XII. Karl

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
XII. Karl
Demirbaş Karl
XII. Karl'in askeri uniformka ile portresi
Karl (Charles) XII of Sweden.png
İsveç İmparatorluğu Kralı
Hüküm süresi 5 Nisan 1697 – 30 Kasım 1718
Taç giymesi 14 Aralık 1697
Önce gelen IX. Karl, İsveç Krallığı Kralı
Sonra gelen Ulrika Eleonora, İsveç Krallığı Kraliçesi
Hanedan Palatina-Zweibrücken Hanedanı
Babası IX. Karl
Annesi Ulrika Eleonora Danimarkalı
Doğum 17 Haziran 1682(1682-06-17)
Tre Kronor Şatosu, Stockholm, İsveç
Ölüm 30 Kasım 1718
Fredrikshald, Norveç
Defin 26 Şubat 1719
Riddarholmen Klisesi, Stockholm
Dini Luteran Protestan
İmza

'XII. Karl (Türkçe: Demirbaş Şarl veya İngilizce: Xİİ. Charles veya Latince:Carolus Rex ) 17 Haziran 1682 , Tre Kronor Şatosu, Stockholm, İsveç - 30 Kasım 1718 Fredrikshald, Norveç), 5 Nisan 1697–30 Kasım 1718 döneminde İsveç İmparatorluğu kralı. Bağlı bulunduğu hanedan Wittelsbach Hanedanı'nın bir kolu olan "Palatina-Zweibrucken Hanedanı" idi. XII. Karl'in babası XI. Karl İsveç Krallığı Kralı ve annesi Ulrika Elanoara Danimarkalı idi. Bunların hayatta kalan tek erkek çocuğu olarak 5 Nisan 1697'da babasının ölümü üzerine XII. Karl adiyla daha 15 yaşında iken İsveç Krallığı kralı ve babasının hanedanının hükümdarı olduğu modern Almanya'da bulunan "Palatina-Zweibrücken Düklüğü" Dükü oldu. ve iki hükümdarıliğı 30 Kasım 1718'da daha 30 yaşında iken Fredrikshald kuşatması sırasında öldürülmesine kadar yönetti.[1].

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

XII. Karl XI. Karl (1655–1697) ve eşi Ulrika Elonara Danimarkalı (1656–1693)'nın ilk çocuğu olarak İsveç'te Tre Kronor Şatosu, Stockholm'da doğdu. 15 yaşında iken babası İsveç Krallı 1697 yılında ölmesi ile babasının yerine krallık tahtına getirilmiştir. Ama ancak yedi ay süren bir naiplikten sonra devlet yönetimini şahsen eline almıştır.

Büyük Kuzey Savaşı'nın Başlaması[değiştir | kaynağı değiştir]

XII. Karl'in hükümdarı olduğu İsveç Krallığı modern İsveç'ten çok daha büyük idi. Günümüzdeki Finlandiya'nın batısında bulunan büyük bir kısmını ve Baltık Denizi kıyılarında Livonya eyaletin (modern Estonya) ve İngria eyaletini (modern Rusya'nın Finlandiya Körfezi etrafındaki ve güneyindeki bölgelerini de) ihtiva etmekteydi. 1611'de tahta çıkan İsveç Kralı II. Gustav Adolf bu arazileri eline geçirmişti ve bunun için İsveç Krallığı bazan İsveç İmparatorluğu olarak tarihçiler tarafından anılmaya başlamıştır.

XII. Karl'in dedesi olan X. Karl ülkesinde 1680'de "Reduktion)" adı verilen toprak reformları yapıp, Livonya dahil ülkesindeki feodal malikane haklarını asillerden alıp kraliyet hakları olarak ilan etmiştir. Bu toprak reformlarından asiller çok hoşnnutsuz olmuşlardı. Bunlar arasında Livonya'daki Alman-Baltık asilleri ve özellikle "Johan Reihold Patul" adlı bir soylu bulunmakta idi. Bu soylu İsveç'e ihanet ederek İsveç'in komşuları olan Deli Petro çarlık idaresi altındaki Rusya; hem Saksonya Elektörü olan hem de seçimle Lehistan-Litvanya Birliği kralı olan Augustus Güçlü (August II. der Starke) ile görüşmeler yaparak onları İsveç ve genç kralın aleyhinde bir savaş yapmaya ayartmıştı. !700 civarına birleşik "Danimarka–Norveç Krallığı", "Saksonya Elektörlüğü", "Lehistan-Litvanya Birliği Krallığı" ve "Rusya Çarlığı" aralarında yapılan müzakereler sonunda İsveç aleyhine bir savaş koalisyonu oluşturdular. Bu koalisyonun İsveç'e karşı yaptığı savaşlara Büyük Kuzey Savaşı adı verilmektedir.

Büyük Kuzey Savaşı 'nda ilk muharebeler XII. Karl'in 1699'un sonlarina doğru o zaman Danimarka'ya bağlı bir düklük olan Holstein-Gottorp Düklüğü'nde hükümdar olan kayın-biraderi Dük IV. Frederick'e destek olmak için gönderdiği İsveç destek birliklerinin 1700'de bu düklüğe saldırıya geçen Danimarka-Norveç Krallığı güçleriyle yaptığı muharebeler oldu.

XII. Karl'in ilk askeri seferi ise, kuzeni olan Danimarka-Norveç krallığı Kralı IV. Fredrick'e karşı oldu. Bu askeri kampanyayı kuvvetli deniz güçleri bulunan ve Danimarka'nın galip gelmesi ile Baltık Denizi girişi olan Sund Boğazı'nın kapatılacağından ve bunun ticareti menfi olarak etkilemesinden korkan İngiltere Krallığı ve Holanda Krallığı da desteklemekteydiler. XII. Karl komutası altında 8,000 asker ve 43 gemiden oluşan bir İsveç gücü ile Danimarka'ya ait Zeland eyaletini istila amacı ile saldırıya geçti. Danimarka başkentinin bulunduğu bu adaya çıkan İsveç güçleri Kopenhagen'i kuşatmaya aldılar. Bu saldırıda İsveç'in kazandığı başarı Danimarka-Norveç Krallığı'nın barış istemesine neden oldu. Ağustos 1700'de imzalanan Travendal Barış Anlaşması ile Danimarka özellikle Holstein Düklüğü'ne tazminat vermeyi kabul etti.Iİ. Karl (1655–1697) ve eşi Ulrika Elonara Danimarkalı (1656–1693)'nın ilk çocuğu olarak İsveç'te Tre Kronor Şatosu, Stockholm'da doğdu. 15 yaşında iken babası İsveç Krallı 1697 yılında olmsei ile babasının yerine krallık tahtına getirilmiştir. Ama ancak yedi ay süren bir naiplikten sonra devlet yönetimini şahsen eline almıştır.

Saksonya Elektörü ve Lehistan-Litvanya Birliği Kralı'na Karşı Harekat[değiştir | kaynağı değiştir]

Aynı 1700 yılında Saksonya Elektörü Saksonya ordusu ile İsveç'a ait olan Livonya'ya girdi ve Saksonya güçleri Şubat 1700'de İsveç Krallığı'nın o zaman en büyük şehri olan Riga'yı kuşatmaya aldı. Fakat bu Saksonya ordusu Riga'yı ele geçiremedi. Saksonya Elektörü II. August Güçlü hem Lehistan-Litvanya Birliği Kralı olarak Saksonya, Rusya ve Danimarka ile bir koalisyon anlaşması yapmıştı ama bu saldırı için resmen Lehistan-Litvanya Birligi'nin "tarafsız" olduğunu ilan etmişti.

I. Petro'nu yönetiminde olan Rusya Çarlığı Ağustos 1700'de İsveç'e savaş ilan etti. Bu savaş ilanı, İsveç'in Danimarka-Norveç Kralligi'ni yenip barış masasına götürmesinden hemen sonra oldu. Rus ordusu ancak Eylül 1700'de Finlandiya Korfezi batı ve güney kıyılarında bulunan İsveç eyaleti "İngria"'ya saldırıya geçtiler. Saksonya orduları Livonya'da Riga'nın kuşatması ile uğraşmakta iken Livonya'ya giren 55,000 kişilik Rus ordusu Livonya'da (modern Estonya'daki) Narva kalesini kuşatmaya geçti. Danimarka ile mzalan barış uzerine Danimarka ile askeri savaşta kullanılan İsveç birlikleri sanki görevsiz kaldilar. Bunlardan takriben 8,000 kişilik bir İsveç ordusunu XII. Karl Livonya'ya nakletti ve bu İsveç ordusunun başında Livonya'daki Narva'ya geçti. Narva kuşatmasını yapmakta olan Rus güçleri ile orada bir meydan muharebesine geçti. 30 Kasım 1700'de yapılan Narva Muharebesinde 8,000 askerden oluşan İsveç ordusu karşında bulunan o ordudan asgari 1e 4 misli dah büyük bir Rus ordusu buldu. Karlı ve büyük bir tipili hava İsveç ordusunun harekatını Ruslardan gizlemekte idi. Bu degisik bir kamuflajı içinde Xİİ. Karl ordusu ile Rus ordusuna taaruza geçti. Bu taaruzla efektif olarak Rus ordusunu ikiye böldü ve bu bölünmüş Rus ordusu arasında koordinason sağlamadığı için bu muharebeyi kazandı. Rus ordusunun mensubu birkac birlik tümüyle ve gayet çok sayıda Rus askeri geriye kaçmakta iken Narva Nehri'ni geçemeyip boğuldular. Rus ordusu toplam 10.000 kişi ölü olarak zayiat vermişti ve İsveç ordusunun zayiatı ise 667 asker idi. Yenilen Rus ordusu İngria'nın doğusuna çekildi ve XII. Kral bu orduyu takip etmedi.

Livonya'ya Saksonya ordusu ile girip başarısız olarak Riga'yı kuşatmakta olan Saksonya Elektörü II. August Güçlü üzerine yürüyüşe geçti. 1702'de Riga Kuşatılmasının kaldırılmasını sağladı. II. August aynı zamanda Lehistan-Litvanya Birliği kiralı idi ve bu görev başlığını takınarak Lehistan-Litvanya Birliği olarak İsveç Kralı ile barış müzakerelerinin başlamasını istedi. Onun bu barış isteğini Stockholm'daki İsveç Parlamentosu desteklemekte idi. Fakat bütün bunlara rağmen Isveç Kralı XII. Karl, II. August'e saldırıda ısrar etti ve o da Lehistan-Litvanya Birliği ordularını savaşa soktu. 1701'de Duna Nehri kıyılarına İsveç ve karışık Saksonya Lehistan orduları arasında yapılan muharebeyi XII. Karl ve İsveç ordusu kazandı. II, August Güçlü Saksonya ve Lehistan orduları ile Polonya içlerine çekildi.

XII. Karl ve İsveç ordusu ile Temmuz Saksonya ve Lehistan ordusunu takip etti ve II. August Güçlü Kliszov'da muharebeyi kabul etti. Ortaya çıkan Kliszov Muharebesi'nde Lehistan-Saksonya ordusu İsveç ordusundan 2 misli daha büyüktü. Yapılan gayet çetin muharebe sonunda XII. Karl galip geldi. Bu muharebede İsveç ordusu tüm Saksonya ordusunun top ve topçularını eline geçirmis ve kendi lehinde kullanmıştı. Saksonya maliyesinin ordu karargahinda bulunan savaş hazinesinin tüm nakit fonları, II. August'un tüm tedarik yükleri ve 60 tane bayrak ve sancak da İsveç ordusu eline geçmisti.

II. August Guclu Saksonya ve Lehistan ordularindan kalan birlikler ile güney-batı Lehistan'daki Sandomierz'e geri çekildi. Xİİ. Karl Temmuz 1702'de Krakov şehrine girdi. Oradan Lehistan'ın İsveç ordusu ve yandaşları Lehliler tarafından kontrol edilmesini pekiştirdi. Lehistan'ın başkenti Varşova İsveç eline geçti. II. August Güçlü Lehistan-Litvanya Birliği hulumdarli gorevinde azledip hal edildi. 1704'de yapılan yeni Lehistan Krali seçiminde XII. Karl'in Leh yandaşlarından olan ve onun adayı olan Stanislas Leszczyński Lehistan-Litvanya Birliği Kralı olarak seçildi. Bundan sonra Xİİ. Karl Lehistan'da bir seri harekat yaparak Saksonya ordusu ile sınırına kadar yaklaştı ve Saksonya'yı işgal edebilcek startejik mevkilere yetişti. Bunun üzerine Saksonya Elektörü II. August Guclu, Isvec Krali XII. Karl ve yeni Lehistan-Litvanya Birligi kralındna barış istedi. 1706'da Stanislas Leszczyński'ın kralı olduğu Lehsitan-Litvanya Birliği ile İsveç arasında Altransdadt Barış Antlaşması imzalandı ve böylece savaşın açılmasına neden olan savaş koalisyonu sona erdi.

Rusya Seferi[değiştir | kaynağı değiştir]

Fakat I. Petro'nun carai oldugu Rusya eski Isvec topraklari icinde bulunmaktaydi. I. Petro Isvec Krali leLehistan'da 1706'uya kadar harekette bulunmakta icin Rus ordunu k=guclendirmek idicin yeni reformlara basvurdu ve gayet guclu yeni atasli silahalrl donatilmis ve iyi egitim gormus bir Rus ordusu ortaya cikti. Rus ordularai eski Isvec eyaleti olan Ingria'ya icyice girip yerlestiler ve bu bolgede buyuk bir Rusay sehri olan Sankt Petersburg sehrini kurdular. 2007'de Car I. Petro Ic Krali ile yazismaya giriserek Rusya'nin eline gecirmis oldugu eski Isvec Kralligi alanalrini eger bir uygun barsi imazalanirasa birakmaya hazir oldugunu bildirdi. XII. Karl bu teklifi redetti. Rusya'yi istila hedefi ile ordularaini hazirladi. Bununicin I+XII. Karl gunumuzde Ukrayna'da bulunan ve Osmanlilar, Ruslar, Polonyalılar ve çeşitli Kazak grupları arasındaki uzun savaşta rol oynayan Rus Ukraynası Kazaklarının ataman Ivan Mezapa ile bir gizli antlasma yapti. 24,000 kadar Lehistan ve Alaman asillilar ordusu yeni Lehistan Krali Stanislas Leszczyński emrinde geride birakildi. Isvec'in savumnamsi iicn 28,000 kiislik bir ordu orad birakilmsiti. Livonya, Isvec Finlandiayasi ve diger Baltik arazileri icin 14,000 kiislik bir ordu bu arazileri korumya gorev verildi. XII. Karl 1707 sonlarina dogru Lehistan'dan 35,000 asker civarinda bir ordu ile Rusya uzerine sefer e cikti. General Adam Ludwig Lewenhaupt emri altinda Livonya ve diger Baltik Isvec arazilerden toplanan askerden olusan 12.000 kiislik bir ordu destegi almasi planlanmisti.

XII. Karl 22 Agustos 1707'de Saksonya'dan bu kampanya icin ordusuyla dogu yonunde etrafatn gelecek destek kitalarinin baba orduay baglanmasi icin nisbeten yavasca yuruyuse basladi. 25 Aralik 1707'de [ordu Vistula Nehri'ni gecti; oRus tarftati Masurya'dan gecti ve 26Ocak 1708'de Rus ordusu tarafindan terk edilen [[{Grodono]] sehirn vardi. Isvec ordusu (modern Belarus'da bulunan) Stmorgon Rus kalesinin etrafindan gecerek Minsk'e geldi. Burada Isvec ordusu kisi gecirmek uzere bir kisla kampina girdi. XII. Karl gerisini ve Bati Lehistan'i savunmak uzere 8,000 kisilik bir atli piyade muhafiz birligini General Detlof von Krasov komutaisinda burada birakti. Kotu hava sartlari ve Rutya'nin gayet fena yollari Isvec ordusnun Minsk'den yuruyuse baaslamasina Haziran 1708'e kadar geciktirlmesine neden oldu. Haziran da Isvec ordusu yeniden yuruyuse basladi.

14 Temmuz 1708'de XII. Karl'in bu Isvec ordusu ile yeni kurulan Maresal Boris Sheremetyev'in komutasindaki Rus ordusu arasinda Holofzin Muharebesi yapildi. Sayica ustun olan Rus gucunu XII. Karl yaptigi harekat ile sasirtip birbirleri ile ayri olarak harekat eden, tek bir kumuta ve kontrol olmadan birlikler arasinda koordinasyon saglayamayn Rus ordusu maglup oldu.

Bu galibiyetten sonra XII. Charles eski Isvec ingria'daki Nyenskans kasabasi yerine 5 yil once I. Petro'nun yaptirmaya baslatigi Sankt Petersburg yerine Moskova uzerine yurumeye karar verdi. Ruslar Isvec ordusunun gececegi guzergah ve etrafinda düşmana faydalı olabilecek her şeyin tahrip edilip kullanılamaz hale getirilmesine dayanan askerî taktik olan yakıp yıkma taktiği uygulamakta idiler.

Livonya'dan gelmekte olan ve cok gerekli yeni tedraik malzeme ve iasesi; yeni ek askerlerle gelmekte olan Levenhaupt'un ordusu Maresal Boris Sheremetyev'in XII. Karl'in ana orduusn geriden takip eden Rus gucu tarafindan Lesnaya adli bir Ukrayan koyu civarinda bir akarsuyu gecmekte iken pusuya ugratildi. Bu pusda Isvec destek gucu ek taedarik, ek asker ve topcu kuvvetinin asgari yarisini kayip etti.

XII. Karl'in Lehistan Krali Stanisław Leszczyński de politik huzursuzluk ve ic isyanlarla ugrastigi icin XII. destegine gelemedi.

XII. Kral Ukrayna kazaklari AtamaniMezapa ile gizlice anlasmisti Onlardan 40.000 kadar asker destegi beklemkteydi. Bunu icin Ukrayna'da Kazaklarin buyuk bir isyan cikartmalarini da ummaktaydi. Onun nicin ordusunu ezapa'nin Ukrayna kazaklarinin baskent olan Baturin'e yoneltmisti. Fakat Ruslar Kazaklari bolmusler, sindirmnmisler, buyuk bir kismini Ataman Mezapa'dan ayirmayi basarmislrdi. Rus gucleri Aleksandr Mensikov komutasinda Isveclilerden daha once Baturin'i ele gecirdiler. Menshikov sehrin yerle bir edilmesini; bu sehirde buluan her turlu malzeme ve esyanin tahrip edilmesini ve sehir halkinin tumuyle katledilip oldurulmesini emretti ve bu emirleri hic merhametsiz olarak uygulandi. Ekim 1708'de ancak 5 bin kişilik bir Kazak kuvvetiyle Ukrayna Kazak atamani Mezapa Ukrayna'ya giren XII. Karl'ın ordusunu destekledi. Ama Ukrayna halkını Ruslara karşı ayaklandırmayı başaramadı.

Tum bu sorunlar devam ederken Rusya'daki step iklimin de 1708-1709 yilindaki kis gayet soguk olmustu. Rus ordusna karsi Isvec ordusunun ustunlugunu sagalyan Isvec topcularinin kulalandigi toplar havanin dondurucu soguklugu nedeni ile kimildayamaz olup tahrip edilip geride birakilmaya baslandi. Bu gayet soguk havada Isvec ordusu askerlerinin moralleri de gayet bozulmakta idi. XII. Karl'in ordusu mevcudu 20,000 asker ve 34 topa dusmustu.

3 Mayis 1709'da XII. Karl'in Isvec ordusu gayet yorgun ve morali bozuk bir sekilde Rus odrdusunun buyuk bir kale ussu olan Vorskla nehri uzerindeki Poltova sehri onune geldi ve sehri kustamaya koyuldu. Bu kusatma uc ay surdu. Car I. Petro emrindeki buyuk 80,000 kisilik bir ordu ile Poltova sehrini kusatmnmadan kurtarmak icin yardima geldi. Carin ordusu kalenin 4 kn=m kuzeyinde bir korunakli ordugah kurdurdu. 20 haziran 'da Isvec Krali XII. Karal bu kurulan Rus ordusu ordugahini durbunle gozumlerken bir kaskin nisanci'ya hedef olup ayagindan bir kursun yarasi aldi ve bunun icin ayakta duramaz ve yuruyemez hale geldi. isvec ordusunun efektif komutasi Maresal Carl Gustav Rehnskiöld'a verildi. Hemen hemen ayni gun General Krassov komutaisinda Minsk'de geride birakilan 8,000 atli piyade ordusunun Lehistan' yoneleip Isveclile aleyhind eolan Sandomierz Konfederasyonu' uzerine gittigini ve bunu icin Poltova'ya destek saglamak icin gelemiyecegi haberi Poltova'ya ulasmisyi.

Osmanli Devleti'ne Sığınma[değiştir | kaynağı değiştir]

XII. Karl ordusundan artakalan 1500 kadar Karoliner ve Kazak'tan oluşan kuvvetle güneye çekilerek Osmanlı'ya iltica etmek istemiştir. Kralın iltica talebi, yardımcılarından Leh General Stanislaw Poniatowski bizzat Özü Kalesi komutanı Abdurrahman Paşa'ya giderek 2.000 altın vermesinden sonra kabul edilmiş ve Rus ordusunun eline düşmek üzere olan kral, son anda Bug (Aksu) Nehri'ni geçerek kaleye sığınabilmişti.

İsveç kralı, tekrar ülkesine dönebilmek ve Rusya ile savaşı sürdürebilmek için Osmanlı Devleti'nin askeri ve ekonomik kaynaklarına başvurmaktan başka çaresi olmadığını düşünmekteydi. Bu nedenle Rus askeri hazırlıklarını yakından izleyen ve sıkı bir Rus düşmanı olarak tanınan Kırım Hanı Devlet Giray ile Bender Muhafızı Çerkes Yusuf Paşa'nın siyasi nüfuz ve askeri gücünden yararlanmaya çalıştı. Nitekim Osmanlılara sığındıktan hemen sonra bu iki önemli isimle dostluk kurdu ve bizzat Yusuf Paşa'nın davetlisi olarak Bender'e yerleşmiştir.

XII. Karl, Sultan III. Ahmed saltanatında Bender'de beş sene gibi uzun bir süre oturmuş, bu süre içerisinde, Osmanlı Devleti'ni Ruslara karşı sürekli kışkırtarak, askeri ve siyasi olarak Rusya'ya karşı azımsanamayacak bir mücadele vermiştir. Kurduğu yakın ilişkilerle, Rus düşmanı olan Leh, Kazak ve Tatar kuvvetlerini Bender'e toplamayı başardı. Bu birleşik orduyla zaman zaman sınırı geçerek, stratejik önemi olan Rus üslerine yıpratıcı baskınlar düzenledi.

Ayrıca İstanbul'daki özel temsilcisi General Stanislaw Poniatowski aracılığıyla saray ve devlet adamları arasında yoğun bir Rus düşmanlığı propagandası yaptı. General Poniatowski'nin padişahtan sonra görüştüğü kişiler arasında padişahın annesi Gülnuş Valide Sultan da vardı. Poniatowski, Valide Sultan'a yaptığı haftalık ziyaretlerinde Fransa elçisi Ferriol'ün tavsiyesi ile Valide Sultan'ın pek meraklı olduğu Fransız parfümlerinden armağanlar verebilmenin yanı sıra Rusların sınır bölgelerinde yaptıklarını biraz abartarak da olsa aktarma olanağı buluyordu. Nitekim etkili ve başarılı propaganda sonucunda, Çar'a ve Rusya'ya duyulan nefret iyice arttı. Bu yolla oluşturulan kamuoyu, Osmanlı Devleti'nin birkaç yıl sonra Rusya'ya karşı savaş kararı almasını etkileyen önemli sebeplerden biri olacaktı.

Diğer bir deyişle, Baltacı Mehmed Paşa'nın Rus Çarı I. Petro'yu yenmesiyle sonuçlanan Prut Savaşı, onun teşvikiyle çıkmıştı. Prut Savaşı sonunda Ruslarla barış antlaşması yapıldığı halde Osmanlı Devleti'ni savaşması için kışkırtmaya devam eden XII. Karl, Bender'den çıkarılmak istendi.

Demirbaş Şarl'ın Yeniçerilerce Bender'de zaptı.

XII. Karl ve askerleri 1 Şubat 1713'te direnişle karşılaşan bir baskın sonucu ele geçirilerek Edirne'de Meriç Köprüsü çıkışında I. Ahmet döneminden beri devlet konukevi işlevi gören Demirtaş Kasrı'nda zorunlu ikamete tabi tutuldu (XII. Karl'ın yeniçerilerce ele geçirilme olayı İsveççe "Kalabaliken i Bender", İngilizce "Skirmish at Bender" olarak tarihte yerini almıştır). Edirne'de kaldığı süre içerisinde de XII. Karl, ülkesini uzaktan yönetmeye devam etmistir.

İsveç'e Geri Dönüş ve Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

XII. Karl'a 1916 yılında yapılan otopsi sonucu kafatasındaki mermi izi.

Sonunda askerleriyle birlikte buradan ayrılarak at sırtında Macaristan ve Almanya üzerinden 15 günde İsveç'e geçmeyi başardı. Kısa süre içerisinde yeniden Norveç'e karşı sefer açtı, ancak Frederiksten Kalesi'ni kuşattığı sırada başından vurularak öldürüldü.

XII. Karl
Doğumu: 17 Hazira 1682 Ölümü: 30 Kasım 1718
Resmî unvanlar
Önce gelen
XI. Karl
İsveç Kralı
5 Nisan 1697–10 Kasım 1718
Sonra gelen
Karliçe Ulrika Eleonora

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Karl'ın XII. Kral olarak İsveç Krallığı tacını giymesi ondan önce Karl ismini taşıyan 11 İsvaç krali olduğu anlamına gelmemektedir. İsveç kralları olan XIV. Erik (1560–1568) ve IX. Karl kendi krallık isimlerine bir sira nümarası eklerken gerçekte yaşamamış ve krallık yapmamış mitik hükümdarları da İsveç'in mitik tarihini inceleyerek isim sıralamasına almışlardı. Gerçek tarihte XII. Karl bu Karl ismini taşyan 6. İsveç Kralı idi.

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hatton, Ragnhild (1968) Charles XII of Sweden, Londra: Weindenfeld and Nicolson, (İngilizce)
  • Findeisen, Jörg-Peter (1992) Karl XII. von Schweden – ein König, der zum Mythos wurde, Berlin: Duncker & Humblot, ISBN 3-428-07284-7 (Almanca)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hatton, Ragnhild Marie "Charles XII King of Sweden" On-line Encyclopedia Brittanica 15. (İngilizce) [1]