2001 UEFA Kupası Finali

Vikipedi, özgür ansiklopedi
2001 UEFA Kupası Finali
Olay 2000-01 UEFA Kupası
uzatmalardan sonra
Tarih 16 Mayıs 2001
Yer Westfalenstadion, Dortmund
Maçın adamı Gary McAllister (Liverpool)[1]
Hakem Gilles Veissière (Fransa)[2]
Seyirci 48.050
2000 2002

2001 UEFA Kupası Finali, 2000-01 UEFA Kupası'nın şampiyonunun belirlendiği maçtır. Karşılaşma İngiliz ekibi Liverpool ile İspanya ekibi Alavés arasında, 16 Mayıs 2001 tarihinde Dortmund'daki Westfalenstadion'da oynandı. Etkinlik, Avrupa'nın ikinci en prestijli kulüp turnuvası olan UEFA Kupası'nın 2000-01 sezonunun final maçı oldu. Liverpool, 1973 ve 1976'dan sonra tarihinde üçüncü kez turnuvanın finalinde mücadele etti. Liverpool, 1985'teki Heysel Faciası nedeniyle Avrupa yarışmalarından men edilmesinden sonra bu maçla birlikte ilk defa bir Avrupa kupası finalinde yer aldı. Alavés ise ilk kez bir Avrupa kupası finalinde boy gösterdi.

Her iki takım da finale ulaşana kadar altışar tur geçti ve bu maçlar, her takımın kendi sahasında birer kez olmak üzere iki ayak üzerinden gerçekleştirildi. Liverpool, birinci turdan başlayarak sırasıyla Rapid București'yi 1-0, Slovan Liberec'i 4-2, Olimpiakos'u 4-2, Roma'yı 2-1, Porto'yu 2-0 ve son olarak yarı finalde Barcelona'yı 1-0 yenerek finale yükseldi. Alavés ise ilk turda Gaziantepspor'u 4-3'lük skorla elerken, diğer turlarda sırasıyla Lillestrøm'u 5-3, Rosenborg'u 4-2, Internazionale Milano'yu 5-3, Rayo Vallecano'yu 4-2 ve yarı finalde Kaiserslautern'i 9-2 mağlup ederek finale adını yazdırdı.

48.050 kişinin izlediği karşılaşmada Liverpool, 4. dakikada Markus Babbel'in ayağından bulduğu golle 1-0 öne geçti. Steven Gerrard 16. dakikada durumu 2-0'a getirdi. Iván Alonso 26. dakikada Alavés'in ilk golünü kaydetti. İlk yarının bitimine birkaç dakika kala, Liverpoollu Gary McAllister penaltı noktasından attığı golle durumu 3-1'e getirdi. İkinci yarının başlamasından dakikalar sonra, Javi Moreno attğı iki golle skoru 3-3'e taşıdı. Ancak Liverpool Robbie Fowler'ın 73. dakikada attığı golle 4-3 öne geçti. Maçın bitimine bir dakika kala Alavés Jordi Cruyff'ın golüyle tekrar eşitliği sağladı. Maç uzatmalara gitti ve ilk yarı golsüz tamamlandı. Maç penaltı vuruşlarına doğru ilerlerken, Delfí Geli kafasıyla topu kendi ağlarına yolladı veLiverpool altın gol kuralıyla şampiyonluğa ulaştı. UEFA Kupası'nı müzesine götüren Liverpool, EFL Cup ve FA Cup ile birlikte bu sezonki üçüncü kupa zaferini elde etti.

Finale giden yol[değiştir | kaynağı değiştir]

Liverpool[değiştir | kaynağı değiştir]

Tur Rakip İlk ayak İkinci ayak Toplam skor
1. Rapid București 1-0 (d) 0-0 (e) 1-0
2. Slovan Liberec 1-0 (e) 3-2 (d) 4-2
3. Olimpiakos 2-2 (d) 2-0 (e) 4-2
4. Roma 2-0 (d) 0-1 (e) 2-1
Çeyrek final Porto 0-0 (d) 2-0 (e) 2-0
Yarı final Barcelona 0-0 (d) 1-0 (e) 1-0

Liverpool, 1999-2000 FA Premier League'i dördüncü sırada tamamlayarak 2000-01 UEFA Kupası'na katılmaya hak kazandı.[3] Birinci turda Rumen ekibi Rapid București ile eşleşen Liverpool, Stadionul Giuleşti-Valentin Stănescu'da oynanan ilk ayağı Nick Barmby'nin 28. dakikada attığı golle 1-0 kazandı.[4] Anfield'da oynanan ikinci ayak ise 0-0 berabere tamamlandı ve Liverpool ikinci tura adını yazdırdı.[5] İkinci turda Çek Cumhuriyeti takımı Slovan Liberec ile eşleşen Liverpool, ilk ayakta rakibini Emile Heskey'in 87. dakikada attığı golle 1-0 mağlup etti.[6] Nisa Stadyumu'nda oynanan ikinci ayakta ise ilk yarı iki takımın karşılıklı golleriyle 1-1 eşitlikle sona erdi. Maçın 75. dakikasında Emil Heskey ve 81. dakikasında Michael Owen'ın attığı gollerle Liverpool rakibini toplamda 4-2'lik skorla mağlup ederek üçüncü tura yükseldi.[7]

Üçüncü turda Liverpool'un rakibi Yunan takımı Olimpiakos oldu. Karaiskakis Stadyumu'nda oynanan ilk ayakta, Barmby ve Steven Gerrard'ın golleriyle son dakikalara 2-1 önde giren Liverpool, uzatmalarda yediği golle rakibiyle 2-2 berabere kaldı.[8] Anfield'daki ikinci ayağı Barmby ve Heskey'in golleriyle 2-0 kazanan Liverpool, rakibini toplamda 4-2'lik skorla mağlup ederek dördüncü tura yükseldi.[9]

Liverpool, dördüncü turda İtalyan ekibi Roma ile eşleşti. İlk ayak Liverpool'un 1977 ve 1984 Şampiyon Kulüpler Kupası'nı kazandığı Roma Olimpiyat Stadyumu'nda oynandı. 1984'teki finalde Liverpool Roma'ya karşı galip gelerek kupayı müzesine götürmüştü.[10] Liverpool, ikinci yarıda Owen'ın attığı gollerle 2-0 kazandı.[11] İkinci ayakta ise Roma, 70. dakikada bulduğu golle 1-0 öne geçse de, maçı uzatmalara götrebilmek için bir gole daha ihtiyacı vardı. Hakem Markus Babbel Liverpool ceza sahasında elle oynama gerekçesiyle Roma lehine bir penaltı kararı verdi. Ancak daha sonra bu kararından vazgeçerek köşe vuruşuna hükmetti. Kalan dakikalarda Roma başka bir gol bulamadı ve Liverpool toplamda 2-1'lik skorla çeyrek finale yükselen taraf oldu.[12]

Liverpool'un çeyrek finaldeki rakibi ise Portekiz ekibi Porto oldu. Portekiz'de oynanan ilk ayak 0-0 eşitlikle sonuçlandı.[13] Liverpool Anfield'da oynanan ikinci ayağı Danny Murphy ve Owen'ın ilk yarıda attığı gollerle 2-0 kazanarak yarı finale yükseldi.[14] Liverpool yarı final ilk ayağında İspanyol ekibi Barcelona ile Camp Nou'da karşılaştı ve mücadele 0-0 eşitlikle sonuçlandı.[15] Anfield'daki ikinci ayakta ise karşılaşma 0-0'lık eşitlikle devam ederken, Liverpool 44. dakikada penaltı kazandı. Gary McAllister penaltıyı gole çevirdi ve Liverpool 1-0 öne geçti. Deplasman golü kuralı nedeniyle karşılaşmanın 1-1'lik eşitlikle tamamlanması halinde de Liverpool finale yükselen taraf olacaktı. Ancak maçta skor değişmedi ve Liverpool böylece Heysel Faciası olarak bilinen ve Avrupa yarışmalarından men edilmesine sebep olan olayların yaşandığı 1985 Şampiyon Kulüpler Kupası Finali'nin ardından ilk kez bir Avrupa kupası finalinde oynamaya hak kazandı.[16]

Alavés[değiştir | kaynağı değiştir]

Tur Rakip İlk ayak İkinci ayak Toplam skor
1. Gaziantepspor 0-0 (e) 4-3 (d) 4-3
2. Lillestrøm 3-1 (d) 2-2 (e) 5-3
3. Rosenborg 1-1 (d) 3-1 (e) 4-2
4. Internazionale Milano 3-3 (e) 2-0 (d) 5-3
Çeyrek final Rayo Vallecano 3-0 (e) 1-2 (d) 4-2
Yarı final Kaiserslautern 5-1 (e) 4-1 (d) 9-2

Alavés 1999-2000 La Liga'yı altıncı sırada tamamlayarak UEFA Kupası'na katılma hakkı kazandı.[17] Birinci turda eşleştiği Türk takımı Gaziantepspor ile Mendizorroza Stadyumu'nda oynanan ilk ayak 0-0 eşitlikle sonuçlandı. Golsüz geçen ilk maçtan sonra, ikinci karşılaşmada toplam 7 gol kaydedildi. Alavés deplasmanda 4-3'lük skorla galip gelerek ikinci tura adını yazdırdı.[18] Alavés'in ikinci turdaki rakibi Norveç ekibi Lillestrøm oldu. İlk ayak Lillestrøm'un sahası Åråsen Stadyumu'nda oynandı. Alavés maçı Ibon Begoña, Óscar Téllez ve Cosmin Contra'nın golleriyle 3-1 kazandı. İspanya'da oynanan ikinci ayak ise 2-2'lik eşitlikle sonuçlandı ve rakibini toplamda 5-3 mağlup eden Alavés üçüncü tura yükseldi.[18] Alavés'in üçüncü turdaki rakibi bir başka Norveç takımı Rosenborg oldu. İspanya'da oynanan ilk ayak 1-1'lik eşitlikle tamamlandı. Rosenborg'un sahası Lerkendal Stadyumu'nda oynanan ikinci ayakta ise Alavés Rosenborg oyuncusu Bent Inge Johnsen'in kendi kalesine attığı golle 1-0'lık üstünlüğe ulaştı. İkinci yarıda Alavés iki ve Rosenborg bir gol buldu ve karşılaşma 3-1'lik Alavés üstünlüğüyle sonuçlandı. İspanyol ekibi bu sonuçla rakibini toplamda 4-2'lik skorla geçerek adını dördüncü tura yazdıran taraf oldu.[18]

Alavés'in dördüncü turdaki rakibi, yarışmayı daha önce üç defa kazanan İtalyan takımı Internazionale Milano'ydu. İlk ayak İspanya'da oynandı. Inter, ikinci yarının ortalarına Álvaro Recoba'nın iki ve Christian Vieri'nin de bir golüyle 3-1 önde girdi. Alavés Óscar Téllez ve Iván Alonso'nun golleriyle 73. dakikada geri dönerek 3-3'lük eşitliği sağladı ve maç bu skorla tamamlandı.[19] Internazionale'in sahası San Siro'daki ikinci ayakta, Jordi Cruyff ve Ivan Tomić'in golleriyle Alavés rakibini 2-0'lık skorla mağlup etti ve böylecek toplamda 5-3'lük skorla çeyrek finale yükselen taraf oldu.[18]

Alavés çeyrek finalde İspanyol ekibi Rayo Vallecano ile eşleşti. Alavés evinde oynadığı ilk ayağı 3-0 kazandı. Rayo Vallecano'nun sahasında oynanan ikinci ayakta rakibine 2-1 mağlup olan Alavés, buna rağmen toplamda 4-2 üstünlük sağladı ve yarı finale yükseldi. Yarı finalde Alman takımı Kaiserslautern ile eşleşti. İspanya'daki ilk ayakta üçü Alavés'e ve biri Kaiserslautern'e olmak üzere toplam dört penaltı kararı verildi. İki takımda penaltıları golle sonuçlandırırken, Alavés daha sonra bulduğu iki golle maçı 5-1 kazandı.[20] Kaiserslautern'in finale çıkması için ikinci ayakta gol yemeden dört gol atması gerekiyordu. Kaiserslautern bir teselli golü attı ancak Alavés maçı 4-1 kazandı ve böylece Avrupa'da mücadele ettiği ilk sezonunda rakibini toplamda 9-2'lik skorla eleyerek finale adını yazdırdı.[21]

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Gri renkli koltuklara sahip iki katlı tribünler, tribünlerin altında beyaz çizgilere sahip bir saha vardır.
Final maçına ev sahipliği yapan Dortmund'daki Westfalenstadion.

Liverpool, 2000-01 sezonunda iki kupa kazandı. Liverpool, şubat ayında normal süresi 1-1 biten Football League Cup finalinde Birmingham City'yi penaltı atışlarında 5-4 mağlup ederek sezonun ilk kupasını kazandı.[22] Bu maçtan dört gün önce ise FA Cup finalinde Arsenal'ı 2-1 mağlup ederek sezonun ikinci kupasını da kazanmayı başardı[23] ve böylece bir sezonda üçüncü kupa zaferini kazanma şansını elde etti.[24] Final, Almanya'nın Dortmund kentindeki Westfalenstadion'da oynandı.[25]

Daha önce 1973 ve 1976 finallerinde kupayı kazanan Liverpool, bu maçla birlikte üçüncü UEFA Kupası finaline çıktı. Heysel Faciası'nın ardından Avrupa yarışmalarından men edilmesinden bu yana ilk kez bir UEFA organizasyonunun finalinde yer aldı.[26] Altı yıl önce yarı profesyonel bir takım olan Alavés ise ilk kez bir Avrupa yarışmasının finalinde boy gösterdi.[27] Alavés, Avrupa yarışmalarına ilk kez katılmasının anısına, üzerinde kulüp üyelerinin isimlerinin yer aldığı pembe renkli özel bir forma ile sahaya çıktı.[28]

1977 UEFA Kupası Finali'nde mücadele eden Athletic Bilbao'nun ardından bir Bask bölgesi takımı ilk kez bir Avrupa yarışmalarının finalinde yer aldı.[29]

Detaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

16 Mayıs 2001
20.45 OAYS
Liverpool İngiltere 5-4 (uz.) İspanya Alavés
Babbel Gol 3'
Gerrard Gol 16'
McAllister Gol 40' (pen.)
Fowler Gol 72'
Geli 116. dakikada altın gol attı 116' (o.g.)
(Report)
(Takımlar)
Alonso Gol 26'
Moreno Gol 47'49'
Cruyff Gol 88'


Liverpool
Alavés
GK 1 Hollanda Sander Westerveld
RB 6 Almanya Markus Babbel 106. dakikada sarı kart gördü 106'
CB 2 İsviçre Stéphane Henchoz 55. dakikada oyundan çıktı 55'
CB 12 Finlandiya Sami Hyypiä (K)
LB 23 İngiltere Jamie Carragher
RM 17 İngiltere Steven Gerrard
CM 16 Almanya Dietmar Hamann
CM 21 İskoçya Gary McAllister 11. dakikada sarı kart gördü 11'
LM 13 İngiltere Danny Murphy
CF 10 İngiltere Michael Owen 78. dakikada oyundan çıktı 78'
CF 8 İngiltere Emile Heskey 64. dakikada oyundan çıktı 64'
Yedekler:
GK 19 Fransa Pegguy Arphexad
DF 27 Fransa Grégory Vignal
DF 29 İngiltere Stephen Wright
MF 7 Çek Cumhuriyeti Vladimír Šmicer 55. dakikada oyuna girdi 55'
MF 15 Çek Cumhuriyeti Patrik Berger 78. dakikada oyuna girdi 78'
MF 20 İngiltere Nick Barmby
FW 9 İngiltere Robbie Fowler 64. dakikada oyuna girdi 64'
Teknik direktör:
Fransa Gérard Houllier
Liverpool vs Alaves 2001-05-16.svg
GK 1 Arjantin Martín Herrera 40. dakikada sarı kart gördü 40'
CB 4 Norveç Dan Eggen 22. dakikada oyundan çıktı 22'
CB 5 İspanya Antonio Karmona (K) Red card 116'
CB 6 İspanya Óscar Téllez 95. dakikada sarı kart gördü 95'
RWB 2 Romanya Cosmin Contra 49. dakikada sarı kart gördü 49'
LWB 7 İspanya Delfí Geli
DM 15 Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Ivan Tomić
CM 16 Arjantin Hermes Desio
CM 18 Arjantin Martín Astudillo 11. dakikada sarı kart gördü 11' 46. dakikada oyundan çıktı 46'
AM 14 Hollanda Jordi Cruyff
CF 9 İspanya Javi Moreno 64. dakikada oyundan çıktı 64'
Yedekler:
GK 25 İspanya Kike
DF 3 İspanya Ibon Begoña
DF 17 İspanya Raúl Gañán
MF 20 İspanya Jorge Azkoitia
MF 10 İspanya Pablo 64. dakikada oyuna girdi 64'
FW 11 Brezilya Magno Red card 98' 46. dakikada oyuna girdi 46'
FW 19 Uruguay Iván Alonso 22. dakikada oyuna girdi 22'
Teknik direktör:
İspanya Mané

Maçın adamı:
Gary McAllister (Liverpool)[1]
Yardımcı hakemler:
Serge Vallin (Fransa)[2]
Vincent Texier (Fransa)[2]
Dördüncü hakem:
Alain Sars (Fransa)[2]

Maç kuralları

  • 90 dakika
  • Gerekirse 30 dakikalık Altın gol uzatması
  • Skor eşitliğinde penaltı vuruşları
  • Yedi yedek oyuncu ve üç oyuncu değişiklik hakkı

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "McAllister claims sixth medal". BBC Sport. 31 Aralık 2001. 3 Ocak 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2014. 
  2. ^ a b c d e "Match officials appointed for UEFA Cup final" (PDF). Union of European Football Associations (UEFA). 14 Mayıs 2001. 22 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Temmuz 2012. 
  3. ^ Butler, Ken; Mulrine, Stephen; Exenberger, Andreas (15 Nisan 2001). "England 1999/2000". Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 22 Mart 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2020. 
  4. ^ "Reds make Rapid progress". BBC Sport. 14 Eylül 2000. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  5. ^ "Reds achieve Rapid progress". BBC Sport. 28 Eylül 2000. 22 Ekim 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  6. ^ "Heskey rescues poor Liverpool". BBC Sport. 26 Ekim 2000. 24 Aralık 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  7. ^ "Owen goal seals Reds comeback". BBC Sport. 9 Kasım 2000. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  8. ^ "FT: Olympiakos 2-2 Liverpool". BBC Sport. 23 Kasım 2000. 10 Nisan 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  9. ^ "Liverpool enjoy Greek cruise". BBC Sport. 7 Aralık 2000. 9 Nisan 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  10. ^ "Capello ready for tough test". BBC Sport. 12 Şubat 2001. 1 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  11. ^ "Liverpool stun Roma with Owen brace". BBC Sport. 15 Şubat 2001. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  12. ^ "Liverpool survive Roma onslaught". BBC Sport. 22 Şubat 2011. 24 Aralık 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  13. ^ "Liverpool force stalemate". BBC Sport. 8 Mart 2001. 13 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  14. ^ "Clockwatch: Liverpool 2-0 Porto". BBC Sport. 15 Mart 2001. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  15. ^ Fifield, Dominic (6 Nisan 2001). "Liverpool keep it level-headed". The Guardian. Londra. 9 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  16. ^ Hughes, Matt (19 Nisan 2001). "Liverpool 1 v 0 Barcelona". The Guardian. Londra. 23 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  17. ^ Andrados, Juan Pedro (16 Nisan 2001). "Spain 1999/2000 (Top Three levels)". Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 3 Nisan 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2020. 
  18. ^ a b c d "Alavés' UEFA Cup run". BBC Sport. 15 Mayıs 2001. 9 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  19. ^ "Italian misery in UEFA Cup". BBC Sport. 16 Şubat 2001. 29 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  20. ^ "Alavés crush poor Kaiserslautern". BBC Sport. 5 Nisan 2001. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  21. ^ "Alavés demolish Kaiserslautern". BBC Sport. 19 Nisan 2001. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  22. ^ "Blues shot down as Liverpool lift cup". BBC Sport. 25 Şubat 2001. 7 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  23. ^ Wilson, Paul (13 Mayıs 2001). "Owen spikes the Gunners". The Guardian. Londra. 6 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  24. ^ "Big Mac:Now for hat-trick". The Guardian. Londra. 13 Mayıs 2001. 1 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2020. 
  25. ^ "Dortumnd's atmospheric arena". BBC Sport. 15 Mayıs 2001. Erişim tarihi: 15 Nisan 2020. 
  26. ^ "Liverpool's European Odyssey". BBC Sport. 15 Mayıs 2001. 11 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2011. 
  27. ^ Ball, Phil (15 Mayıs 2001). "Beware the attack of potato aphids". The Guardian. Londra. 1 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2020. 
  28. ^ McNulty, Phil (20 Nisan 2011). "Alaves Uncovered". BBC Sport. 13 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2020. 
  29. ^ Fifield, Dominic (16 Mayıs 2001). "Alaves aim to settle 24-year itch". The Guardian. Londra. 1 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2020. 

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]