Türkçe ezan
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 |
Bu madde ya da bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT:Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır. Bu madde Nisan 2008 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir. |
|
|
|
|
Türkçe ezan, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kurulduğu dönemde Arapça orijinali yerine, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 18 Temmuz 1932 tarihli bir genelgesi ile ezan'ın Türkçe okunmasıdır. CHP'nin tek parti iktidarı döneminde uygulamada kalmıştır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Türkçe ezanın dile getirilmesi
Türkçe ezan okunması konusu Meşrutiyet dönemindeki bazı aydınlar tarafından da dile getirilmişti. Bunu Ziya Gökalp şöyle şiirleştirmiş:
"Bir ülke ki, camiinde Türkçe ezan okunur.
Köylü anlar manasını namazdaki duanın
Bir ülke ki, mektebinde Türkçe Kuran okunur
Küçük büyük herkes bilir buyruğunu Hüda'nın
Ey Türk oğlu, işte senin orasıdır vatanın."
Atatürk 1932'de, önce Türkçe ezan okunmasının dinen caiz olup olmadığını tartıştırıyor ve caiz olduğu belirleniyor. [1]
Sadettin Kaynak - "İlk Türkçe Ezan" (1932)
Dinlemekte problem mi yaşıyorsunuz?
Medya yardımı sayfasına göz atın.
[değiştir] Türkçe ezan uygulamasına geçiş
1931 yılının Aralık ayında, Mustafa Kemal Atatürk’ün emriyle dokuz hafız, Dolmabahçe Sarayı’nda ezanın ve hutbenin Türkçeleştirilmesi çalışmalarına başladı.
Kur'an’ın Türkçe tercümesi ilk kez 22 Ocak 1932 tarihinde İstanbul’da Yerebatan Camii’nde Hafız Yaşar (Okur) tarafından okundu. Bundan 8 gün sonra, 30 Ocak 1932 tarihinde ise ilk Türkçe ezan, Hafız Rıfat Bey tarafından Fatih Camii’nde okundu. 3 Şubat 1932 tarihine denk gelen Kadir Gecesi’nde de, Ayasofya Camii’nde Türkçe Kuran, tekbir ve kamet okundu. 18 Temmuz 1932 tarihinde Diyanet İşleri Riyaseti, ezanın Türkçe okunmasına karar verdi. Takip eden günlerde, yurdun her yerindeki Evkaf Müdürlüklerine Türkçe ezan metni gönderildi. 4 Şubat 1933 tarihinde, müftülüklere ezanı Türkçe okumalarını, buna uymayanların kati ve şedid (kesin ve şiddetli) bir şekilde cezalandırılacaklarını bildiren bir tamim gönderildi.
Türkçe ezan Türkiye Cumhuriyetinde ilk olarak 1932 yılında İstanbul Fatih Camii'nde okundu. ( Osmanlı döneminde de ezanı 13yy. Türkçesi ile okuyan muezzinler bulunmaktaydı fakat bu çok yaygın bir uygulama değildi. Özellikle Abdulhamid Dönemi Türkçe ezan da yerini bir daha değişmemek üzere Arapçasına bıraktı.)Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra CHP döneminde 18 sene boyunca ezan Türkçe okunmuş, daha sonra Demokrat Parti'nin iktidara gelmesi ile 16 Haziran 1950'de ezanın Arapça da okunabilmesine izin verilmiştir. DP iktidarının başında olan Adnan Menderes'in ilk icraatı olan ezanın tekrar Arapça'ya çevrilmesiyle, Türkçe ezan yasaklanmamasına rağmen, Türkçe ezan okunması tümüyle terkedilmiştir. Günümüzde, serbest olmasına karşın, camilerde yalnızca Arapça ezan okunmaktadır.
Allah kelimesinin bile Tanrı şeklinde çevrildiği Türkçe ezanda Arapça'dan çevrilmeyen tek kelime kurtuluş anlamına gelen felahtır. Bunun nedeninin ise halkın felah kelimesinin 'kurtuluş' anlamına geldiğini bilmemesini sağlamak ve ezan okunurken, haydin kurtuluşa manasına gelecek bir çağrıda bulunmamak olduğu iddia edilir.[2]
[değiştir] Tarihte Türkçe ezan
Macar halk edebiyatı bilgini Ignaz Kunoş, 1885'te İstanbul'u ziyaret eder ve Şehzadebaşı'nda dolaşır. Onun 1926 yılında İstanbul Üniversitesi'nde verdiği konferansinda assagidaki betimlemeyle Osmanli Istanbul'unu anlatmistir.
"Gel Şehzadebaşı'ndaki sakin kahveler. Direklerarasındaki kıraathaneler... Biri söylerse öbürü dinler. Akşam da oldu ikindi, mumlar şamdanlara dikildi. Şerefeye çıkmış müezzinler, Kıble tarafına dönüp ellerini yüzlerine örtüp ince ince ezan okumaya başladılar: Yoktur tapacak / Çalabdır
[değiştir] Kaynakça
[değiştir] Dış bağlantılar
- Türkçe Ezanın Öyküsü - Emre Kongar
- Türkçe ezan, Show Haber, 7 Ekim 2006
- Ezan 18 yıl Türkçe okundu, Hürriyet Arşiv
- Tarihte Bugün: 30 Mart 1971, CNN Türk
- Türkçe ezandan bir kesit
- Türkçe ezan - Asist. Dr. Seçil AKGÜN
