Stegosaurus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Stegosaurus
Yaşadığı dönem aralığı: 155-145 Ma
Kimmeridgiyen-Kretase 
Stegosaurus Senckenberg.jpg
İskelet rekonstrüksiyonu, Senckenberg Müzesi, Frankfurt
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Klad: Dinosauria
Takım: Ornithischia
Familya: Stegosauridae
Alt familya: Stegosaurinae
Cins: Stegosaurus
Marsh, 1877
Tip tür
Stegosaurus armatus
Marsh, 1877
Türler
  • S. armatus Marsh, 1877
  • S. stenops Marsh, 1887
  • S. longispinus Gilmore, 1914
  • S. ungulatus ? Marsh, 1879
Sinonimler
  • Hypsirhophus? Cope, 1878
  • Diracodon Marsh, 1881
  • Stegosaurus (anlamı: "çatı kertenkelesi"), Stegosauridae familyasından Geç Jura döneminde (155-145 myö) yaşamış, bir Kuş kalçalı dinozordur. Diğer kuş kalçalıların çoğu gibi otoburdur. Erişkinlerin uzunlukları en fazla 9 metre, ağırlıkları 2 tondur. Küçük bir kafası vardır ve beyni vücuduna oranla oldukça ufaktır.[1] Diyetlerinde Cycas türleri ve eğrelti otları bulunur. Yerden yükseklikleri az olan Stegosauruslar genelde çalı türevi bitkilerle beslenmişlerdir.[1] Sırtlarında iki sıra halinde osteoderm kökenli kalkanları (levhaları) vardır. Bu kalkanların vücut ısısını ayarlamak (termoregülasyon) için kullanıldığı düşünülmektedir ve içlerinde kılcal damarlar bulunur. Kalkanların en büyük olanı yaklaşık 1 metre boyundadır. Kuyruklarında ise dört tane sivri ve ölümcül diken bulunur. Bazı paleontolojik buluntuların gösterdiğine göre, kuyruk dikenlerini Allosaurus ve türevi etoburlara saplamışlar ve kendilerini bu şekilde büyük Jura etoburlarına karşı savunmuşlardır.

    Stegosaurus fizyolojisinin tarihsel değişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

    Stegosaurus ungulatus, Smith 1893.
    2010'lardaki çalışmalar baz alınarak oluşturulmuş Stegosaurus boyut kıyası ve duruşu.

    Stegosaurus 1877'de Othniel Charles Marsh tarafından 'kemik savaşları' olarak bilinen paleontoloji yarışı sürecinde adlandırılmıştır. Kısıtlı birkaç kemik parçası üzerinden bu dinozoru adlandırıp ismini Yunanca 'çatı kertenkelesi' anlamına gelen Stegosaurus koymuştur. Marsh, Stegosaurus'un ünlü levhalarını yatay konumlu düşünmüştü. Bugün biliyoruz ki, sırt levhaları tek bir sıra halinde bir sağ, bir sol levha gelecek şekilde vücuda dik olarak kuyruğa kadar gitmektedir. Eski dinozor betimlemeleri artık değişmiştir; günümüzde kertenkele gibi pullu, sürüngen gövdeli ve hantal yaratıklar oldukları tezi tamamen çürümüştür. Artık daha enerjik, kuyruğunu sürümeyen ve mezoterm bir Stegosaurus konsepti vardır.[2]

    Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

    Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

    Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

    1. ^ a b Castro, Joseph. "Stegosaurus: Bony Plates & Tiny Brain". Livescience. Livescience. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2020. 
    2. ^ The Editors of NatGeo, The Editors of NatGeo. "Out with the old stegosaurus". National Geographic. National Geographic. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2020.