Lyndon B. Johnson

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Lyndon B. Johnson
36. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı
Görev süresi
22 Kasım 1963 – 20 Ocak 1969
Başkan Yardımcısı Yok (1963-1965)
Hubert Humphrey (1965-1969)
Yerine geldiği John F. Kennedy
Yerine gelen Richard Nixon
37. Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı
Görev süresi
20 Ocak 1961 – 22 Kasım 1963
Devlet Başkanı John F. Kennedy
Yerine geldiği Richard Nixon
Yerine gelen Hubert Humphrey
Kişi bilgileri
Doğum 27 Ağustos 1908
Stonewall, Texas, ABD
Ölüm 22 Ocak 1973 (64 yaşında)
Stonewall, Texas, ABD
Partisi Demokrat Parti
Eşi Lady Bird Taylor
Çocukları Lynda
Luci
Mesleği Öğretmen
İmzası

Lyndon Baines Johnson (d. 27 Ağustos 1908 – ö. 22 Ocak 1973), Amerika Birleşik Devletleri'nin 36. başkanıdır. Genellikle Lyndon B. Johnson veya kısaca LBJ olarak anılır. Başkanlığa John F. Kennedy'nin suikast sonucu öldürülmesi üzerine gelmiştir. Bir sonraki seçimde Amerikan tarihinin en yüksek oy oranlarından birini kazanarak tekrar başkanlığa seçilmiştir.

Siyasi hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Lyndon B. Johnson, 1908 yılında Teksas eyaletinde 6 çocuklu bir ailenin üyesi olarak dünyaya geldi. 1934 yılında genç yaşta Teksas'tan Temsilciler Meclisine üye seçildi. 1948 yılında Teksas'tan Senatoya seçildi. 1960 yılında Başkan adayı John F. Kennedy tarafından Demokratik Parti'den Başkan Yardımcılığına aday gösterildi. Çok çekişmeli olan bu başkanlık seçiminde Cumhuriyetçi Parti'nin adayı Richard Nixon'du. Seçimi John F. Kennedy-Lyndon B. Johnson ikilisi az bir farkla kazandılar. Başkan Yardımcılığı döneminde Kennedy, Johnson'a fazla bir yetki vermedi. Sonuç olarak Johnson, Kennedy'nin başkanlığı döneminde arka planda kaldı. Ancak 22 Kasım 1963 günü Kennedy'nin suikastı sonucu kendini beklenmedik bir şekilde başkanlık koltuğunda buldu.[1]

Türkiye ile ilişkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Johnson ilk sınavını Kıbrıs'ta verdi. O tarihte Kıbrıs'ta hava gergindi ve iki NATO müttefiki Türkiye ve Yunanistan savaşın eşiğindeydi. Johnson bu krizde Yunanistan'ı destekleyerek Türk hükümetine "Kıbrıs'a bir müdahalede bulunulduğu takdirde, ABD'nin sattığı silahların kullanılamayacağı"nı belirten bir mektup yazdı.(Johnson Mektubu).

Vietnam Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıntılı bilg için bakınız: Vietnam Savaşı
Lyndon B. Johnson başkanlığa geldiğinde Amerika Birleşik Devletleri o zamanlar ikiye ayrılmış olan Vietnam'da SSCB ve Çin destekli Kuzey Vietnam'a karşı Güney Vietnam'ı desteklemekteydi. Aslında Johnson ABD'nin Vietnam'daki iç savaşa karışması konusunda isteksizdi. Ancak Güney Vietnam'ın kuzeye yenik düşmesi halinde bütün uzakdoğu ülkelerinin domino taşları gibi doğu blokunun eline düşeceğinden korkuyordu. 1964 yılında Tonkin Körfezinde Kuzey Vietnam'ın bir ABD destroyerine saldırdığı gerekçesiyle ABD kongresi Johnson'a Vietnam'daki ABD'li güçlerini arttırması yetkisini verdi. Bu olay ABD için Vietnam'da bir dönüm noktası oldu. Bu olaydan sonra ABD giderek kendisini çok kanlı bir savaş olan Vietnam Savaşının içinde buldu.

İç siyaset[değiştir | kaynağı değiştir]

1964 Medeni Haklar Yasası'nı imzalayan dönemin ABD başkanı Lyndon B. Johnson ve arkasında görülen Amerikan medeni haklar hareketinin önderi Martin Luther King (2 Temmuz 1964)
John F. Kennedy'nin öldürülmesinden sonra Dallas Love Field Havalimanı'nda bekleyen Air Force One'ın içinde federal savcı Sarah T. Hughes'in önünde bir Katolik dua kitabına el basarak ant içip Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olan Lyndon B. Johnson (22 Kasım 1963). Johnson'ın sağında eşi Lady Bird Johnson, solunda ise John F. Kennedy'in eşi Jacqueline Kennedy görünmektedir.

Lyndon B. Johnson'un aslında en büyük ideali ABD'de Refah Toplumu (Great Society) adını verdiği yoksulluktan arındırılmış herkesin yeterli sağlık koşullarına sahip olduğu refah bir ülke kurmaktı. Bu amaçla Medicare adı verilen özürlülere ve 65 yaşın üzerindeki yurttaşlara ücretsiz sağlık hizmetleri getiren bir sağlık sigortası sistemi kurdu. Ancak Vietnam Savaşı Johnson'un bu yöndeki amaçlarını gerçekleştirmesine fırsat vermedi. Vietnam'da Amerikalı askerlerin kayıplarının artmasıyla halk Johnson'a karşı döndü. 1968 yılındaki seçimlerde bir kez daha başkan seçilme hakkına sahip olmasına rağmen adaylığını koymamaya karar verdi. 1973 yılında da öldü.

Lyndon Johnson, New Deal politikalarının devamını ve genişlemesini istiyordu ve radikal bir program uyguladı. Kennedy gibi, ırkçılık ve yoksullukla mücadeleyi politikasının temel taşı yapmıştır. Irkçılığı ortadan kaldırmak için, 1964 ve 1968'de iki yurttaşlık hakları yasasının çıkmasını sağladı ve 1965'te siyahilerin oy kullanımı önündeki engelleri kaldıran bir başka yasayı onayladı. Yoksullukla mücadelede Büyük Toplum ve Yoksullukla Savaş sloganları kullandı. Özürlülere, yaşlılara ve yoksullara ücretsiz sağlık programları, yoksul öğrencilere devlet yardımı, eğitime federal yardım, işşizlere iş eğitimi verecek ve iş bulmalarını sağlayan kurumlar (Head Start ve Job Corps), gençlere iş bulma programları,asgari ücretin yükseltilmesi, göçmenleri destekleyen bir kanun, silah kontrol yasaları,çevre koruma yasaları ve gıda yardımı programlarının devam ettirilmesi yine Johnson'ın eseridir. Johnson programının hemen hemen tamamını gerçekleştirmiştir. Onun döneminde yoksulluk belirgin oranda düşmüş ve siyahilerin ekonomik durumunda düzelme gözükmüştür. Daha sonra gelen Richard Nixon ve Gerald Ford hükümetleri bile bu programları devam ettirmiş ve genişletmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Oliver Stone'un 1991 yılında çektiği JFK filminde Kennedy suikastinde Lyndon Johnson'un da parmağı olduğu ve Vietnam'dan çekilmek isteyen Kennedy'nin yerine Vietnam'a asker göndermeyi destekleyen Johnson'un silah tekelleri ve gizli servis tarafından getirildiği iddia edilir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]