Mitanni
| Mezopotamya |
|---|
| Fırat · Dicle |
| Asuroloji · Sümeroloji |
|
İmparatorluklar / Şehirler
|
| Sümer |
| Eridu · Kiş · Uruk · Ur Lagaş · Nippur · Girsu |
| Akad İmparatorluğu |
| Akad · Mari |
| Amurrular |
| İsin · Larsa |
| Babil İmparatorluğu |
| Babil · Kalde |
| Asur İmparatorluğu |
| Asur · Nemrut Horsabad · Ninova/Nineveh |
| Elam İmparatorluğu |
| Susa |
| Mezopotamya tarihi |
| Sümer (kral listesi) |
| Asur Kralları Babil Kralları Hitit Kralları |
| Sümerce · Akkad dili |
| Elam dili · Aramice |
| Hurrice · Hititçe |
| Enuma Eliş · Gılgamış |
| Ziggurat · Nibiru |
| Marduk · Asur-Babil dinleri |
Mitanniler, Başkentleri Weşukani idi. Son krallarının adı II. Şattuara'dır. Kayıp prens (veya kral) Jiar-Jıara (Mitanni kral listesinde adı geçmez II. Şattuara'nın oğludur). Prens Jiar efsanevi bir kişiliğe sahiptir. Mitanni halkının Hurri kökenli oldukları biliniyor. Mitannilere Asuriler bazı kaynaklarında Guti de diye hitap etmektedir. Mitannilerin egemenliğine son veren Asur kralı I. Salmaneser Mitannilere atfen şöyle demiştir "Ararat sınırından Tur abidin'e kadar bu ülke içinde su gibi Guti kanı aktı".
Konu başlıkları |
Kültür mirası[değiştir]
- Ana madde: Urartular
Washshukanni'nin Asurlulara kaybedilmesinden birkaç asır geçtikten sonra Mitanni tamamıyle Asurlulaşmış oldu. Hurricenin kullanımı ise bütün Yeni Asur İmparatorluğu'nun hudutları içerisinde caydırılmaya başlandı ve netice olarak konuşulan dil bu zaman dilimi içerisinde tamamıyla Aramiceye dönüştü. Bununla beraber, Hurricenin yakın akrabası ve lehçesi olan Urartuca kuzeyde dağlık araziler üzerinde kurulan yeni Urartu devleti hudutları içerisinde yaşamağa devam etti.[1] M.Ö. X. ve IX. yüzyıllardaki Asur kralları II. Adad-Nirari and III. Şulmanu-Aşared'in yazıtlarında Hanigalbat ismi coğrafî bir bölgenin adı olarak kullanılmağa devam etti.
Mittani hükümdarları[değiştir]
| Hükümdârlar | İktidar Dönemi | Açıklamalar |
|---|---|---|
| Kirta | ca. MÖ 1500 (Antik Yakın Doğu Kronolojisi) | |
| I. Şuttarna I | Kirta'nın oğlu; | |
| Parshatatar veya Parrattarna | Kirta'nın oğlu; | |
| Şauştatar | Alalah kralı İdrimi'nin akranı, Asuru yağmaladı; | |
| I. Artatama | Mısır Firavunu IV. Thutmose ile antlaşma imzaladı, Mısır Firavunu II. Amenhotep'in akranı; | |
| II. Şuttarna | İktidarının onuncu yılında kendi kızını Mısır Firavunu II. Amenhotep ile evlendirdi; | |
| Artaşumara | II. Şuttarna'nın oğlu, iktidarı kısa sürdü; | |
| Tuşratta | ca. MÖ 1350 (Antik Yakın Doğu Kronolojisi) | Hitit kralı I. Şuppiluliuma ve Mısır Firavunları III. Amenhotep ile IV. Amenhotep'in akranı; devrinde Amarna mektupları yazıldı; |
| II. Artatama | Hitit kralı I. Şuppiluliuma ile antlaşma imzaladı, Tuşratta ile ayni dönemde hüküm sürdü; | |
| III. Şuttarna | Hitit İmparatoru I. Şuppiluliuma'nın akranı; | |
| Şattiuvaza or Kurtiuvaza | Mittani Krallığı, Hitit İmparatorluğu'nun himayesi altına girdi; | |
| Şattuara | Mittani Krallığı, I. Adad-Nirari'nin yönetimindeki Asur İmparatorluğu'nun himayesi altına girdi; | |
| Uvasaşatta | Şattuara'nın oğlu; | |
| Jiar | Şattuara'nın oğlu olan kayıp şâh-zâdeh. |
Not: Tarihler ihtiyât ile okunmalıdır.
Kaynaklar[değiştir]
- Gaal, E. "The economic role of Hanilgalbat at the beginning of the Neo-Assyrian expansion." In: Hans-Jörg Nissen/Johannes Renger (eds.), Mesopotamien und seine Nachbarn. Politische und kulturelle Wechselbeziehungen im Alten Orient vom 4. bis 1. Jahrtausend v. Chr. Berliner Beiträge zum Vorderen Orient 1 (Berlin, Reimer 1982), 349–354.
- Harrak, Amir "Assyria and Hanilgalbat. A historical reconstruction of the bilateral relations from the middle of the 14th to the end of the 12 centuries BC." Studien zur Orientalistik (Hildesheim, Olms 1987).
- Kühne, Cord "Politische Szenerie und internationale Beziehungen Vorderasiens um die Mitte des 2. Jahrtausends vor Chr. (zugleich ein Konzept der Kurzchronologie). Mit einer Zeittafel." In: Hans-Jörg Nissen/Johannes Renger (eds.), Mesopotamien und seine Nachbarn. Politische und kulturelle Wechselbeziehungen im Alten Orient vom 4. bis 1. Jahrtausend v. Chr. Berliner Beiträge zum Vorderen Orient 1 (Berlin, Reimer 1982), 203–264.
- Novák, Mirko: "Mittani Empire and the Question of Absolute Chronology: Some Archaeological Considerations." In: Manfred Bietak/Ernst Czerny (eds.): "The Synchronisation of Civilisations in the Eastern Mediterranean in the Second Millennium BC III"; Österreichische Akademie der Wissenschaften Denkschrift Band XXXVII; Wien, 2007; ISBN 978-3-7001-3527-2; pp. 389–401.
- Starr, R. F. S. Nuzi (London 1938).
- Weidner, "Assyrien und Hanilgalbat". Ugaritica 6 (1969)
- Thieme, P., The 'Aryan Gods' of the Mitanni Treaties, Journal of the American Oriental Society 80, 301–317 (1960)
- Wilhelm, Gernot: The Hurrians, Aris & Philips Warminster 1989.
- Von Dassow, Eva Melita. Social Stratification of Alalah Under the Mittani Empire. [S.l: s.n.], 1997.
References[değiştir]
- ^ Jacquetta Hawkes, The First Great Civilizations "Yet the Hurrians did not disappear from history. Away to the North in their Armenian homeland, they entrenched themselves and build up the kingdom of Urartu."; M. Chahin, The Kingdom of Armenia, "The new kingdom of Urartu, which proved to be the stronghold of the Hurrian race."
Dış bağlantılar[değiştir]
- Mitanni (livius.org)
- Dutch excavations at Tell Sabi Abyad
- Excerpts from the text of the Shuppililiuma-Shattiwazza treaty
[1] Kaynak: http://wikitry.com/?page_id=10 Salahaddin CEZİRİ
 |
Tarih ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
