.tr

Vikipedi, özgür ansiklopedi
.tr
TRABIS logo.png
Tanımlama tarihi 1987
Üst seviye alan adı tipi İnternet ülke üst seviye alan adı
Durumu Etkin
Kayıt Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
Kullanım amacı Türkiye'yle bağlantılı siteler
Gerçek kullanım Türkiye'de yaygın olarak kulanılmaktadır. 2008 yılında kayıtlı 103.175 .com.tr alan adı bulunmaktaydı.
Kayıt sınırlamaları Kaydolanın kendisi ya da bir temsilcisi Türkiye'de bulunmalıdır.
Yapı Üç seviyeli
Website trabis.gov.tr

.tr, Türkiye'nin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin internet ülke üst seviye alan adıdır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Yönetimi Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından yapılmaktaydı ve 20 yıldan fazla süredir yürüttüğü Kayıt Operatörü işlevini 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS faaliyete geçene kadar sürdürdü.[1][2]

2010 yılında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından "İnternet Alan Adları Yönetmeliği" (TRABİS) yayınlanmıştır. Bu yasa ve yönetmelikle birlikte 21 Aralık 2018 tarihinde ".tr" uzantılı alan adlarının tahsis yetkisi (Kayıt Otoritesi İşlevi) Nic.TR'den BTK'ye devredilmiştir ve sözleşme gereği, 12 Eylül 2022 tarihinde nic.tr kapanmış ve 14 Eylül 2022 .tr Ağ Bilgi Sistemi'nin (TRABİS) faaliyete geçmiştir.[3][4]

Sınıflandırma yapılabilmesi amacıyla .com.tr, .gov.tr gibi ikinci seviye alan adı satışı yapılmaktadır.

KKTC'nin resmî kurumları için ise gov.ct.tr alan adı kullanılmaktadır. Yalın .tr alan adına sahip olan tek site ise Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait olan www.tsk.tr adresidir.

Alan Adları (2. Seviye)[değiştir | kaynağı değiştir]

.TR Uzantılı Belgeli Alan Adları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu alan adlarının tahsisi için çeşitli belgeler gerekmektedir.[5]

  • gov.tr: Türkiye Cumhuriyeti devlet kurum ve kuruluşları için alt alan adı.
  • bel.tr: İl, ilçe ve belediyeler için alt alan adı.
  • pol.tr: Türkiye Cumhuriyeti Emniyet Teşkilatı´nın alt alan adı.
  • edu.tr: YÖK tarafından onaylanmış yüksek eğitim kurumları tarafından kullanılan alt alan adı.
  • k12.tr: MEB tarafından onaylanmış anaokulu, ilköğretim okulu, lise ve dengi okullar için alt alan adı.
  • av.tr: Serbest avukatlar, hukuk büroları ve kayıtlı avukat ortaklıkları için alt alan adı.
  • dr.tr: Doktorlar, doktor ortaklıkları, hastaneler ve kayıtlı birinci basamak sağlık kuruluşları için alt alan adı.
  • tsk.tr: Türk askeri kurum ve kuruluşlar için alt alan adı.

.TR alan adı için başvuru yapıldıktan sonra gerekli belgeler 15 gün içerisinde gönderilmelidir. Belgeler iletildiğinde alan adı tahsisi iki gün içinde gerçekleştirilmektedir.

.TR Uzantılı Belgesiz Alan Adları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu alan adlarının tahsisi için belge gerekmez. İlk gelen alır, alan adı kurum-kişi ilişkisi aranmaz.

  • com.tr: Gerçek ve tüzel kişiler için tahsis edilen esasen ticari amaçlı alt alan adı.
  • net.tr: İnternet üzerinden hizmet veren oluşumlar için tahsis edilen alt alan adı.
  • org.tr: Dernek, vakıf, STK vb. kuruluşlar için alt alan adı.
  • biz.tr: Web üzerinde kamusal ve/veya ticari hizmet sunacak gerçek ve tüzel kişiliklerin kullanımlarına yönelik alt alan adıdır.
  • info.tr: Web üzerinde kamusal ve/veya ticari hizmet sunacak gerçek ve tüzel kişiliklerin kullanımlarına yönelik alt alan adıdır.
  • tv.tr: TV sektöründeki özel ve tüzel kişiler ile uluslararası program sahipleri için kullanılan alt alan adı.
  • gen.tr: Kişisel ve kurumsal başvurunun (genel) yapılabildiği ve "ilk gelen alır" ve "alan adı - kişi/kuruluş adı ilişkisi aranmaz" ilkeleri ile ad tahsisi yapılan alt alan adlarıdır.
  • web.tr: Kişisel ve kurumsal başvurunun (genel) yapılabildiği ve "ilk gelen alır" ve "alan adı - kişi/kuruluş adı ilişkisi aranmaz" ilkeleri ile ad tahsisi yapılan alt alan adlarıdır.

.TR Uzantılı Belge Gerektirmeyen Ancak Bazı Durumlarda Sonradan Belge Talep Edilebilen Alan Adları[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki alan adları için, Alan adı tahsisinin hızla yapılabilmesi için, ".tr" Alan Adı Yönetimi veya onun yetkilendirdiği makamca başvuru ve tahsis sırasında belge istenmeyecektir. Ancak; tahsisi yapılan alan adı ile ilgili olarak çelişki (tutarsızlık), kötü niyet veya alan adı ticaretinin yapıldığına dair kanıt bulunması halinde, alan adı tahsisi yapılan kişiden dayanak belgelerini ibraz etmesi istenebilir. Herhangi bir uyuşmazlık durumunda telefon numarasının sahipliğine dayanak olarak, ilgili kurumla yapılan sözleşme, son ödenen fatura gibi belgeler kabul edilecektir.

  • tel.tr: Türkiye'de yaşayan kişiler ile faaliyet gösteren kuruluşların, Türkiye'de kullandıkları her türlü telefon numarası ile bağlantılı olarak tahsis edilen alt alan adıdır.
  • name.tr: T.C. vatandaşları ile Türkiye'de yaşayan yabancı uyruklu kişiler tarafından alınabilen alt alan adıdır.
  • bbs.tr: BBS (Bulletin Board System) hizmeti veren kurumlar ve oluşumlar için kullanılan alt alan adıdır.

Ayrıca .ct.tr alan adı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti resmî web siteleri için kullanılmaktadır.

Eski alan adları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • mil.tr - Askeri site için kullanılmaktaydı. Kullanımdan kalkmıştır ve yerine tsk.tr kullanılmaktadır.

.TR Alan Adı Satış Yetkisi Verilen Onaylı Kuruluşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Aerotek Bilişim Sanayi ve Ticaret AŞ.
  • Alan Adı Kayıt Bilişim Ltd. Şti.
  • Alastyr Telekomünikasyon A.Ş.
  • Atak Domain Bilgi Teknolojileri A.Ş.
  • Çizgi Telekomünikasyon A.Ş.
  • Doruk Bilişim Teknolojiler Ltd. Şti.
  • Gri İnternet Teknolojileri A.Ş
  • İHS Kurumsal Teknoloji Hizmetleri A.Ş.
  • İsim Kayıt Bilişim A.Ş.
  • İsimtescil Bilişim A.Ş.
  • Netdirekt Bilişim Danışmanlık İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.
  • Niobe Telekomünikasyon Bilişim Teknolojileri Yazılım Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • ODTÜ Geliştirme Vakfı Bilgi Teknolojileri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
  • Teknotel Telekomünikasyon San. ve Tic. A.Ş.
  • Türkticaret.Net Yazılım Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
  • Webhosting Bilişim Teknolojileri A.Ş.
  • Yöncü Bilişim Çözümleri Ltd. Şti.

ct.tr[değiştir | kaynağı değiştir]

ct.tr
Tanımlama tarihi
Üst seviye alan adı tipi İkinci Seviye Alan Adı
Durumu Etkin
Kullanım amacı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'yle bağlantılı siteler
Yapı İki seviyeli
Website trabis.gov.tr

ct.tr, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne ait ikinci seviye alan adıdır. Yönetimi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun TRABİS kurumu tarafından yapılmaktadır.[1][2] Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti devlet olarak tanınmadığı için kendisine ait bir üst seviye alan adı alamamaktadır. Bu sebeple Türkiye Cumhuriyeti'nin üst seviye alan adı olan .tr uzantısı ile ikinci seviye alan adı oluşturulmuştur. Şimdilik sadece bazı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti devlet kurumlarının web sitelerini barındıran alan adının ileride yaygınlaşması için alt yapı oluşturulmuştur.

.ct.tr Alan adı altındaki web siteleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b icann. "Member Profile: .tr". 4 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012.  (3 Ocak 2012).
  2. ^ a b TRABİS. "TRABİS". 13 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012.  (3 Ocak 2012).
  3. ^ [1] 18 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 21 Aralık 2018 tarihinde imzaladığı sözleşme ile ".tr" Kayıt Otoritesi yetkisini, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)'na devretmiştir.
  4. ^ [2] 8 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 2010 yılında BTK tarafından "İnternet Alan Adları Yönetmeliği" (TRABİS) yayınlanmıştır. Bu yasa ve yönetmelikle birlikte ".tr" uzantılı alan adlarının tahsis yetkisi (Kayıt Otoritesi İşlevi) Nic.TR'den BTK'ya devredilmiştir.
  5. ^ "İnternet Alan Adları Yönetmeliği". www.mevzuat.gov.tr. 4 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021.