Danimarka Karikatür Krizi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Karikatürlerin Danimarka'da yayınlamasından dolayı pek çok Arap ülkesinde Danimarka Bayrağı protesto amaçlı yakıldı.

Danimarka Karikatür Krizi, Danimarka'da Jyllands Posten adlı bir gazetede 30 Eylül 2005 günü yayınlanan İslam peygamberi Muhammed'in karikatürleri ile başlayan krize verilen genel ad.

Söz konusu karikatürler oldukça saldırgan ve 'satirik' bir içerik içeriyordu.[kaynak belirtilmeli] Karikatürlerden bir tanesinde İslam dininin peygamberi bir terörist olarak gösteriliyordu. Başta Türkiye Büyükelçiliği olmak üzere Danimarka'daki Müslüman ülke diplomatları söz konusu karikatürlerin etnik ve dini gruplar arasındaki ilişkilere hizmet etmeyeceğini, son derece tehlikeli bir süreci başlatabileceğini açıkladılar ve Danimarka Başbakanı'ndan konuyu görüşmek üzere randevu talep ettiler.[kaynak belirtilmeli] Bu talep kabul edilmedi.[kaynak belirtilmeli]

Zaman içinde kriz özellikle radikal grupların elinde bir tür çatışma alanına dönüştü. Müslüman ülke ve gruplar karikatürlerin hakaret içerdiğini, tüm Müslümanları terörist göstererek halklar arası ön yargıları arttırdığını savundular. Buna karşın gazete ve Danimarka yönetimi ifade özgürlüğü ilkesi gereğince herhangi bir yaptırım uygulamayı reddetti.

Karikatüre önce, Danimarka Müslüman azınlığı da tepki gösterdi. 10 Ocak'ta kriz Norveç'e sıçradı. Norveç'te bir yayında karikatürler tekrar basıldı. Özellikle Ortadoğu ülkelerinde kriz elçiliklerin basılmasına ve Danimarka'ya ekonomik müeyyidelere kadar ulaşınca birçok Avrupa ülkesinde gazeteler karikatürleri tekrar tekrar bastılar. İngiltere basını ise karikatürleri basmama kararı aldı.

Danimarka gazetesine destek vermek için Fransa, Almanya, Hollanda, İtalya ve İspanya'da yedi ayrı gazete de bu karikatürlere sayfalarında tekrar yer verince müslümanlar, 2006 yılının Şubat ayının ilk on gününde çok daha şiddetli ve dalga dalga tüm dünyaya yayılan tepkiler gösterdiler.[kaynak belirtilmeli] Söz konusu karikatürleri yayımlayan gazetelerin ülkeleri tehdit edildi, ticari boykota uğradı, bayrakları yakıldı, elçiliklerine saldırıldı. Bazı müslüman ülkelerde, halkı sindirmeye çalışan güvenlik güçlerinin halkın üzerine ateş açması sonucunda can kayıpları yaşandı. Bush yönetimi, yaşanan gerilimden İran ve Suriye'yi sorumlu tuttuğunu açıkladı.

Muhammed'in yüzü, İslam dininin Peygamberi ve kurucusu Muhammed’i konu eden 12 karikatürden oluşmuş bir seridir. Bu karikatürler 30 Eylül 2005 tarihinde Danimarka gazetelerinden Jyllands-Posten ve 17 Ekim tarihinde de Mısır gazetesi Al Fager’de yayımlanmıştır. Muhammed’in yüzünün resmedilmesinin yasak oluşu, İslam’da tartışma konusudur ve bu, değişik sertlikte yorumlanır. Yine de Muhammed’in resmedilmesi, son 1000 yıldır islam sanatı ve edebiyatında Muhammed'in yüzlerce örtülü görüntüsü olmasına rağmen, birçok Müslüman’ın gözünde, peygamberlerine yapılmış saygısızlık addedilir.

Ahmad Abu Laban ve Ahmad Akkari adlı Danimarkalı iki imam, 2006 yılı başında, orijinal oniki karikatürün yanı sıra, menşei Jyllands-Posten olmayan ve aşağılayıcı müstehcen içerikli bazı karikatürlerin de yer aldığı ve Abu Laban’a gönderilmiş oldukları iddia edilen bu karikatürlerin bulunduğu bir dosya oluşturdular. Bu karikatürlerin arasında, namaz kılmakta olan bir Müslüman’ın üzerine arkadan bir köpeğin çıkmış olduğu tasfir edilmiş olan karikatür de bulunmaktaydı. Bunun üzerine dünya çapında müslüman kuruluşların, Danimarka ürünlerini boykot etmekten, şiddet eylemlerine kadar varan ve 140 kişinin hayatına mal olan protesto gösterileri yer aldı. Sokaklardaki göstericiler kasıtlı olarak yanlış bilgilendirildiler, birçoğu Danimarka diye bir ülkenin varlığından bile haberdar değildi ve kısmen,“100 den fazla karikatür“ olduğundan söz ediliyordu.

Hem Danimarka hem de Norveç elçiliklerine saldırılar oldu ve bazıları harap edildi. Karikatürler, dünya çapında din, basın, sanat ve düşünce özgürlükleri konularında tartışmaların başlamasına yol açtı. “Karikatür Kavgaları“ kavramı, 2006 dünya yılın kavramı seçimlerinde üçüncü sırayı aldı. Danimarka’da ise bu konu “Muhammed krizleri“(„die Mohammedkrise“) olarak bilinir

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]