Alanlarına göre en büyük göller listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Alanlarına göre Dünya'nın en büyük gölleri listesi, yeryüzünde yüzölçümü büyüklüğüne göre göllerin sıralanmış bir listesidir. Bu listeye yüzey ölçümü 3000 m. ve daha fazla olan göller dahil edilmiştir. Buna göre yüzey ölçümü bakımından dünyanın en büyük gölü 5 ülkenin kıyısı bulunan Hazar Denizi'dir. Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü bu listeye girmemiştir. Bu liste havzaları ve haliçleri içermez. Bazı göllerin alanları mevsimsel şartlara bağlı olarak yıl içinde değişebilir. Bu özellikle kuru iklimlerdeki tuz gölleri için geçerlidir.

İstikrarlı göller[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tabloda görülen renk ayrımları, göllerin sıralandığı tablonun başında ilk bölmede bulunan renklerin açıklamasıdır. Ve hangi rengin hangi kıtayı temsil ettiğini göstermektedir. Listede Hazar Denizi ayrı olarak gösterilmiştir çünkü pek çok coğrafyacıya göre Hazar bir gölden çok küçük bir okyanus veya bir iç deniz özelliği taşır.

Sıra kısmındaki renkler
Afrika Asya Avrupa Kuzey Amerika Okyanusya Güney Amerika Antarktika
Okyanus 'göl'
  İsim Kıyısı olan ülkeler Yüzölçümü Uzunluk Azami derinlik Su Hacmi Ölçek Scale outline.png Açıklamalar
1 Hazar Denizi*  Kazakistan
 Türkmenistan
 İran
 Azerbaycan
 Rusya
371.000 km2 1.199 km 1.025 m 78.200 km3 Caspian outline.gif Yeryüzünün alan bakımından en büyük gölüdür ki bir iç deniz olarak kabul görür. Bazı kaynaklar 'küçük bir okyanus' ifadesini kullanır.[1][2]
*Garabogazköl Aylagy bu alana dahil edilmemiştir.
Kıta gölleri
 Sıra İsim Kıyısı olan ülkeler Alan Uzunluk Maksimum derinlik Su hacmi Ölçek Scale outline.png Açıklamalar
2 Michigan-Huron  Kanada
Amerika Birleşik Devletleri ABD
117.702 km2 710 km 282 m 8.458 km3 Michigan-huron outline.gif Bu göller suları birleştiğinden dolayı tek göl olarak sayılmıştır. Ayrı ayrı sayılır ise, Huron ve Michigan üçüncü ve dördüncü büyük tatlı su gölleridir.
3 Superior  Kanada
Amerika Birleşik Devletleri ABD
82.414 km2 616 km 406 m 12.100 km3 Superior outline.gif Huron ve Mişıgın gölleri ayrı birer göl sayılır ise yeryüzünün en büyük tatlı su gölüdür.
4 Victoria  Uganda
 Kenya
 Tanzanya
700469485000000000069.485 km2 (26,828 sq mi) 7002322000000000000322 km (200 mi) 700184000000000000084 m (276 ft) 70032750000000000002.750 km3 (660 mil küp) Victoria outline.gif Afrika'nın en büyük gölüdür; ayrıca yeryüzünün en büyük ikinci tatlı su gölüdür.
5 Tanganyika  Burundi
 Tanzanya
 Zambiya
 Demokratik Kongo Cumhuriyeti
700432893000000000032.893 km2 (12,700 sq mi) 7002676000000000000676 km (420 mi) 70031470000000000001.470 m (4,820 ft) 700418900000000000018.900 km3 (4,500 mil küp) Tanganyika outline.gif Dünyanın ikinci en derin gölü.
6 Baykal  Rusya 31.500 km2 636 km 1.637 m 23600 km3 Baikal outline.png Dünya'nın en derin gölüdür. Ayrıca Dünya'nın en büyük tatlı su rezervi olan gölü de Baykal'dır.
7 Great Bear Gölü  Kanada 31080 km2 373 km 446 m 2.236 km3 Great bear outline.gif Tamamı Kanada içinde olan en büyük göl
8 Malavi  Tanzanya
 Mozambik
 Malavi
700430044000000000030.044 km2 (11,600 sq mi) 7002579000000000000579 km (360 mi) 7002706000000000000706 m (2,316 ft) 70038400000000000008.400 km3 (2,000 mil küp) Nyasa outline.gif Afrika'daki en derin ikinci göldür. Yeryüzündeki diğer tüm göllerden daha fazla balık türü barındırır.
9 Great Slave Gölü  Kanada 700428930000000000028.930 km2 (11,170 sq mi) 7002480000000000000480 km (300 mi) 7002614000000000000614 m (2,014 ft) 70032090000000000002.090 km3 (500 mil küp) Great slave outline.gif Kuzey Amerika'daki en derin göldür
10 Erie  Kanada
Amerika Birleşik Devletleri ABD
700425719000000000025.719 km2 (9,930 sq mi) 7002388000000000000388 km (241 mi) 700164000000000000064 m (210 ft) 7002489000000000000489 km3 (117 mil küp) Erie outline.gif
11 Winnipeg  Kanada 700423553000000000023.553 km2 (9,094 sq mi) 7002425000000000000425 km (264 mi) 700136000000000000036 m (118 ft) 7002283000000000000283 km3 (68 mil küp) Winnipeg outline.gif Manitoba'da yer alır, tek bir yönetim bölgesi sınırları içinde bulunan en büyük göl.
12 Ontario  Kanada
Amerika Birleşik Devletleri ABD
700419477000000000019.477 km2 (7,520 sq mi) 7002311000000000000311 km (193 mi) 7002244000000000000244 m (801 ft) 70031639000000000001.639 km3 (393 mil küp) Ontario outline.gif
13 Balkhash*  Kazakistan 700418428000000000018.428 km2 (7,115 sq mi) 7002605000000000000605 km (376 mi) 700126000000000000026 m (85 ft) 7002106000000000000106 km3 (25 mil küp) Balkhash outline.png Merkezi Asya'nın en büyük gölüdür
14 Ladoga  Rusya 18,130 km2 219 km 230 m 908 km3 Ladoga outline.gif Avrupa'nın en büyük gölüdür
15 Vostok Antarktika 15,690 km2 250km 344 m 5,400 km3 Vostok outline.gif Antarktika'nın en büyük gölü; ayrıca dünyanın en büyük buzul gölüdür.
16 Onega  Rusya 70039891000000000009.891 km2 (3,819 sq mi) 7002248000000000000248 km (154 mi) 7002120000000000000120 m (390 ft) 7002280000000000000280 km3 (67 mil küp) Onega outline.gif Avrupa'nın 2. en büyük gölüdür.
17 Titicaca  Peru
 Bolivya
70038135000000000008.135 km2 (3,141 sq mi) 7002177000000000000177 km (110 mi) 7002281000000000000281 m (922 ft) 7002893000000000000893 km3 (214 mil küp) Titicaca outline.gif Maracaibo Gölü sayılmazsa Güney Amerika'nın en büyük gölü ayrıca dünyanın en yüksek rakımlı gölüdür.
18 Nicaragua  Nikaragua 70038001000000000008.001 km2 (3,089 sq mi) 7002177000000000000177 km (110 mi) 700126000000000000026 m (85 ft) 7002108000000000000108 km3 (26 mil küp) Nicaragua outline.gif Orta Amerika'nın en büyük gölüdür.
19 Athabasca  Kanada 70037920000000000007.920 km2 (3,060 sq mi) 7002335000000000000335 km (208 mi) 7002243000000000000243 m (797 ft) 7002204000000000000204 km3 (49 mil küp) Athabasca outline.png Saskatchewan, Alberta'daki en büyük göl.
20 Taymyr  Rusya 70036990000000000006.990 km2 (2,700 sq mi) 7002250000000000000250 km (160 mi) 700126000000000000026 m (85 ft) 7002128000000000000128 km3 (31 mil küp) Taymyr outline.png
21 Turkana*  Etiyopya
 Kenya
70036405000000000006.405 km2 (2,473 sq mi) 7002248000000000000248 km (154 mi) 7002109000000000000109 m (358 ft) 7002204000000000000204 km3 (49 mil küp) Turkana outline.gif Dünyanın en büyük kalıcı ıssız göl ve dünyanın en büyük alkalin gölü.
22 Reindeer Gölü  Kanada 70036330000000000006.330 km2 (2,440 sq mi) 7002245000000000000245 km (152 mi) 7002337000000000000337 m (1,106 ft) Reindeer outline.gif
23 Issyk-Kul*  Kırgızistan 70036200000000000006.200 km2 (2,400 sq mi) 7002182000000000000182 km (113 mi) 7002668000000000000668 m (2,192 ft) 70031738000000000001.738 km3 (417 mil küp) Issyk-kul outline.gif
24 Urmiye*  İran 70036001000000000006.001 km2 (2,317 sq mi) 7002130000000000000130 km (81 mi) 700116000000000000016 m (52 ft) Urmia outline.gif Ortadoğu'nun en büyük gölü
25 Vänern  İsveç 70035545000000000005.545 km2 (2,141 sq mi) 7002140000000000000140 km (87 mi) 7002106000000000000106 m (348 ft) 7002153000000000000153 km3 (37 mil küp) Vänern outline.gif AB ülkelerindeki en büyük göl.
26 Winnipegosis  Kanada 70035403000000000005.403 km2 (2,086 sq mi) 7002245000000000000245 km (152 mi) 700118000000000000018 m (59 ft) Winnipegosis outline.gif
27 Albert  Uganda
 Demokratik Kongo Cumhuriyeti
70035299000000000005.299 km2 (2,046 sq mi) 7002161000000000000161 km (100 mi) 700158000000000000058 m (190 ft) 7002280000000000000280 km3 (67 mil küp) Albert outline.png
28 Mweru  Zambiya
 Demokratik Kongo Cumhuriyeti
70035120000000000005.120 km2 (1,980 sq mi) 7002131000000000000131 km (81 mi) 700127000000000000027 m (89 ft) 700138000000000000038 km3 (9.1 mil küp) Mweru outline.png
29 Nettilling  Kanada 70035066000000000005.066 km2 (1,956 sq mi) 7002113000000000000113 km (70 mi) 7002132000000000000132 m (433 ft) Nettilling outline.gif Baffin Adası'nda yer alır. Dünyanın bir ada üzerinde yer alan en büyük gölüdür.
30 South Aral Sea*  Kazakistan
 Özbekistan
5.000 km2 (1,900 sq mi) 7002195000000000000195 km (121 mi) 700145000000000000045 m (148 ft) 1960'da Aral Gölü dünyanın en büyük dördüncü gölüydü (68,000 km2). Güney Aral Denizi'nin batı havzasında yaklaşık istikrara katkı sağlaması bekleniyor. 5,000 km2'lik bir alan 2009'da kurudu.
31 Nipigon  Kanada 70034843000000000004.843 km2 (1,870 sq mi) 7002116000000000000116 km (72 mi) 7002165000000000000165 m (541 ft) Nipigon outline.gif Kanada'nın Ontario Eyaleti içindeki en büyük göl.
32 Manitoba  Kanada 70034706000000000004.706 km2 (1,817 sq mi) 7002225000000000000225 km (140 mi) 70007000000000000007 m (23 ft) Manitoba outline.gif
33 Great Salt Lake* Amerika Birleşik Devletleri ABD 70034662000000000004.662 km2 (1,800 sq mi) 7002121000000000000121 km (75 mi) 700110000000000000010 m (33 ft) Great salt outline.gif Michigan Huron tek bir göl olarak sayılır ise Amerika Birleşik Devletleri içindeki en büyük göl. Ayrıca tek bir ABD eyaleti içindeki en büyük göl.
34 Qinghai Gölü*  Çin 70034489000000000004.489 km2 (1,733 sq mi) (2007) Qinghai outline.png Doğu Asya'nın en büyük gölüdür
35 Saimaa  Finlandiya ≈ 4.400 km2 (1,700 sq mi) 82 m 36 km3 Saimaa outline.gif Kıyı şeridi boyunca 14,000 ada,sayısız havzaları içerir700413700000000000013.700 km (8,500 mi)
36 Lake of the Woods  Kanada
Amerika Birleşik Devletleri ABD
70034350000000000004.350 km2 (1,680 sq mi) 7002110000000000000110 km (68 mi) 700164000000000000064 m (210 ft) Lake of the Woods outline.gif
37 Khanka  Çin
 Rusya
70034190000000000004.190 km2 (1,620 sq mi) 106 m (348 ft) Khanka outline.png

* denotes saline lake.

Değişken göller[değiştir | kaynağı değiştir]

Birçok sayıda sel taşkınları ovaları yılın belirli dönemlerinde sel sularının uzunca bir dönem birikmesi ile aynen bir göl niteliklerine girmektedirler. Bunlardan birçoğunun yüzölçümü sel mevsiminde 4000 km2'yi aşmaktadır. Bu büyük değişken goller arasında Kamboçya'da Tonlé Sap (2,700 km2, sel mevsiminde 16,000 km2); Çin'de Poyang Gölü (1000 km2, sel mevsiminde 4400 km2) ve Dongting Gölü (2,820 km2, sel mevsiminde 20,000 km2) i; Mali'de Nijer Kara İçi Deltası; Sudan'da Sudd (130,000 km2'den daha büyük); Botsavana'da Okavango Deltası; Brezilya ve Paraguay'da , the Pantanal ve Amazon Nehri'nin bazı kesimları. Bazı göller, belirli mevsimlik değil de, zaman zaman değişik yıllar ve mevsimlerde sel suları toplayıp yüzölçümleri 4000 km2'yi aşmaktadırlar. Bunlara en iyi örnekler yağmurlu mevsimler olursa Avustralya'nın en büyük gölleri olan Torrens Gölü (dolu olduğu zaman 5,700 km2) ve Eyre Gölü (dolu olduğu zaman 9500 km2). Özbekistan ve Türkmenistan arasında bulunan Sarıkamış Gölü'nün yüzölçümü 21. yüzyıl başında 5,000 km2'ye yükselmiştir ama bunun ne kadar kalıcı olduğu bilinmemektedir.

Kıtalarına göre en büyük göller[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Note: Lake areas may slightly vary depending on the sources.

  1. ^ DuMont, H.J.. "The Caspian Lake: History, biota, structure, and function". American Society of Limnology and Oceanography. http://www.vliz.be/imisdocs/publications/127855.pdf. Erişim tarihi: 2010-11-29. 
  2. ^ Jan Golonka (2000) "Geodynamic Evolution of the South Caspian Basin". In Yilmaz, Isaksen, & AAP, eds., Oil and Gas of the Greater Caspian Area.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Factmonster.com
  • van der Leeden, Troise, and Todd, eds., The Water Encyclopedia. Second Edition. Chelsea, MI: Lewis Publishers, 1990. pp. 198–200.