Rus-Çerkes Savaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Rus-Çerkes Savaşı
Tarih 1759 - 2 Temmuz (eski takvimde 21 Mayıs) 1864
Bölge Çerkesya, Kuzey Batı Kafkasya, bugün Krasnodar Krayı, ve Adıge Cumhuriyetleri & Karaçay Çerkesya & Abhazya
Sonuç Kesin Rus Zaferi, Çerkesya'nın Rusya'ya ilhakı.
Taraflar
Rusya Rusya İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı Devleti

Circassian flag.svg Çerkesya
Thirdimamateflag.svg Kafkasya İmamlığı (batı)

Komutanlar
Rusya I. Nikolay

Rusya I. Alexandr
Rusya II. Aleksandr (Rusya)
Rusya Aleksey Petrovich Yermolov

Circassian flag.svg Kendi liderleri vardı.

Thirdimamateflag.svg Şeyh Şamil

Kayıplar
500.000 Çerkez zorunlu göçe tabi tutuldu. Buna karşı çıkan sayısız Çerkez Ruslar tarafından öldürüldü. Göç eden Çerkezler Osmanlı İmparatorluğunun çeşitli bölgelerine yerleşti.

Rus-Çerkes savaşı (1759? - 1864) Çerkesya'da şiddetli savaşlar olmuştur. Savaşın nedeni Anadolu'yu ele geçirmek için Kuzeybatı Kafkasya'yı Rusların istenmesidir ve Ruslar, savaşlarla Kafkasya'yı ele geçirdiler. Çerkesya'yı 2 Temmuz (Eski takvimde 21 Mayıs) 1864'de ilhak ederek Çerkesler, Türkiye, Suriye, Irak ve Kosova'ya göç edildiler. Ruslar Çerkesya'yla 150 yıl savaş yaşadı.

Savaş öncesi Rus-Çerkes ilişkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ruslar'ı Çerkeslerden ayıran Büyük Kabardiya (Doğu Çerkesya) idi.

Savaşın ilk yıllar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ruslar 1763'te Çerkesya'ya savaş ilan ettiler. Rusların ve Polonların kışkırtması yüzünden Osmanlılar 24 Eylül 1768'de savaş ilan ettiler. Ruslar, 1769 Kasımında Baltık Denizi'ni geçerek, 1770'de Akdeniz'e gelerek Yunanları ayırmak ve ayaklandırmak istedi. Rus donanmasının 1769'da ayrıldığını duyan Kırım Hanı, Azak Kalesini ele geçirdi. 1770'de Avusturya, Prusya ve Rusya arasında Polonya'yı bölme antlaşması yaptılar. Ancak 1770'de Yunan isyanı Arnavut birliklerince bastırıldı. 1770 yılının Temmuz ayının ilk günlerinde Ruslar, Çeşme limanını bastılar. Ruslar 1771'de Azak'ı Kırım'dan geri aldılar. Ruslar, Lehlerin, Osmanlı'yı kışkırtması üzerine Ruslar, 27 Temmuz 1772'de Polonya ilk kez bölünerek, Avusturya, Prusya ve Rusya arasında bölündü.

Kabardiya'nın ilhakı[değiştir | kaynağı değiştir]

21 Ocak 1774'de padişah ölmüştü. Savaş kötüye giderken yeni padişah Abdülhamid geçti, 21 Temmuz 1774'de Küçük Kaynarca imzalandı. Bu antlaşmayla Kırım'a bağımsızlık verilerek Bağımsız Kabardiya'nın büyük bölümü Ruslar'a bırakılacaktı.

Çerkezler'in direniş sırasında 1840 yılında Kafkasya kıyılarını işgalcilerden boşaltmak amacıyla bir Şapsığ köyünde inşa edilmiş bir Rus askeri yerleşkesine yaptığı taaruz.
Franz Roubaud'in (1856–1928) "Çerkez Savaşından Bir Sahne" Tablosu
1840 yılında Çerkesya