Muhakkak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Muhakkak ile yazılı Kur'an

Muhakkak, Arapça: محقق‎, moḥaqqaq) Sülüs yazının yatkın ve yatay bölümleri daha uzun olan türüne verilen ad[1]. Muhakkak yazı türünde, yuvarlak çizgilerin düz çizgilere göre oranı ortalama 1,5: 4,5 veya 2:4'dür, dik harflerin boyları ile Sīn, Šīn, Ṣād, Ḍād ve Fāʾ gibi harflerin sola doğru uzayan kısımları sülüs yazı türüne oranla daha uzun olduğu gibi, dönüş noktaları veya yerleri de sertçe bir görünüş sunmaktadır. Muhakkak, ağız genişliği ortalama 2 mm. olan kamış kalemle, harfler ve kelimeler açık yazılır.

Bu yazı türü, 16. yüzyıla kadar sülüs ve nesih ile birlikte her yerde, özellikle Kur’an’ın yazılmasında kullanılmış, bu tarihten sonra terk edilmiştir.

Ünlü hattatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İbn Mukle ('Abū ʿAlī Moḥammad b. ʿAlī Fārsī)
  • Yakut Mustaʿsımi (Jamāl-al-Dīn Abu’l-Majd Yāqūt Mostaʿṣemī)

Bir sonraki büyük hat ustası Yakut Mustaʿsımi, altı güzel el yazı türlerini (ṯolṯ (ḵaṭṭ-e jalīl), nasḵ, rayḥān, moḥaqqaq, tawqīʿ, reqāʿ) geliştirerek ve daha güzel hale getirmiştir. Setta-­ye yāqūtī denilen veya ḵoṭūṭ-e oṣūl olarak da bilinen bu altı yazı türleri, yavaş yavaş Küfi dışındaki tüm diğerlerini bastırmıştır.

  • Muhammed Hallâvî
  • Hacı Mustafa İbnî Osman

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Muhiddin Serin, Şevki Efendi'nin sülüs ve nesih meşk murakkai, Kubbealtı Neşriyatı İstanbul, 1996 ISBN 975-7663-29-8
  • Ali Alparslan, Osmanlı Hat Sanatı Tarihi, Yapı Kredi Yayınları, 2. baskı, İstanbul 2004.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta Muhakkak ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.