Hrant Dink
| Hrant Dink | |
|---|---|
 Ermeni kökenli Türk gazeteci,
Agos genel yayın yönetmeni |
|
| Doğum | 15 Eylül 1954 Malatya, Türkiye |
| Ölüm | 19 Ocak 2007 (52 yaşında) İstanbul, Türkiye |
| Meslek | Gazeteci |
| Çocukları | Delal, Arat, Sera |
Hrant Dink (Ermeni Alfabesi'yle: Հրանդ Տինք; 15 Eylül 1954; Malatya - 19 Ocak 2007; İstanbul), Ermeni kökenli Türk gazeteci. 19 Ocak 2007 tarihinde saat 15:00 sıralarında, genel yayın yönetmeni olduğu Agos gazetesinin Şişli Halaskârgazi Caddesi üzerindeki binası önünde uğradığı silahlı saldırı neticesinde hayatını kaybetti.[1]
Konu başlıkları |
[değiştir] Hayatı
Hrant Dink, 1954 yılında Malatya’da dünyaya geldi. Babası Sivas'ın Gürün ilçesinde, annesi Gülvart ise Sivas'ın Kangal ilçesinde doğup büyümüştü. Anne ve babası 1961 yılında İstanbul'a taşınmalarının ardından boşandı. Hrant ve iki kardeşi ailenin bölünmesinin ardından Gedikpaşa’daki Ermeni Yetimhanesi'ne yerleştirildi.
Dink bu sırada Türkiye'de gelişmekte olan sol siyasetten etkilendi. Türkiye Komünist Partisi / Marksist-Leninist çizgisinde siyaset yapmaya başladı. Yakalandığı durumda örgüt ile Ermeni cemaati ilişkilendirilmesin diye ismini mahkeme kararı ile Fırat olarak değiştirdi.
Liseyi bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nde Zooloji eğitimi aldı. Bir süre sonra yetimhanede birlikte büyüdükleri Rakel ile evlendi.
Kardeşleriyle birlikte açtıkları yayınevi ve kırtasiye işlerini sürdürürken, eşi Rakel’le birlikte, kendileri gibi Anadolu’dan gelen kimsesiz ve yoksul çocukların yetiştiği Tuzla Ermeni Çocuk Kampı’nı yönetmeye başladı. Açılışından 21 yıl sonra kampa devlet el koydu. Askerliğini Denizli Piyade Alayı'nda sekiz ay kısa dönem er olarak yaptı.
Bazı gazetelerde kitap eleştirileri ile yazı hayatına başladı. Basında çıkan yanlış haberlere gönderdiği düzeltmeler ile adı duyulmaya başladı. İstanbul Ermeni Patrikhanesi’ne, "Ermeni toplumu çok kapalı yaşıyor, kendimizi iyi anlatırsak önyargılar kırılır"[2] diyerek bu amaçla Türkçe ve Ermenice bir gazete çıkarmayı önerdi. 5 Nisan 1996 tarihinde ilk sayısı yayınlanan Agos Gazetesi'nin kuruculuğunu, yayın yönetmenliğini ve başyazarlığını üstlendi. Agos dışında Zaman Gazetesinde ve Birgün Gazetesinde yazdı. Yazılarında Türkiye'deki her etnik topluluğun barış içinde yaşaması gerektiğinin altını çizen Dink[3], aynı zamanda Ermeni cemaatinin patrikhane dışında sivil bir merkezi olması gerektiğini de söylüyordu.
[değiştir] Davalar
Ermeni Diasporası'na 1915 olayları için soykırım kelimesini içermeyen daha yumuşak muhalefet yürütmeleri çağrısında bulundu. Bunlara karşılık 2002 yılında Urfa'da verdiği bir konferansta "Ben Türk değil Türkiyeliyim ve Ermeniyim" dediği için "Türklüğü aşağılamaktan" üç yıl yargılanarak, beraat etti. 13 Şubat 2004'te yayımlanan bir makalesindeki ""Türk"ten boşalacak o zehirli kanın yerini dolduracak temiz kan, Ermeni'nin Ermenistan'la kuracağı asil damarında mevcuttur."[4][5] sözleri nedeniyle 301. maddeden "Türklüğe hakaret" suçlamasıyla yargılandı ve aksi yönde verilen bilirkişi raporuna rağmen 6 ay hapis cezası aldı[6] ancak cezası ertelendi. Dink, bu dava için AİHM'ye başvurmaya hazırlanmaktaydı.Dink' in yargılanmakta olduğu iki dava daha vardı.[7]
Reuters'a "Evet 1915’te olan bir soykırımdı çünkü dört bin yıldır bu topraklarda yaşayan bir halk ve onun uygarlığı artık yok" biçiminde bir demeç verdi.[8] Bu, 1915-1918 Osmanlı'da Ermeni olayları konusunda Ermeni diasporasına yakın tutum sergilediğini gösterdi; ancak onlardan ayrıştığı nokta şuydu: Bu iddiaların temelini oluşturan Vahakn N. Dadrian'ın, Ermeni toplumuyla Türk toplumunun arasının açılmasından Osmanlı yönetimini sorumlu tutmasına[9] rağmen; Hrant Dink, bu durumun esas sorumlusunun Avrupa ülkeleri olduğunu iddia ediyordu.[10]
[değiştir] Suikast
- Ana madde: Hrant Dink Suikastı
Hrant Dink 19 Ocak 2007'de Şişli'de Halâskârgazi Caddesi üzerindeki Agos Gazetesi'nin çıkışında, 14:54'de yakın mesafeden yapılan üç el silah atışıyla öldürüldü. Katil zanlısı olarak, 19 yaşındaki[11] Ogün Samast adlı bir kişi, güvenlik kameralarından elde edilen görüntülerin yayınlanmasından sonra, zanlının babası tarafından polise ihbar edilerek, Samsun otogarında sivil giyimli jandarma ve polis ekipleri tarafından yakalandı.
Hrant Dink, Türkiye'de 1909 yılından bu yana, suikast sonucu öldürülen 62. gazeteci oldu.[1]
[değiştir] Cenazesi
Hrant Dink'in cenazesi, 23 Ocak 2007 Salı günü Şişli'de Agos Gazetesi önünde bir törenle başladı. Cenazeye katılanlar DİSK tarafından hazırlanan Türkçe, Ermenice ve Kürtçe "Hepimiz Hrant Dink'iz, hepimiz Ermeniyiz!" yazılı dövizler taşıdı. Ayrıca topluluğun taşıdığı dövizlerin bazılarında ise Türk Ceza Kanunu 301. maddesine atfen "Katil 301" yazmaktaydı. Topluluk Kumkapı'ya kadar yürüdü. Burada Meryem Ana Kilisesi'nde yapılan dinî törenin ardından Hrant Dink Balıklı Ermeni Mezarlığı'nda toprağa verildi. Cenaze törenine kimi kaynaklara göre 40 bin[12], kimilerine göre ise 100 bin kişi katıldı.[13]
[değiştir] Cenaze sonrası gelişmeler
Cenazenin Ermeni diasporasının bir kısmının Türkiye'ye bakışını değiştirdiği, geleneksel düşmanca yaklaşımın yerini şaşkınlığa ve tereddüte bıraktığı düşünülmektedir. Örneğin, Ermeni Diasporası'nın önde gelen isimlerinden Isabelle Kortian "Türklerin Dink'i kucaklaması bizde 'deprem etkisi' yaptı!" demiştir.[14]
Suikaste kurban gitmesinden bir yıl sonra Lyon Belediyesi, Lyon'da bir sokağa, Diyarbakır'da da Sur Belediyesi Süryani ve Müslümanların bir arada yaşadığı bir sokağa Hrant Dink'in adının verilmesini kararlaştırdı.[15] 2010 yılında Kınalıada sahilindeki bir çocuk parkına Hrant Dink Çocuk Parkı ismi verildi.[16] Hrant Dink'in suikasta uğradığı Halâskârgazi Caddesi ile kesişen Ergenekon Caddesi'nin ismi de Hrant Dink caddesi olarak değiştirilmek istenmiş, ama 8 Şubat 2010 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis oturumunda bu talep reddedilmiştir.[17]
[değiştir] Ödüller
- 2005 yılında Türkiye’de İnsan Hakları Derneği "Ayşe Nur Zarakolu Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü"nü aldı.
- 2006’da Alman Stern Dergisi "Düşünce Özgürlüğü ve Cesur Gazetecilik Ödülü"nü aldı.
- 18 Kasım 2006'da "Pen Award fikir ve düşünce özgürlüğü ödülü"nü aldı.
- 24 Kasım 2006'da "Bjornson İnsan Hakları Ödülü"nü aldı.
- 2007'de öldürüldükten sonra kendisine TGC Basın Özgürlüğü Ödülü verildi.
[değiştir] Davalar
Hrant Dink hakkında, Türk Ceza Kanunun 301. maddesi ihlal etmekten davalar açılmıştır:
- 2002 yılında Urfa’da verdiği bir konferansta söylediği "Ben Türk değil Türkiyeliyim ve Ermeniyim" sözlerinden dolayı "Türklüğü aşağılamaktan" üç yıl yargılanmış ve beraat etmiştir.[18]
- Reuters Ajansı’na söylediği "Evet 1915’te olan bir soykırımdı çünkü 4 bin yıldır bu topraklarda yaşayan bir halk ve onun uygarlığı artık yok" sözlerinden dolayı, "Türklüğü aşağılamaktan" dava açılmıştır. [8]
[değiştir] Kaynakça
- ^ a b "Dink öldürülen 62. gazeteci". Milliyet gazetesi. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Kumkapı'da balıkçı sepetinde bulundu, yetimhaneye verildi. 'Dilim giderim dese de adımlarım gitmek istemiyor' derdi.". Radikal gazetesi. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Hrant Dink: forging an Armenian identity in Turkey (Üstün Bilgen-Reinart röportajı, İngilizce)". OpenDemocracy.net. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Agos’tan 13 Şubat 2004 Sayı 411 - Ermeni kimliği üzerine (8)" (Türkçe). 4 Mayıs 2009 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Hrant Dink bu sözü söyledi mi?" (Türkçe). 20 Ocak 2011 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Hrant Dink davası ve AİHM (1)". Milliyet gazetesi, Rıza Türmen. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Hrant Dink davası ve AİHM (2)". Milliyet gazetesi, Rıza Türmen. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ a b "Hrant Dink’e bir dava daha açıldı". NTV. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Vakahn N Dadrian, Soykırım Ansiklopedisinde Ermeniler (çeviren: Attila Tuygan)
- ^ "Bir Hrant Dink Geçti.". TrabzonTV. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "O.S’nin kemik yaşı 19 çıktı". NTV. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Halaçoğlu'ndan slogan tepkisi". TGRTHaber.com. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "İstanbul İstanbul olalı böyle tören görmedi. Hrant Dink'i 100 bin kişi uğurladı". Radikal gazetesi. 11 Ocak 2008 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Türklerin Dink'i kucaklaması bizde 'deprem etkisi' yaptı!". Zaman gazetesi. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Diyarbakır ve Lyon’da Hrant Dink sokağı". Agos gazetesi. 17 Ocak 2008 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "Kınalıada Sahilinde Artık "Hrant Dink Çocuk Parkı" Var". BiaNet.org. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ ""Hrant Dink Caddesi" AKP Engeline Takıldı". BiaNet.org. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
- ^ "‘Türklüğü aşağılamak’ davasından beraat". NTV. 19 Ocak 2012 tarihinde erişilmiştir.
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Dış bağlantılar
- Elza'dan Hrant'a "Adalet İstiyoruz"
- Agos Gazetesi Resmi Sitesi
- Uluslararası Hrant Dink Vakfı
- Hrant İçin Adalet İçin
- "‘Türklüğü Tahkir ve Tezyif’ten 6 Ay", Mutlu Koser ve Eyüp Karasakal, Hürriyet Gazetesi
- NTV'nin web sitesinde öldürülme haberi
- Jandarmanın Zanlı ile Beraber Çektirdiği Fotoğraflar
- 17 Ekim 2006 tarihinde Yeni Şafak Gazetesinde Yayımlanan Röportajı
- Hukukportali.com'da Davanın Değerlendirmesi
- Hrant Dink'i 'yakan' yazılar
- "Soğuk Eller ve Kurşunları" G. Gürkan Öztan'ın Radikal'de Hrant Dink için Yazdığı Makale
