İslam hat sanatı

Bir hat sanatı örneği olarak Sultan Mahmud Han'ın tuğrası

Hat sanatının bir icazet veya yeterlilik diploması örneği. Metni Raif Ali Efendi tarafından 1206/1791 yılında yazılmıştır. Üst ve orta bölümünde Peygamber Muhammed'i atfeden Hadis'ten sözler yer almaktadır: Gizli verilen sadaka Allah'ın gazabını söndürür. (Mecmeu’z-Zevâid, III/110)

Arap kaligramı bir kuş biçiminde

18. yy'dan kalma Osmanlı dönemi hat yazısı

İslam'da hat sanatı, Arap harfleri çevresinde oluşmuş güzel yazı sanatıdır. Bu sanat Arap harflerinin 6. yüzyıl ve 10. yüzyıl arasında geçirdiği bir gelişme döneminden sonra ortaya çıkmıştır. Hat, Arapça çizgi demektir.

Hat türleri

Hat sanatının doğduğu dönemde ortaya çıkan altı tür yazı vardır: Kufi, tevki, sülüs, reyhani, nesih, rika. Bunlara sitte denir. Yazı türlerinden kûfi köşeli, nesih, sülüs, rik'a, tevkii, tomar, muhakkak, gubari ise yuvarlak hatlardır. Bölgelere göre hatlar Mağribi (Kayrevani, Endülüsi, Fasi, Mağribi, Sudani), Talik (Talik, nestalik, Divani, Şikeste, Divani Celi), Uzakdoğu (Sini, Cavi) olarak ayrılabilir.

Kaynakça

• Ali Alparslan, Osmanlı Hat Sanatı Tarihi, 2nd ed. (İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2004);
• Mühittin Serin, Hat Sanatı ve Meşhur Hattatlar, 2nd ed. (İstanbul: Kubbealtı Neşriyatı, 2003).

Dış bağlantılar

• Kültür Bakanlığı
• İslam Hat Sanatı Örnekleri (Türkçe)
• Library of Congress'deki Hat Koleksyonu (İngilizce)
• Ottoman Calligraphers and Their Works (İngilizce)