Serbest Geçiş Sistemi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Serbest Geçiş Sistemi, para karşılığı geçilen yollar köprüler ve tünellerde trafik akışını yavaşlatmadan ücret tahsil etmeye yarayan düzendir.

Elden ele para tahsil edilen gişeler, mekanik para sayma, elektronik kartlı geçiş sistemleri gibi biraz daha otomatik ama gene de geçişi yavaşlatan düzenlerin geçiş noktaları önünde kuyruk oluşmasına sebep olması kaçınılmazdır. Oluşan kuyrukları kısa tutabilmek için gişe sayısının çoğaltılması geniş gişe meydanlarına yer temini, bunların inşası ve çalıştırılması gerekmektedir. Bu yüzden her gün daha az emek ve masrafla çalıştırılan, ve yolcuların beklemesiz ve yavaşlamasız geçişine olanak veren, uzaktan tanıma, otomatik plaka numarası okuma gibi yeni olanakların kullanılması ile Serbest Geçiş Sistemi ortaya çıkmıştır.

Kurucusu açısından daha az yer, emek, ve masraf gerektiren, yolcular açısından vakit kaybettirmeyen bu düzenin kusuru bilerek veya yanlışlıkla ödemesiz geçenlerin durdulmasının pratik olmamasıdır. Ödemeden geçenlerin geçiş ücretini tahsil edebilmek için otomatik plaka okuma, geçişi fotoğrafla belgeleme, tahsili mümkün kılan kanunlara dayanarak kısmen, tam, ya da cezalı meblağları talep etme, bu şekilde oluşan alacakları borç tahsili işiyle uğraşanlara devretme gibi yöntemler kullanılır.

Birbirinden bağımsız kurulmuş yöresel serbest geçiş sistemleri işbirliği yapıp birbirlerinin ücretlerini tahsil ederek uzun yol yolcularına ödeme kolaylığı getirebilirler.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Serbest Geçiş Sistemi fikrinin ilk ortaya atılışı 1959 Nobel Ekonomi ödülünü kazanan William Vickrey tarafından Washington için önermesiyle olmuştur.[1]

İlk olarak hayata geçirilişi 27 yıl sonra Norveç'te 1986 yılında Bergen şehrinde RFID ile uzaktan tanıma, sayısal fotoğraf arşivleme, ve RFID kullanmayanlar için geleneksel gişelerle birlikte oldu.[2]

Daha sonra 1987 yılında Amerika'da Kuzey Dallas paralı yolu daha etraflı[3], ve Kanada'da Ontario 406 nolu otoyol için hem RFID hem de otomatik plaka numarası okuma teknolojileri kullanan ve tam otomatik olan örnekleri kuruldu.[4][5]

1998 yılında Singapur da benzer, hem de ilk olarak trafik sıkışıklığına bağlı değişken ücret uygulayan bir Serbest Geçiş Sistemi kuruldu.[6]

Türkiye'de de KGS, OGS, HGS gibi aşamalardan geçilmiştir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kelly, Frank (2006): Road Pricing: Addressing congestion, pollution and the financing of Britain’s road. Published in “Ingenia” by The Royal Academy of Engineering, volume 39, p. 36-42.
  2. ^ "Road tolling in Norway". Norwegian Public Road Administration. 15 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 April 2011. 
  3. ^ "About NTTA". North Texas Tollway Authority. North Texas Tollway Authority. 24 February 2009. 4 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 April 2011. 
  4. ^ Mitchell, Bob (June 6, 1997). "At Last — Opening Bell Tolls for the 407". The Toronto Star. ss. A1, A6.  |section= görmezden gelindi (yardım)
  5. ^ "Frequently Asked Questions". 407 ETR. 407 Express Toll Route. 23 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 April 2011. 
  6. ^ Cervero, Robert (1998), The Transit Metropolis, Island Press, Washington, D.C., s. 169, ISBN 1-55963-591-6 Chapter 6/The Master Planned Transit Metropolis: Singapore 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]