V. Gustav

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
V. Gustav
Gustaf V färgfoto.jpg
İsveç Kralı
Hüküm süresi 8 Aralık 1907 - 29 Ekim 1950
Önce gelen II. Oscar
Sonra gelen VI. Gustav Adolf
Başbakanlar
Eş(leri) Victoria (Baden)
Çocukları VI. Gustav Adolf
Prens Vilhelm (Södermanland Dükü
Prens Erik (Västmanland Dükü)
Tam ismi
Oscar Gustav Adolf
Hanedan Bernadotte Hanedanı
Babası II. Oscar
Annesi Sofia (Nassau)
Doğum 16 Haziran 1858(1858-06-16)
Drottningholm Sarayı
Ölüm 29 Ekim 1950 (92 yaşında)
Drottningholm Sarayı

Gustav V (d. 16 Haziran 1858 - ö. 29 Ekim 1950), İsveç Kralı II. Oscar ile Norveç Kraliçesi Sofia of Nassau en büyük oğullarıdır. 1907 yılında tahta çıktı ve 1950 yılında vefat edene kadar tahtta kaldı.

İsveç yönetimine direkt olarak karışan son kraldır. 1916 yılında savunma bütçesiyle ilgili uyuşmazlık yaşadı. Tutucu biri olmasına rağmen demokratik hareketi ve işçi ücret haklarını tasvip etti. Son İsveç Başkomutanı olan kraldır.

I. Dünya Savaşı boyunca Alman yanlısı bir politika izledi. Bu siyasetini Alman asıllı eşi etkiledi. 18 Aralık 1904 tarihinde iki İskandinav kralıyla birbirlerine destek vermek amacıyla bir görüşme gerçekleştirdi, diğer taraftan üçlü kral konferansıyla kuşkuya mahal vermemek ve Almanya safında savaşta katılmak istiyordu.

Torunu Prens Adolf, II. Dünya Savaşı'ndan önce Nazi liderleriyle beraber hareket etmiş olmalarına rağmen bu muhtemelen sadece diplomatik amaçlıydı. Tarihçi Jörgen Weilbul'un notlarına göre müessir Macaristan'ın insanlık adına Yahudileri korumasını desteklemişlerdi. ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt'in isteğiyle, Adolf Hitler'e barış için müzakere yapılmasını önerdi. 1938 yılındaki bu teklife göre barış her iki tarafın menfaatine olacak bir barış olacaktı.

Başbakan Per Albin Hansson, eğer Almanya'nın isteklerine izin vermezse istifa etmek zorunda kalacağı konusunda gözdağı vermekteydi. (Almanya İsveç topraklarında Kuzey Finlandiya ve Kuzey Norveç'teki gibi askeri birim, araç vs. bulundurmak için üs istemekteydi). 1947 yılında bu talebin doğruluğu tartışıldı. 1939-1941 yılları arasında İsveç Başbakanı olarak görev yapan Per Albin Hansson'a göre kral, açıklamalarında Almanya ile olabilecek herhangi bir çatışmadan kaçındığını belirtti. Ernst Wigtors, V. Gustav ve Prens Gustav, İsveç Hükümetine müttefik devletlere askeri araç ve asker bulundurabilecekleri bir üs verme konusunda razı etmeye çalıştılarsa da hükümet bu isteği geri çevirdi. Çünkü Almanya yüzünden ileride ceza alabileceklerini farkındaydılar.

29 Ekim 1950 tarihinde vefat etti ve yerine büyük oğlu VI. Gustav Adolf geçti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

V. Gustaf
Doğumu: 16 Haziran 1858 Ölümü: 29 Ekim 1950
Resmî unvanlar
Önce gelen
II. Oscar
İsveç Kralı
1907–1950
Sonra gelen
VI. Gustaf Adolf
Kraliyet Unvanları
Boş
Başka isim ile kullanılan makam
XV. Karl
İsveç Veliaht Prensi
1872–1907
Sonra gelen
Gustaf Adolf
Norveç Veliaht Prensi
1872–1905
Sonra gelen
Olav
Boş
Başka isim ile kullanılan makam
Carl Adolf
Värmland Dükü
1858–1907
Boş
Sonraki tarafından düzenlenen makam
Carl Philip
Siyasi görevi
Boş
Başka isim ile kullanılan makam
XV. Karl
Norveç Genel Valisi
1884
Boş
Ödüller ve başarılar
Önce gelen
Sir Cyril Newall
Time Dergisi Kapağı
30 Ekim 1939
Sonra gelen
Tom Harmon