IV. Gustav Adolf

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
IV. Gustav Adolf
Gustav IV Adolf of Sweden.jpg
İsveç Kralı
Hüküm süresi 29 Mart 1792 – 29 Mart 1809
Taç giymesi 3 Nisan 1800
Önce gelen III. Gustav
Sonra gelen XIII. Karl
Eş(leri) Fredrika av Baden
Tam ismi
Gustav Adolph
Hanedan Holstein-Gottorp Hanedanı
Babası III. Gustav
Annesi Danimarkalı Sophia Magdalena
Doğum 1 Kasım 1778
Stockholm, İsveç
Ölüm 7 Şubat 1837 (58 yaşında)
Sankt Gallen, İsviçre
Dini Riddarholmen Kilisesi

IV. Gustav Adolf (d. 1 Kasım 1778, Stockholm, İsveç - ö. 7 Şubat 1837, Sankt Gallen, İsviçre), İsveç kralı. Yanlış dış politikası 1809 yılında bir darbeyle devrilmesine yol açmıştır.

İsveç kralı III. Gustav ile Danimarka prensesi Sophia Magdalena'nın oğluydu. Babasının bir suikast sonucunda öldürülmesi üzerine 1792'de tahta çıktı. Henüz reşit olmadığından naipliğini amcası Södermanland dükü Karl üstlendi. 1796'da naiplik dönemi sona erdiyse de Gustaf Jakobenler karşısındaki hastalıklı korkusu yüzünden tahta oturmaktan kaçındı. Ama ülkedeki tarım ve maliye bunalımına çözüm bulmak için Riksdag'ı (Parlamento) toplantıya çağırmak zorunda kalınca 1800 yılında taç giyerek yönetimin başına geçti.

Fransız Devrimi ve Napoléon'a düşmandı, kayınpederinin Baden'de topladığı Fransız göçmenlerinin etkisiyle 1804 yılında XVIII. Louis'e kucak açtı. 1805 yılında İsveç'i Avrupa devletlerinin (Büyük Britanya ve Rusya) Napoléon'a karşı oluşturduğu koalisyona soktu. Hannover'a karşı bir saldırıya girişti, ama Nisan 1807'deki Schlaskow Ateşkesi üzerine durmak zorunda kaldı.

Rusya'nın 1807'de Fransa'yla bir antlaşma imzalayarak koalisyondan çekilmesinin ardından savaşı sürdürmekte diretmesi, Finlandiya'yı Rusya'dan gelebilecek bir saldırı tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı. Rusların Finlandiya'yı işgal etmesiyle Kasım 1808'de Rusya ile imzaladığı Olkioki Antlaşması'yla burayı terk etmek zorunda kaldı. Aynı dönemde Danimarka'yla Norveç'in İsveç'e savaş ilan etmesiyle ülke tam bir kuşatma altına girdi. Bütün bunlara ordu içinde de başlayan huzursuzluk eklendi. Bu tehlike karşısında harekete geçen bazı liberal devlet görevlileri ile İsveç'in batı ordusunda görevli subaylar tarafından 13 Mart 1809 tarihinde bir darbeyle tahttan indirildi. Yerine amcası Karl (XIII. Karl) çağrıldı.

Varislerinin de veraset hakkının alınması üzerine ailesiyle birlikte İsveç'i terk ederek sürgüne giden Gustaf, önce Almanya'ya Gottorp Kontu adıyla, daha sonra da Albay Gustaffson adıyla İsviçre'ye yerleşti.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]


IV. Gustav Adolf
Doğumu: 1 Kasım 1778 Ölümü: 7 Şubat 1837
Resmî unvanlar
Önce gelen
III. Gustav
İsveç Kralı
1792-1809
Boş
Sonraki tarafından düzenlenen makam
XIII. Karl