Millî Birlik Komitesi
Millî Birlik Komitesi, 27 Mayıs 1960 günü, Demokrat Parti hükümetini askeri darbe ile devirerek siyasî iktidarı ele alan ve sonradan başına Orgeneral Cemal Gürsel'in getirildiği Türk Silâhlı Kuvvetleri'ne mensup 38 kişilik bir cuntadır. Komitenin üye sayısı 12 Eylül 1960'ta üyelerden İrfan Baştuğ'un Ankara-İstanbul karayolunda trafik kazasında ölmesi sonrasında 37 kişiye düşmüştür. Org. Cemal Gürsel'in onayıyla Korgeneral Cemal Madanoğlu'nun yürüttüğü bir tasfiye sonucu, demokratik yaşama geçişe karşı çıkarak ordunun yönetimde kalmasını savunan 14 üyenin yurt dışına görevli olarak gönderilmesi ile üye sayısı 23'e düşmüştür. Bu işlem için MBK 13 Kasım 1960 tarihinde kendini feshetmiş 14 üyesini görevden af ederek yeni bir komite halinde tekrar kurulmuştur. Görevden affedilen üyeler dünyanın değişik yerlerinde iki yıllık mecburi hizmetle görevlendirilerek sürgüne gönderilmişlerdir.
Millî Birlik Komitesi çıkardığı ilk kanunla birlikte 1924 Anayasası'nın birçok hükmünü değiştiren geçici bir anayasal süreç başlatmıştır. Bu süreçle beraber yeni bir anayasa düzenlenmesine dair çalışmalar da başlamıştır. Hazırlanan yeni anayasanın 9 Temmuz 1961'de kabulü ile 15 Ekim 1961'de yapılan genel seçimlerden sonra seçilen miletvekilleri ile kurulan T.B.M.M. 12. Dönem, 25 Ekim 1961'de toplanarak askerî rejime ve dolayısıyla Millî Birlik Komitesi'ne son verdi. Komite üyeleri, yeni anayasa gereği kurulan Cumhuriyet Senatosu'nun kayd-ı hayat şartıyla "tabii üye"leri oldular.
Millî Birlik Komitesi üyeleri [değiştir]
| # | İsim | 27 Mayıs 1960'da görevi | Sonraki görevi | Ölüm Tarihi |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Orgeneral Cemal Gürsel | İzmir'de zorunlu izinli | 26 Ekim 1961'de Cumhurbaşkanı | 14 Eylül 1966 |
| 2 | Korgeneral Cemal Madanoğlu | KKK Lojistik Başkanı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 28 Temmuz 1993 |
| 3 | Tuğgeneral Sıtkı Ulay | Harp Okulu Komutanı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 14 Haziran 1997 |
| 4 | Tuğgeneral İrfan Baştuğ | Genelkurmay Başkanlığı Personel Başkanı | 12 Eylül 1960'da trafik kazasında öldü | 12 Eylül 1960 |
| 5 | Kurmay Albay Ekrem Acuner | KKK Harekât Şube Müdürü | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 3 Ocak 2003 |
| 6 | Kurmay Yarbay Refet Aksoyoğlu | KKK Harekât Şubesi | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 27 Kasım 2003 |
| 7 | Tuğgeneral Mucip Ataklı | Kara Harp Akademisi öğretmeni | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 19 Kasım 1984 |
| 8 | Hava Kurmay Binbaşı Emanullah Çelebi | Hava Harp Akademisi öğrencisi | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | Hayatta |
| 9 | Kurmay Binbaşı Vehbi Ersü | 43.Süvari Alay II. Grup Komutanı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 19 Ağustos 1982 |
| 10 | Kurmay Binbaşı Suphi Gürsoytrak | 1.Ordu Topçu Komutanlığı 608.Topçu Taburu | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 30 Eylül 2011 |
| 11 | Kurmay Yarbay Kadri Kaplan | Millî Savunma Bakanlığı Genel Sekreterliği Harekât Subayı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | Hayatta |
| 12 | Kurmay Yarbay Suphi Karaman | KKK Personel Başkanlığı Erkân Şube Müdürü | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 15 Nisan 2004 |
| 13 | Kurmay Yüzbaşı Kamil Karavelioğlu | Kara Harp Akademisi öğrencisi | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 5 Eylül 2012 |
| 14 | Kurmay Albay Osman Köksal | Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı Komutanı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 1 Kasım 1982 |
| 15 | Kurmay Albay Fikret Kuytak | KKK Harekât Şube Müdürü | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 8 Ağustos 1962 |
| 16 | Kurmay Albay Sami Küçük | Genelkurmay V.Subesi | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 8 Eylül 2011 |
| 17 | Kurmay Yarbay Sezai Okan | Genelkurmay Başkanlığı Pl. ve Prens. Şubesi | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 19 Nisan 1991 |
| 18 | Orgeneral Fahri Özdilek | 1.Ordu Komutanı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 13 Mart 1989 |
| 19 | Tuğgeneral Mehmet Özgüneş | 61.Tümen Topçu Komutanlığı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 28 Ocak 1992 |
| 20 | Deniz Kurmay Binbaşı Selahattin Özgür | Deniz Harp Akademisi öğrencisi | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 14 Mart 2007 |
| 21 | Kurmay Binbaşı Şükran Özkaya | 3.Zırhlı Tugay Piyade Tabur Konumtanı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | Hayatta |
| 22 | Hava Kurmay Albay Haydar Tunçkanat | Hava Harp Akademisi öğretmeni | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 14 Temmuz 2002 |
| 23 | Kurmay Yarbay Ahmet Yıldız | 4.Tümen 13.Topçu Taburu Komutanı | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 2 Eylül 2009 |
| 24 | Kurmay Albay Muzaffer Yurdakuler | Genelkurmay Başkanlığı Özel P.P.Şubesi Müdürü | Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi | 22 Ocak 1995 |
| 25 | Kurmay Albay Alparslan Türkeş | KKK NATO Şubesi Müdürü | 13 Kasım 1960'ta Yeni Delhi hükûmet müşaviri | 4 Nisan 1997 |
| 26 | Kurmay Yarbay Orhan Kabibay | 13 Kasım 1960'ta Brüksel hükûmet müşaviri | 24 Temmuz 2002 | |
| 27 | Kurmay Binbaşı Orhan Erkanlı | 13 Kasım 1960'ta Mexico City hükûmet müşaviri | 28 Mart 1995 | |
| 28 | Deniz Kurmay Binbaşı Münir Köseoğlu | 13 Kasım 1960'ta Stokholm hükûmet müşaviri | 19 Mart 2002 | |
| 29 | Kurmay Yarbay Mustafa Kaplan | 13 Kasım 1960'ta Lizbon hükûmet müşaviri | Hayatta | |
| 30 | Tank Binbaşı Muzaffer Karan | Tank Taburu Harekât ve Eğitim Subayı | 13 Kasım 1960'ta Oslo hükûmet müşaviri | 10 Ocak 2006 |
| 31 | Kurmay Binbaşı Şefik Soyuyüce | 13 Kasım 1960'ta Kopenhag hükûmet müşaviri | Hayatta | |
| 32 | Piyade Binbaşı Fazıl Akkoyunlu | Genelkurmay Başkanlığı Muhafız Taburu Komutanı | 13 Kasım 1960'ta Kabil hükûmet müşaviri | 12 Şubat 1976 |
| 33 | Deniz Kıdemli Yüzbaşı Rıfat Baykal | 13 Kasım 1960'ta Tel-Aviv hükûmet müşaviri | 9 Haziran 2000 | |
| 34 | Kurmay Binbaşı Dündar Taşer | 13 Kasım 1960'ta Rabat hükûmet müşaviri | 14 Haziran 1972 | |
| 35 | Kurmay Yüzbaşı Numan Esin | 13 Kasım 1960'ta Madrid hükûmet müşaviri | Hayatta | |
| 36 | Kurmay Yüzbaşı İrfan Solmazer | 13 Kasım 1960'ta Lahey hükûmet müşaviri | 25 Ekim 2008 | |
| 37 | Kurmay Yüzbaşı Muzaffer Özdağ | 13 Kasım 1960'ta Tokyo hükûmet müşaviri | 6 Şubat 2002 | |
| 38 | Jandarma Yüzbaşı Ahmet Er | 13 Kasım 1960'ta Trablusgarp hükûmet müşaviri | Hayatta | |
İç bağlantılar [değiştir]
|
|||||||||||
