Arne Tiselius

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Arne Wilhelm Kaurin Tiselius
Arne Tiselius.jpg
Arne Wilhelm Kaurin Tiselius
Doğum 10 Ağustos 1902
Stockholm, İsveç
Ölüm 29 Ekim 1971 (69 yaşında)
Uppsala, İsveç
Vatandaşlığı İsveç
Dalı Kimya
Çalıştığı yerler Uppsala Üniversitesi
Öğrenim Uppsala Üniversitesi
Doktora hocası Theodor Svedberg
Önemli başarıları Elektroforez
Aldığı ödüller Nobel Kimya Ödülü (1948)

Arne Wilhelm Kaurin Tiselius (10 Ağustos 1902 – 29 Ekim 1971) İsveçli biyokimyager ve 1948 Nobel Kimya Ödülü sahibi bilim adamı.[1]

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tiselius 1902 yılında Stokholm'de doğdu. Babasının ölümünden sonra, ailesi Göteborga taşındı. 1921 yılında burada yerel "Realgymnasium"'dan mezun oldu. Daha sonra Uppsala Üniversitesi'nde okudu ve kimya dalında uzmanlaştı. 1925 yılında Theodor Svedberg'in laboratuvarında araştırma asistanı oldu ve burada 1930 yılında proteinlerin elektroforezdeki hareket metodu çalışmaları sayesinde doktora derecesi aldı. Bundan sonra 1935'de zeolitlerin doğal baz-alışverişinin difüzyon ve adsorpsiyonu üzerinde bir dizi çalışma yayınlanmıştır ve bu çalışmalarına Rockefeller Vakfı Bursu ile gittiği Princeton Üniversitesi Hugh Stott Taylor laboratuvarında devam etti. Uppsala'ya döndükten sonra ilgisini proteinler ve biyokimyasal sorunların fiziksel yöntemleri uygulamaları üzerine yoğunlaştırdı. Bu çalışmalar ona daha sonraki yıllarda elektroforetik analiz yöntemlerini çok daha geliştirmesini sağlamıştır.

Evli ve iki çocuk sahibi oldu. Ekim 1971'de kalp krizi sonucu 69 yaşında Uppsala'da öldü.

Ay'daki bir kratere; Tiselius, onuruna ismi verilmiştir.

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kekwick RA, Pedersen KO (1974). "Arne Tiselius, 1902-1971". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society 20 (0): 401–28. doi:10.1098/rsbm.1974.0018. JSTOR 769648. PMID 11615762. 
  • Kyle RA, Shampo MA (March 2005). "Arne Tiselius—father of electrophoresis". Mayo Clinic Proceedings 80 (3): 302. PMID 15757008. 
  • Tiselius, Arne (1937). "A new apparatus for electrophoretic analysis of colloidal mixtures". Transactions of the Faraday Society 33: 524. doi:10.1039/tf9373300524. 
  • A Tiselius (1930). "The moving-boundary method of studying the electrophoresis of proteins". Nova Acta Regiae Societatis Scientiarum Upsaliensis Ser. IV, Vol. 7 (4). 
  • Tiselius A (1968). "Reflections from both sides of the counter". Annual Review of Biochemistry 37 (1): 1–24. doi:10.1146/annurev.bi.37.070168.000245. PMID 4875715. 
  • Putnam FW (1993). "Alpha-, beta-, gamma-globulin—Arne Tiselius and the advent of electrophoresis". Perspectives in Biology and Medicine 36 (3): 323–37. PMID 7685077. 
  • Kay LE (1988). "Laboratory technology and biological knowledge: the Tiselius electrophoresis apparatus, 1930-1945". History and Philosophy of the Life Sciences 10 (1): 51–72. PMID 3045854. 
  • Hjertén S (June 1973). "Dedication to Professor Arne Tiselius". Annals of the New York Academy of Sciences 209 (1 Isoelectric F): 5–7. Bibcode 1973NYASA.209....5H. doi:10.1111/j.1749-6632.1973.tb47513.x. PMID 4577171. 
  • Hertén S (June 1972). "Arne Tiselius. 1902-1971". Journal of Ultrastructure Research 39 (5): 624–8. PMID 4556330. 
  • Hjertén S (February 1972). "Arne Tiselius 1902-1971". Journal of Chromatography 65 (2): 345–8. PMID 4552643. 

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Nobel Lecture Electrophoresis and Adsorption Analysis as Aids in Investigations of Large Molecular Weight Substances and Their Breakdown Products from Nobelprize.org website
  • Biography Biography from Nobelprize.org website