Hans von Euler-Chelpin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hans von Euler-Chelpin
Euler-chelpin.jpg
Doğum 15 Şubat 1873(1873-02-15)
Augsburg, Bavyera Krallığı
Ölüm 6 Kasım 1964 (91 yaşında)
Stockholm, İsveç
Milliyeti İsveç
Dalı Kimya
Çalıştığı yerler Stockholm Üniversitesi
Doktora hocası Hermann Emil Fischer
Aldığı ödüller Nobel Kimya Ödülü (1929)

Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin (d. 15 Şubat 1873, Augsburg - ö. 6 Kasım 1964, Stockholm) Alman asıllı İsveçli biyokimyacı. 1929 yılında, Arthur Harden ile birlikte, "şekerin fermantasyonu ve fermantatif enzimler üzerine araştırmaları için" Nobel Kimya Ödülü'ne nail görülmüştür.[1]

1902 yılında İsveç vatandaşlığına geçmiştir. Buna rağmen I. Dünya Savaşı'nda Alman Ordusu'nda görev yapmaya hazır olduğunu bildirmiş, bunun üzerine 1915 yılında hava kuvvetlerine katılmıştır.[2]

1906-1941 yıllarında Stockholm Üniversitesi'nde genel ve organik kimya profesörü ve 1938-1948 yıllarında üniversitenin organik-kimyasal araştırmalar enstitüsünde direktör olarak görev yaptı.

1914'te alkolik fermatasyon ve maya kimyası üzerine bir kitabı yayımlandı.[3] George de Hevesy ile birlikte icat ettikleri yeni bir teknikle etiketli bileşikler kullanarak, 1935 yılının sonlarında tümör biyokimyası ve özellikle tümörlerdeki nükleik asitleri araştırdı.[3]

Bir koenzim olan NAD+ ilk kez Britanyalı biyokimyacılar Arthur Harden ve William Youndin tarafından 1906 yılında keşfedildi.[4] Ardından, von Euler-Chelpin, fermantasyonun kimyasını açıklığa kavuşturmak için, sürecin her bir fazındaki substratların tanımlanması gerektiğinin farkına varmış ve bu konuda çalışmalar yapmıştır. Bu araştırmaların sonunda hücresel biyolojide oksidasyon/redüksiyon sürecinden sorumlu enzimlerin aktifleşmesi için bir koenzimin olması gerektiğini belirlemiştir.[2]

İki kez evlenen von Euler-Chelpin, ilk evliliğini kimyager Per Teodor Cleve'ın kızı botanikçi ve jeolog Astrid Cleve ile yapmıştır. Bu evliliğinden beş çocuğu, ikinci evliliğinden ise dört çocuğu olmuştur.[3] İlk evliliğinden olan çocuklarından Ulf von Euler, 1970 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazanmıştır.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Nobel Kimya Ödülü 1929. Nobel Foundation. Nobelprize.org/Nobel Kimya Ödülü 1929 Erişim tarihi 16.01.2010 (İngilizce)
  2. ^ a b Laylin K. James. Nobel laureates in chemistry, 1901-1992. s. 175-180. Tam metin
  3. ^ a b c Hans von Euler-Chelpin, The Kimya Ödülü 1929. Nobel Foundation. Nobelprize.org/Euler-chelpin biyografisi Erişim tarihi 16.01.2010 (İngilizce)
  4. ^ Harden, A; Young, WJ (October 1906). "The Alcoholic Ferment of Yeast-Juice". Proceedings of the Royal Society of London 78 (526): 369–375. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]