yunancada βαρυς = ağır), sembolü Ba olan kimyasal bir elementtir. Ağır manasına gelen "barys" kelimesinden türemiştir. İngilizcede Barite ağırlık yoğunluk manasında kullanılmaktadır. Baryum elementinin atom numarası 56 olup Periyodik tablonun 6. sırasında ve 2. grubunda bulunur. 2. grupta bulunması özelliğinden dolayı Baryum bir toprak alkali metalidir. Baryum ilk defa 1774 yılında Carl Wilhelm Scheele tarafından tanımlanmıştır. Baryum element halinde beyaz-gri metalik rengindedir fakat yüksek reaktivitelikten dolayı element halinde bulunmaz. Baryumun hemen hemen bütün bileşikleri ise zehirlidir. Metalik Ba yakıldığında elma yeşili bir renk verir. Metalik halde saklanması çok zordur. Aktif bir element olduğu için su, hava ve asitlerle kolayca reaksiyon verir. Toprak alkali grup içerisinde doğada en yaygın bulunan element kalsiyumdur (Ca). Bu sınıftaki metallerin özellikleri birbirine benzemesine karşın bilhassa Kalsiyum, Stronsiyum, Baryum diğerlerinden ayrılır. Bu üç element adi derecede suyu ayrıştırarak Hidrojen açığa çıkarır ve Hidroksit(OH) oluştururlar. Bu Hidroksitler de ısıtıldığında su kaybederek Oksit haline dönmektedirler. Karbonatları ısı karşısında kolay ayrışmasına karşın Baryum Karbonat (BaCO₃) en zor ayrışanıdır. Sülfatları suda hemen hemen hiç erimez.

En sık bulunan ve en çok kullanılan Baryum kaynağı Barit madenidir. Doğada sedimanter (tortul, çökelme ile) meydana gelmiş olarak bulunur. Denizlerin ya da suların taşımasıyla tabakalar meydana gelmiştir. Genellikle sıcak su çıkan bölgelerede görülür. Kurşun, Gümüş, Çinko üretiminde kullanılır. Kullanım alanlarından birisi de fren balatalarının altlık malzemesidir.

BaSO₄: Zehirlidir. Radyoopak (Gama ve X ışını) özelliğe haiz olduğundan tıpta kanser teşhislerinde, kâğıt kaplamalarda, boya sanayiinde, plastik, tekstil, mürekkep, kauçuk, batarya ve pil yapımında kullanılır.

BaCO₃: Zehirlidir. Özel camların yapımında, Klor ve NaOH üretiminde kullanılır.

BaO: Solventlerden suyun uzaklaştırılmasında ve petrol sanayinde kullanılır.

BaNO₃: Havai fişeklerde, sıçan zehirlerinde, seramik sırlarda kullanılmaktadır.

Kaynakça

^ Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2. bas.). Butterworth-Heinemann. s. 112. ISBN 0080379419.
^ ^a ^b Arblaster, John W. (2018). Selected Values of the Crystallographic Properties of Elements (İngilizce). Materials Park: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.
^ Lide, D. R., (Ed.) (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (İngilizce) (86. bas.). Boca Raton: CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
^ Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics (İngilizce). Boca Raton: Chemical Rubber Company Publishing. s. E110. ISBN 0-8493-0464-4.

Element veya periyodik tablo ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.

[1] Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2. bas.). Butterworth-Heinemann. s. 112. ISBN 0080379419.

[Arblaster_2018-2] Arblaster, John W. (2018). Selected Values of the Crystallographic Properties of Elements (İngilizce). Materials Park: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.

[3] Lide, D. R., (Ed.) (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (İngilizce) (86. bas.). Boca Raton: CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.

[4] Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics (İngilizce). Boca Raton: Chemical Rubber Company Publishing. s. E110. ISBN 0-8493-0464-4.

[1]

[2]

[3]

[4]