İsmail Hakkı Berkok

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
İsmail Hakkı Berkok
Ismail Hakki Bey-Berkok.jpg
Doğum 1890
Kayseri
Ölüm 1954
Ankara
Bağlılığı Türkiye Cumhuriyeti
Hizmet yılları 1918-1946
Rütbesi Tuğgeneral
Sonraki işi Milletvekili

İsmail Hakkı Berkok (d. 1890, Pınarbaşı, Kayseri) - (ö. 11 Mayıs 1954), Çerkes-Kabartay kökenli Türk generali ve tarih yazarı.

Harp Akademisi mezunudur. İştip Redif Tümeni Kurmay Subaylığı, 13.Kolordu Kurmay Subaylığı, 13.Kolordu 36.Tümen ve 33.Süvari Alayı Subaylığı, 1.Kuvveyi Seferiye Kurmay Subaylığı, 6.Ordu Harekat Şubesi Müdürlüğü, İslam Ordusu Subaylığı, Kuzey Kafkas Kolordusu ve Ordusu Kurmay Başkanlığı ve Komutanlığı, Harp Akademileri Harp Tarihi Öğretmenliği, Merkez Ordusu İstihbarat Şubesi Müdürlüğü, Güney Cephesi 2.Kurmay Başkanlığı, 4.Kolordu Kurmay Başkanlığı, Talimgah Tabiye Öğretmenliği, Harbiye Okulu Tabiye Grubu Başöğretmenliği, 26.Piyade Alay Komutanlığı, 7. Kolordu Kurmay Başkanlığı, Harp Akademisi Erkan Başkanlığı ve Süvari Tugay Komutanlığı, Harp Tarihi Encümeni Başkanlığı, Ordu Dairesi Başkanlığı, Askerî Yargıtay Üyeliği, Yazarlık, TBMM IX. ve X. Dönem Kayseri Milletvekilliği (Meclise katılamadan vefat etmiştir.) yapmıştır. Harp, Kılıç Liyakat, Kılıç Gümüş İmtiyaz, Kılıçlı Osmani ve İstiklal Madalyası sahibidir. Evli ve üç çocuk babasıdır.[1]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayseri ili, Pınarbaşı ilçesi Yağlıpınar köyünde doğmuş ve Londra'da geçirdiği bir ameliyat sonrası ölmüştür. Adıgelerce Berkok paşe (Бэркъукъ пашэ) olarak da bilinir. 1910 yılında Harbiye'yi ve Harp Akademisi'ni bitirdi. Balkan ve Birinci Dünya Savaşı'na katıldı. Irak ve Kafkas cephelerinde bulundu. 1918 yılı başlarında Kuzey Kafkasya'da, özellike Dağıstan'da Osmanlı yönetimi adına örgütleyici çalışmalarda bulundu. 11 Mayıs 1918'de, Osmanlı hükümetinin yardımlarıyla bağımsızlık kararı alan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti için destekleyici görevler üstlendi.

Bu tür çalışmaları 1920 yılına değin sürdü. Daha sonra Türkiye Kurtuluş Savaşı'na katıldı (1919-22). Harp Okulu'nda Tabiye (Taktik) dersleri verdi, Askerî Yargıtay üyeliğinden, 1946'da Tuğgeneral rütbesiyle emekli oldu. 1950-54 arası Demokrat Parti'den Kayseri milletvekili seçildi. İkinci dönem milletvekili seçilmiş iken rahatsızlandı ve 1954'te öldü. Türkçe ve Adığece yanında Rusça, Fransızca, Arapça ve Farsçayı da bilirdi.

Başlıca yapıtları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • "Büyük Harpte Şimalî Kakasya'daki Faaliyetlerimiz ve 15.Fırkanın Harekatı ve Muharebeleri" (Askeri Mecmua,Sayı 94,Tarih bölümü,Eylül 1934)
  • Ölümünden sonra yayınlanan "Tarihte Kafkasya" (İstanbul,1958).
  • Ayrıca "Kurtuluş Yolu" (İstanbul,1957) adlı İslami-felsefi bir yapıtı da bulunmaktadır.
  • Atatürk üzerine bir incelemesi ve daha başka yapıtları da vardır (Daha geniş bilgi için bk.Sefer E.Berzeg,Kafkas Diasporası'nda Edebiyatçılar ve Yazarlar Sözlüğü,Samsun,1995,s.57-59).

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "TBMM Albümü". tbmm.gov.tr. 31 Ekim 2012. http://www.tbmm.gov.tr/TBMM_Album/Cilt2/index.html. Erişim tarihi: 13 Haziran 2013.