Peter Debye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Peter Debye
Debije-boerhaave.jpg
Doğum Petrus Josephus Wilhelmus Debije
24 Mart 1884
Maastricht, Hollanda
Ölüm 2 Kasım 1966 (82 yaşında)
New York, ABD
Vatandaşlığı Hollanda/ABD
Milliyeti Hollandalı
Dalı Fizik, Kimya
Çalıştığı yerler Zürih Üniversitesi (1911-12),
Utrecht Üniversitesi (1912-14),
Göttingen Üniversitesi (1914-20),
ETH Zürih (1920-27),
Leipzig Üniversitesi (1927-40),
Cornell Üniversitesi (1940-50)
Doktora hocası Arnold Sommerfeld
Doktora öğrencileri Lars Onsager
Paul Scherrer
George K. Fraenkel
Fritz Zwicky
Raymund Sänger
Franz Wever
Önemli başarıları Debye modeli
Aldığı ödüller Rumford Madalyası (1930),
Lorentz Madalyası (1935),
Nobel Kimya Ödülü (1936),
Willard Gibbs Ödülü (1949),
Max Planck Madalyası (1950),
Priestley Madalyası (1963), Ulusal Bilim Madalyası (1965)

Peter Joseph William Debye (24 Mart 18842 Kasım 1966) Hollanda'lı fizikokimyacı ve Nobel ödülü sahibi.

Yaşam öyküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

1884'de Hollanda'nın Maastricht şehrinde doğdu. 1901 senesinde Almanya'nın Ren iline 30 kilometre uzaklıkta ki Aachen Teknik Üniversite'sine başladı. Burada matematik ve klasik fizik eğitimi aldı. 1905 senesinde de elektrik mühendisi olarak mezun oldu. 1907 yılında ilk makalesini yayınladı. Bu makale girdab akımlarını içeren zekice çözülmüş bir problem üzerineydi. Aachen'de bir teorik fizikçi olan Arnold Sommerfeld'in yanında çalıştı. Daha sonraları Sommerfeld kendisinin en önemli buluşunun Peter Debye olduğunu söylemiştir.

1906 yılında, Sommerfeld Debye'nin kendi yanına asistan olarak Münih'e tayin edilmesini sağladı. 1908'de, radyasyon basıncı üzerine hazırlamış olduğu tez ile doktorasını aldı. 1910 yılında geliştirdiği bir metod ile Planck'ın siyah cisim ışıması yasasını daha basit bir şeklide türetmeyi başardı. 1911 yılında Albert Einstein'ın Prag'da profesör olarak görev almasıyla onun Zürih Üniversite'sinde ki boşalan kürsüsüne Peter Debye geçmiştir. 1935'te Lorentz madalyası ile ödüllendirildi. 1937'den 1939'a kadar Alman Fizik Derneği'nin başkanlığını yaptı.

Debye 1913'te Mathilda Alberer ile evlendi.Bu evlilikten 1916'da Debye'nin araştırmalarında kendisiyle birlikte çalışan ve kendisi gibi bir fizikçi olan oğlu Peter P. Debye ile 1921'de de kızı Mathilde Maria dünyaya geldiler.

Bilimsel katkıları[değiştir | kaynağı değiştir]

Çiftkutup momentleri , X ışınları ve ışığın gazlardaki saçılımına ilişkin araştırmalarıyla 1936'da Nobel Kimya Ödülü'nü alan Hollandalı kimyacıdır.

1910'da Münih Üniversitesi'nde fizik alanındaki doktora çalışmasını tamamladıktan sonra, Zürich, Utrecht, Göttingen ve Leipzig üniversitelerinde fizik dersleri verdi. Debye'nin ilk önemli çalışması olan dipol momentine ilişkin araştırmaları, atomların moleküller içindeki yerleşimini ve atomlararası uzaklıklar gibi konuların anlaşılmasına önemli katkılarda bulundu. 1916'da katı nmaddelerin kristal yapılarının X ışınlarıyla incelenebilmesinin, maddeyi toz haline getirmekle olanaklı olabileceğini gösterdi ve böylelikle araştırma öncesi nitelikli zorunluluğunu ortadan kaldırdı.

1923'te Erich Hückel ile birlikte yürüttüğü çalışmalar sonucunda, Svante Arrhenius'un bir çözelti içindeki artı ve eksi yüklü tuz iyonlarının çözünmesine ilişkin kuramını genişleterek, iyonlaşmanın kısmi değil tam olduğunu kanıtlaması Debye'nin en önemli başarılarından biri olmuştur.

Ödüller ve payeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1930 Rumford Nişanı X-ışını spektroskopisi ve özgül ısılar üzerine çalışmalarından dolayı verilmiştir.
  • 1936 Nobel Kimya Ödülü
  • 1963 Priestley Nişanı