Anlatı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Anlatı veya kıssa; roman, hikâye, masal, senaryo vb. kurgusal veya kurgusal olmayan edebî türlerde bir olay dizisini anlatma biçimidir. Anlatı insan yaratıcılığının ve toplumu etkileme sanatının bir yüzüdür.

Bazen "hikâye" sözü "anlatı"'nın eş anlamlısı olarak kullanılabilir. Ama aynı zamanda tasvir edilen olaylar dizisi de bir anlatıdır. Anlatı, bir karakterin anlatım tarzına göre geniş bir çeşitlilik gösterebilir. Hikâyeciliğin önemli bir parçası ise anlatıcıdır. Anlatıcının kullandığı iletişim yöntemleri dizisi, hikâyeleme diye isimlendirilen bir süreci geliştirir.

Anlatılar tema ve stil açısından birkaç bölüme ayrılabilir;

  • Tarihsel olayların yapay karakterlerle anlatılması; Anekdotlar, mitoloji ve masallar; Toplumları ve inanç yapılarını etkileyen bu türden çok sayıda anlatılar bulunur. Bu anlatılar belirli tarihsel veya yarı mitolojik kişilikler ve mekanlar üzerine kurgulanıp anlatılır. Ayrıca aynı amaçla (ders verme, ibret, korkutma) anlatılan, bazı araştırmacılar tarafından zaman, mekan, kişiler ve olay örgüsünün yeniden kurgulanması dışında birbirinin devamı kabul edilen hikayeler günümüze kadar anlatılagelmektedir. Örneğin, habil-kabil, tufan, ashabı-kehf, karun hikayeleri gibi.
  • Yapay gerçeklik; Şiir ve dramalarda da yer alabilen kısa hikâye ve hikâyeler, roman, senaryo vb.
  • Yapay olmayanlar (non fiction); Yeni gazetecilik, yaratıcı non fiction, biografi, historiografi