Kizzuvatna

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Anadolu tarihi
Bronz Çağı
Troya I-VIII yak. İ.Ö. 3000 - İ.Ö. 700
Hattiler yak. İ.Ö. 2500 - İ.Ö. 2000/1700
Akadlar yak. İ.Ö. 2400 - İ.Ö. 2150
Luvi Krallığı / Luviler yak. İ.Ö. 2300 - İ.Ö. 1400
Asurlar ticari koloniler yak. İ.Ö. 1950 - İ.Ö. 1750
Akalar Krallığı (münakaşalı) yak. İ.Ö. 1700 - İ.Ö. 1300
Kizzuvatna Krallığı yak. İ.Ö. 1650 - İ.Ö. 1450
Hititler yak. İ.Ö. 1680 - İ.Ö. 1220
  Eski Krallık
  Orta Krallık
  Yeni Hitit Devleti
Likya / Likyalılar yak. İ.Ö. 1450 - İ.Ö. 350
İyonya Gizli Anlaşması yak. İ.Ö. 1300 - İ.Ö. 700
Neo-Hitit Kralları yak. İ.Ö. 1200 - İ.Ö. 800
Frigya / Frigler yak. İ.Ö. 1200 - İ.Ö. 700
Karya / Karyalılar yak. İ.Ö. 1150 - İ.Ö. 547
Urartu yak. İ.Ö. 859 - İ.Ö. 595 / 585
Demir Çağı' dan Klasik Antik dönem'e
Lidya / Lidyalılar yak. İ.Ö. 685 - İ.Ö. 547
Persler'in Ahameniş İmparatorluğu yak. İ.Ö. 559 - İ.Ö. 331
Büyük İskender İmparatorluğu İ.Ö. 334 - İ.Ö. 301
Selevkos İmparatorluğu İ.Ö. 305 - İ.Ö. 64
Pontus Hükümdarlığı İ.Ö. 302 - İ.Ö. 64
Pergamon Krallığı-Attalos Hanedanı İ.Ö. 283 - İ.Ö. 133
Ermeni Krallığı-Artaksiad Hanedanlığı İ.Ö. 190 - İ.S. 428
Roma Cumhuriyeti İ.Ö. 133 - İ.Ö. 27
Roma İmparatorluğu İ.Ö. 27 - İ.S. 330
Orta çağlar
Bizans İmparatorluğu 330 - 1453
Anadolu Selçuklu Devleti 1077 - 1307
Klikya Ermeni Krallığı 1078 - 1375
Artuklu Beyliği 1101 - 1409
Trabzon İmparatorluğu 1204 - 1461
İznik İmparatorluğu 1204 - 1261
İlhanlılar 1256 - 1355
Osmanlı Devleti ve Türkiye
Osmanlı İmparatorluğu'nun doğuşu 1299 - 1453
Osmanlı Devleti yükselme dönemi 1453 - 1683
Osmanlı Devleti duraklama dönemi 1683 - 1827
Osmanlı Devleti gerileme dönemi 1828 - 1908
Osmanlı Devleti dağılma dönemi 1908 - 1922
Türkiye 1922 - Günümüz

Kizzuvatna Krallığı Çukurova bölgesinde hüküm sürmüş dinsel bir krallık olarak tarihteki yerini almıştır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Kizzuvatna döneminin başlarında Amarna mektuplarını esas alarak hazırlanmış olan M.Ö. XIV. yüzyılın ilk yarısında Ortadoğu'daki siyasî durumun haritası.
Anadolu’daki Hitit yerleşkeleri arasında kalan Kizzuvatna bölgesinin konumu (M.Ö. İkinci Bin yılında Anadolu’daki çeşitli yerleşim bölgeleri ve siyasi güçleri gösteren harita.)

M.Ö. 1400'lü yıllarda Hitit krallığı egemenliğine girmiş iç işlerinde bağımsız dini bu krallıktan kızlar Hitit krallarınca eş olarak alınmıştır. Hitit krallarının bu tercihinin sebebi bu dini gücü arkasına almaktır. M.Ö. II. bin yılında nüfus ağırlıklı olarak Luvi ve Hurrilerden oluşmaktaydı.

Antik Hitit kaynaklarında öğrenildiği kadarıyla Kilikya bölgesinde bilinen ilk siyasi varlık başkenti Kummani etrafında oluşan ülke Kizzuvatna (Adanya) idi. önce ". Hitit Eski Krallık döneminde, görünüşe göre ikinci bir vasal devlet iken, M.Ö. 1500 yılında Hititlerin düşüşe geçtiği dönemde bağımsızlığını kazandı. İlk kralları Pariyauvatri'nin oğlu İşputahşu (c. M.Ö. 1530-1500) döneminde tam bağımsızlığına kavuştu. Bu dönemde komşuları olan Mitanni-Hurri, ve Hitit kralları ile yayılmacılık ile başa çıkmak için karşıklı bir antlaşma imzaladı (Telepinus, M.Ö. 1525 - 1500). Halefi olan Paddatishu devletin bağımsızlığını sürdürmeye devam etti. Ancak daha sonra Mitanni - Hurri koalisyon ile başa çıkamadıklarından Kral Pilliya döneminde Mitanni bölgesine ilhâk edilmeyi kabullenerek Mitanni krallığının himayesi altında yaşamaya başladılar. M.Ö. 1460'de kralları olan Pilliya, İdrima ve Alalaḫ antik kentleri ile ittifak oluşturarak Mitanni kralı Barattarna himayesine girdiler.

Başkenti Kummanni, Comana ya da Komona olarak geçmektedir. Kizzuvatna önceleri kendi başına bir krallıkken M.Ö. 1400 yıllarında tamamen Hitit İmparatorluğu’na bağlanmıştır.







Bibliyografya ve kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • G. M. Beckman, Hittite Diplomatic Texts, GM Beckman, (Hitit Diplomatik Metinleri) , Atlanta, 1996 ( içinde );
  • A. Götze, Kizzuwatna and the problem of Hittite geography (Kizzuvatna ve Hitit coğrafya Sorunu) , New Haven, 1940;
  • V. Haas, Hurritische und aus luwische Riten Kizzuwatna , Kevelaer, 1974 ( içinde );
  • E. John S. ve AM Dinçol Durugönül (ed.), La Cilicie : espaces et pouvoirs locaux (2ème millénaire av. J. -C. - IVe siècle ap. J. -C.), Actes de la Table ronde internationale d’Istanbul, (Kilikia: Yerel alanlarda ve (2 nd binyıl J.-C. -. IV inci yy J.-C..) İstanbul, 2-5 Uluslararası Yuvarlak Masa Bildirileri), 2-5 Kasım 1999, Paris, 2001;
  • J. Freu, Histoire du Mitanni, (Mitanni tarihçesi) , Paris, 2003;
  • JL Miller, Studies in the Origins, Development and Interpretation of the Kizzuwatna Rituals, (Kizzuvatna Ritüellerinin başlangıç, gelişme ve yorumlanması alanında yapılan çalışmalar) , Wiesbaden, 2004. ( içinde )
M.Ö. 1460 yılında Kizzuatna kralı Pilliya ile Alalaḫ kralı İdrima arasında yapılmış olan kaçak-köle antlaşmasının orijinal kil tableti. (Oda No: 54, British Müzesi, Londra)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Haçlı seferleri İslam fetihleri Doğu Roma imparatorluğu Eski Roma Hellenistik Yunan Babil Demir Çağı Bronz Çağı Modern Avrupa Modern Avrupa'nın doğuşu Yeni Hitit dönemi Ortaçağ İznik Rum İmparatorluğu Lazika Kolha Luvi Krallığı Osmanlı İmparatorluğu Gürcistan Likya Türkiye İlhanlılar Bitinya Lidya Geç Hititler Mitanni Akad İmparatorluğu Anadolu Selçukluları Pontus Krallığı İyonya Assuva Doğu Roma imparatorluğu Asya eyaleti Büyük İskender Frigya Arzava Hattiler Bagratlı Hanedanı Pergamon Krallığı Karya Kizzuvatna Trabzon Rum İmparatorluğu Sasaniler Selevkos İmparatorluğu Medler Troya Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti Kilikya Ermeni Krallığı Pakraduni Hanedanlığı Ermeni Krallığı (antik) Ahameniş İmparatorluğu Urartu Hititler Osmanlı İmparatorluğu'nda milliyetçiliğin yükselişi İstanbul Kimmer istilası Malazgirt savaşı Syllaeum savaşı Issus Savaşı Pteira Savaşı Kadeş Savaşı İstanbul'un fethi Arkeolojik dönemler Anadolu tarihi