Abraham Lincoln
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Görev aralığı 4 Mart 1861 – 15 Nisan 1865 |
|
| Yardımcı | Hannibal Hamlin Andrew Johnson |
|---|---|
| Önce gelen | James Buchanan |
| Sonra gelen | Andrew Johnson |
|
Doğum |
12 Şubat 1809 Kentucky, ABD |
| Ölüm | 15 Nisan 1865 Washington, D.C. |
| Siyasi parti | Cumhuriyetçi |
| Eşi | Mary Todd Lincoln |
| İmza | |
Abraham Lincoln ABD'li siyasetçi, devlet başkanı, hukukçu (1809 - 1865). Amerika Birleşik Devletleri'nin 16. başkanı ve Cumhuriyetçi Parti`nin ilk başkanıdır.[1] Lincoln, Amerikan İç Savaşı'nda Amerika Konfedere Devletleri'ne karşı büyük bir galibiyet elde etti. Ülkenin birliğini korudu ve köleliği bitirdi. [2] [3] Lincoln, suikast sonucu ölen ilk ABD başkanı oldu. Tarihsel değerlendirmelerde en iyi ABD Başkanları'ndan biri olarak kabul edilir. [4]
Konu başlıkları |
[değiştir] Kişisel Yaşamı
[değiştir] Çocukluğu
Abraham Lincoln, 12 Şubat 1809 tarihinde, Thomas Lincoln ile Nancy Lincoln adında iki eğitimsiz çiftin çocukları olarak dünyaya geldi. [5]
Lincoln'un soyu, 17. yüzyılda İngiltere'den Hingham, Massachusetts'e göç etmiş olan Samuel Lincoln'e dayanır.[6]
1818'de, Lincoln 9 yaşındayken, annesi Nancy Lincoln süt hastalığından (34) öldü. [7] Kısa bir süre sonra Thomas lincoln, Saraha Bush Johnston adında bir kadınla evlendi. Lincoln, ekonomik nedenlerden dolayı 18 ay kadar örgün eğitim alabildi. Doymak bilmeyen okuma isteğiyle kendi kendisini eğitti. Amerikan ve İngiliz tarihiyle ilgili birçok kitap okudu. Lincoln, aynı zamanda bir güreşçi ve ağaç kesme konusunda yetenekliydi. 1,93 m boya sahipti ve yaşına göre çok güçlüydü. [8]
[değiştir] Evlilik ve Aile Yaşamı
4 Kasım 1842 tarihinde Lincoln, Mary Todd ile evlendi. Robert Todd Lincoln, 1 Ağustos 1843 yılında Springfiled'da doğdu. Onun tek yetişkin yaşa gelebilen oğlu Robert, Harvard Koleji`ne gitti. Diğer çocukları ise genç yaşta öldüler. Edward Baker Lincoln, 10 Mart 1846 tarihinde doğdu ve 1 Şubat 1850 tarihinde ise öldü. William Lincoln ise 21 Aralık 1850 yılında doğdu. 20 Şubat 1862'de Washington D.C'da Lincoln başkanken öldü. Thomas Lincoln ise 4 Nisan 1853'te doğdu, 16 Temmuz 1871 yılında Chicago`da öldü. [9]
[değiştir] Siyasi Yaşamı
1832'de, henüz 23 yaşındayken, Illinois'te Liberal Parti üyesi olarak başarısız bir kampanya ile siyasi kariyerine başladı.[10]
Sangamon nehrindeki gemi trafiğini üstlendi. Daha sonra Kara Şahin Savaşı sırasında milis kuvvetlere kaptanlık yaptı. 1834 yılında, devlet meclisi seçimini kazandı Sir William Blackstone'un İngiltere'nin hukuk sistemini anlattığı, "Commentaries on the Laws of England" adlı kitabı okudu ve hukuk öğretmeye başladı. Bu yıllarda çok başarılı bir avukat oldu.[11] Lincoln, 1841 yılında Whig Partisi`ne William Herndon ile birlikte girdi. Lincoln, 1847 yılında Birleşik Devletler Temsilciler Meclisi`ne seçildi. Amerika – Meksika savaşı sırasında Başkan James K. Polk`a yaptığı eleştiriler fazla dikkat çekmesine neden oldu. 1848 yılında “Savaşın gereksiz ve anayasaya aykırı olarak başkan James K. Polk tarafından başlatıldığı” söylemini içeren bir metin oylamında 81 demokrata karşı mağlup olan 82 Whig üyesi arasında yer aldı.
[değiştir] Avukatlık Kariyeri
Illinois Yüksek Mahkemesi'nde avukatlık kariyerine başlayan Lincoln, birçok davada başarılı olarak o dönemin en başarılı avukatları arasına girmeyi başardı. Lincoln'un en önemli davası 1858 yılında bir cinayet davası oldu. Lincoln'un müvekkili William "Duff" Armstrong, James Metzker'i öldürmekle suçlanıyordu. Cinayetle yargılanan Armstrong'un berat etmesi için Lincoln, yılların en güçlü savunma aracı olan tanık gösterme yoluna başvurdu. Görgü tanığı olmadığı halde bir kişiyi görgü tanığı olarak gösterdiler ve delil yeterlizliğiyle Armstrong berat etti. [12]
[değiştir] Birleşik Devletler Başkanlığı ve Amerikan İç Savaşı
1861 yılında ABD Başkanı olarak göreve başlayan Lincoln, ilk olarak köleliği kaldırma sözü verdiği için köleliğin kaldırıldığını açıkladı. Ama 19. yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri'nin güneydoğu bölgelerinde büyük çiftliklerin ağırlıkta olduğu ve tarıma dayanan bir ekonomi yerleşmişti. Bu çiftliklerde özellikle pamuk, tütün ve şeker kamışı yetiştirilmekte ve gereken işgücü Afrika'dan kaçırılıp getirilen siyah ırktan oluşan kölelerden sağlanmaktaydı. ABD'nin diğer bölgelerinde ekonomi sanayiye yönelmiş ve kölelik ortadan kalkmıştı. ABD'nin batı kesiminde hala yeni eyaletler kurulmaya devam ediyor ve bu yeni eyaletlerin çoğunda kölelik yasaklanıyordu. Bu ortamda güney eyaletleri köleliğin eninde sonunda güneyde de yasaklanacağından endişelenmekteydiler. Bu da güneyin yaşam tarzını kökünden tehdit ediyordu. Köleliği kaldırmaya söz vererek seçime katılan başkan adayı Abraham Lincoln, seçimi kazanınca [13] güneyli 7 eyalet (South Carolina, Mississippi, Florida, Alabama, Teksas, Georgia ve Louisiana) yeni başkanın köleliği kaldıracağına kesin gözle bakarak hemen ABD'den bağımsızlığını ilan ettiler. [14] Bu eyaletler Jefferson Davis'in başkanlığı altında Amerika Konfedere Devletleri adı altında yeni bir devlet kurdular. Kısa bir süre sonra buna 4 eyalet (Virjinya, Arkansas, North Carolina ve Tennessee) daha katıldı. Bu toplam 11 eyalet Amerikan İç Savaşı'nda güneyli konfederasyon tarafını oluşturdular.[15] Ülkenin geri kalan kısmı (özellikle kuzeydoğu kısmı) da kuzeyli union "birlik" tarafını oluşturdular. Bir süre sonra iki devlet arasında savaş patlak verdi.
Lincoln, savaşın ancak dikkatli ve hatasız bir şekilde kontrol altına alınmasıyla, birliğin bozulmasının önüne geçileceğini düşünüyordu. Ancak bu düşüncesinin karşısındaki tek zorluk savaş değildi. Muharebe meydanlarında sergilenen çabanın yanı sıra, özellikle senatodaki kendi kabinesinin ve radikal Cumhuriyetçilerin muhalefetiyle de başa çıkmak gerekiyordu. Ayrıca, eşi hakkında çıkan dedikodular nedeniyle, eşinin erkek kardeşleri de Lincoln'e cephe alarak, konfederasyon ordusuna geçmişti. Tüm bunlar Lincoln'ün yüksek konumu gereği taşıdığı sorumlukların bir karşılığıydı. Ancak 1862'nin Şubat ayında 12 yaşındaki oğlu Willie'yi kaybetti. [16] Amerikan İç Savaşı'nın ilk yıllarında hiçbir taraf üstünlük sağlayamadı. Her iki taraftan da birçok kayıplar oldu ve her iki taraf da zaman zaman askeri başarılar elde etse de baskın çıkamadı. 1863 yılının Temmuz ayında gerçekleşen Gettysburg Savaşı önemli bir dönüm noktası oldu. [17] Güneyden 75 bin, kuzeyden 82 bin askerin katıldığı bu kanlı savaşta her iki taraf da askerlerinin yaklaşık üçte birini kaybettiler ama kuzeyliler tartışmasız bir üstünlük sağladı. En sonunda 9 Nisan 1865 tarihinde kuzey orduları güneyli ünlü komutan Robert Edward Lee'nin ordularını birkaç koldan sardılar ve teslim olmaya mecbur bıraktılar. Aynı yılın Haziran ayında geri kalan bütün güney askerleri de silahlarını bırakarak teslim oldular ve Amerikan İç Savaşı kuzeyin zaferiyle sona erdi. Savaş bitince Abraham Lincoln Güney'i sömürmek yerine onları kalkındırmak için çok sayıda karşılıksız borç teklif etti 1863'te, birlik kuvvetlerinin Gettysburg, Vicksburg ve Chattanooga'yı ele geçirmesiyle birlikte, savaşın sonlarına gelinmeye başlandı. Çünkü zafer, büyük ölçüde Kuzeyli birlik kuvvetleri tarafında görünüyordu. 9 Nisan 1865'te ise, General Robert Edward Lee'nin konferede eyaletler ordusunun Appomattox'ta kuşatılmasıyla, güney teslim oldu ve savaş böylece sona erdi. [18]
[değiştir] Suikast
- Daha çok bilgi için: John Wilkes Booth
John Wilkes Booth, aşırı güneyli taraftarı olan bir aktördü. Lincoln'ü öldürmek için suikast planı yaptı. Booth'un asıl amacı Lincoln'ü kaçırmaktı ama sonradan planını suikaste çevirdi. Booth, 14 Nisan 1865 tarihinde, Washington, D.C.'deki Ford Tiyatrosu'nda gösterilen "Our American Cousin" (Amerikalı Kuzenimiz) adlı bir temsile katılan Lincoln'ü locadan bir delik açarak önce izledi. Daha sonra oyunun en komik anında Lincoln`ü başından vurarak yaraladı. Lincoln ertesi sabah hayatını kaybetti.[19]
Aynı gece, başkan yardımcısı Andrew Johnson ve Dışişleri bakanı William H. Seward'da suikaste uğramış; ancak kurtulmuşlardı. Lincoln, en büyük ABD başkanlarından biri olarak kabul edilir. Günümüzde Lincoln'ün resmi, 5 Dolarlık banknotların ve 1 sentlik madeni paraların üzerinde yer almaktadır. Mezarı Springfield'da bulunan The Oak Ridge Anıtı'ndadır. [20] Ayrıca 1922 yılında yapımı tamamlanmış olan Lincoln Anıtı'da Washington, D.C.'dedir. [21]
[değiştir] Notlar ve Kaynaklar
- ^ Beyaz Saray web sitesi Abraham Lincoln'ün biyografisi İngilizce
- ^ Goodwin, Doris Kearns (2005). Team of Rivals. New York, NY: Simon & Schuster, Inc..
- ^ Holzer, Harold (2004). Lincoln at Cooper Union: The Speech That Made Abraham Lincoln President.
- ^ Tarihsel ABD Başkanları derecelendirmesi İngilizce
- ^ Abraham Lincoln ve ailesi, İngilizce 29 Haziran 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ In 1848 attorney and historian Solomon Lincoln of Hingham, Massachusetts, began a correspondence with Abraham Lincoln to determine whether the future President's ancestors originated in Massachusetts. Fortunately, Solomon Lincoln saved his correspondence with distant relation Abraham, which the Hingham lawyer published in 1865 in his book Notes on the Lincoln Families of Massachusetts with Some Account of the Family of Abraham Lincoln, Late President of the United States. [1] İngilizce metin
- ^ Abraham Lincoln'ün annesi, Nancy Lincoln'ün ölüm nedeni. İngilizce 28 Haziran 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ Abraham Lincoln, The Physical Man. Lincoln Portrait. 2009-07-01 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Lincoln'un evliliği ve çocukları. İngilizce 29 Haziran 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ Protest in Illinois Legislature on Slavery. University of Michigan Library (1937-03-03).
- ^ Frank, John (1991). Lincoln as a Lawyer. ABD: Americana House. ISBN 0962529028.
- ^ Abraham Lincoln'un avukatlık kariyeri, İngilizce Vikipedi
- ^ 1860 Başkanlık seçimi oyların partilere göre dağılım oranları. 1 Temmuz 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ Amerikan Konfedere Devletleri'nin bağımsızlık çabaları, 1860. İngilizce 1 Temmuz 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ Amerikan Konferede Devletleri ve Jefferson Davis 30 Haziran 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ William Wallace Lincoln'un ölümü, 1862. İngilizce 1 Temmuz 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ Ulysses s. Grant ve Robert E. Lee'nin savaşı Gettysburg, İniglizce 30 Haziran 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ 1865 Amerikan İç Savaşı'nın sona ermesi, İngilizce 1 Temmuz 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ Harrison, Lowell Hayes (2000). Lincoln of Kentucky. Kentucky ,ABD: University Press of Kentucky. ISBN 0962529028.
- ^ Illion Eyaleti resmi sitesi, Lincoln'un Mezarı sayfası. İngilizce 30 Haziran 2009 tarihinde ulaşıldı.
- ^ Lincoln Anıtı resmi sitesi. İngilizce 30 Haziran 2009 tarihinde ulaşıldı.
[değiştir] Dış bağlantılar
- Lincoln Enstitüsü
- Lincoln Çalışmaları Merkezi Knox College
- Extensive essay on Abraham Lincoln
- Full text Lincoln speeches
- Mr. Lincoln's Virtual Library
- Poetry written by Abraham Lincoln
- The Abraham Lincoln Bicentennial Commission
- Lincoln/Net: Abraham Lincoln Historical Digitization Project, Northern Illinois University Libraries
- Abraham Lincoln Research Site
- Abraham Lincoln Assassination

