Çince karakterler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Koyu yeşil:Resmî olarak geleneksel Çin yazı karakterlerin kullanıldığı bölgeler (Tayvan, Hong Kong, Makao)
Yeşil:Resmî olarak basitleştirilmiş Çin yazı karakterlerin kabul edildiği fakat fiilen geleneksel Çince karakterlerinin kullanıldığı bölge (Malezya)
Çim rengi:Resmî olarak Çin yazı karakterlerinin kullanıldığı bölgeler (Çin kıtası, Singapur)
Açık yeşil:Resmî olarak Çin yazı karakterlerin kullanıldığı bölgeler. (Japonya, Güney Kore)。
Sarı:Eskiden Çin yazı karakterlerin kullanılıp bugün kullanılmadığı bölgeler (Vietnam, Kuzey Kore, Moğolistan).
Çin karakterlerinin tarihi gelişimi

Çin yazı karakterleri (Çince: 汉字 / 漢字; Pinyin: hànzì), günümüzde Çince, Japonca ve Korecenin yazılmasında kullanılan simgesel grafikler ya da logogramlardır. Bunlara Mandarin Çincesinde hànzì, Japoncada kanji, Korecede hanja ya da hanmun, Vietnamcada ise hán tự ya da chữ nho adı verilir.

Çin yazısının ilk örnekleri Çin'in Shang Hanedanlığı döneminde, yaklaşık MÖ 1600 yıllarına ait Fal Yazıtlarıdır. Çin karakteri daha sonra Çin dışında Doğu ve Güney Asya'da Kore, Vietnam ve Japonya'da kullanılmaya başlanmıştır. 20. yüzyılda Kuzey Kore ve Vietnam, Çin karakterini kullanmayı tamamıyla bırakmışlardır. Bugün Güney Kore ve Japonya'da ise bu ülkeler kendi yazım sistemlerini geliştirmiş olmalarına karşın Çin karakteri hâlâ kısmen kullanılmaktadır.

Çin yazı karakterleri, alfabeden farklı olarak ses belirtmek için kullanılmaz; bir tür resim yazısından türemiştir. Bu nedenle farklı dillerde değişik seslerle okunabilir; ancak anlam değişmez. Bu sayede Çincenin yüzlerce farklı lehçesini konuşan Çinliler için tarih boyunca iletişimi kolaylaştıran bir araç olmuştur. Söz dizimi olarak Çinceden tamamen farklı dilleri konuşan Japonlar ve Koreliler ise temel dilbilgisi kurallarını öğrendikten sonra Çince Budist yazmalar gibi belgeleri okuyabilmişlerdir. Bu yönüyle Çin karakteri Uzakdoğu'da kültürel alışverişin temel taşıdır.

Çin'de 1956 yılından sonra Basitleştirilmiş Karakterler kullanılmaya başlanmıştır. Buna karşılık Tayvan, Hong Kong ve Macau'da hâlen Geleneksel Karakterler kullanılmaktadır.

Çin karakterinin tarihsel gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Arkaik Zhuanshu (Qin Hanedanlığı) Geleneksel karakterler Sadeleştirilmiş Pinyin Anlamı
Ren arch.png Ren sigil.png rén insan
Nuu arch.png Nuu sigil.png kadın
Zi arch.png Zi sigil.png çocuk
Ri arch.png Ri sigil.png güneş
Yue arch.png Yue sigil.png yuè ay
Shan arch.png Shan sigil.png shān dağ
Chuan arch.png Chuan sigil.png chuān nehir
Shui arch.png Shui sigil.png shuǐ su
Yu arch.png Yu sigil.png yağmur
Zhu arch.png Zhu sigil.png zhú bambu
Mu arch.png Mu sigil.png tahta
Ma arch.png Ma sigil.png at
Niao arch.png Niao sigil.png niǎo kuş
Gui arch.png Gui sigil.png guī kaplumbağa
Long arch.png Long sigil.png lóng ejderha

Zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 我: Ben (wo)
  • 你: Sen (ni)
  • 他 (dişil yazımı: 她): O (ta)
  • 我们: Biz (women)
  • 你们: Siz (nimen)
  • 他们(dişil yazılımı:她们): Onlar (tamen)