Sırp-Hırvatça

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sırp-Hırvatça
Boşnakça
Hırvatça
Sırpça
Karadağca
srpskohrvatski / hrvatskosrpski
српскохрватски / хрватскосрпски
Etnik köken Boşnaklar, Hırvatlar, Sırplar, Karadağlılar, Bunyevatslar
Konuşan sayısı 19 milyon  (tarih gerekli)
Dil aileleri
Standart formlar
Diyalektler
Štokavski (standart)
Torlački (tartışmalı)
Yazı sistemi Latin (Gaj)
Kiril (Sırp)
Yugoslav Braille alfabesi
Resmî durumu
Resmî dil Bosna-Hersek (Boşnakça, Hırvatça, Sırpça)
Hırvatistan (Hırvatça)
Sırbistan (Sırpça)
Karadağ (Karadağca)
Kosova (Sırpça)[1]
 Avrupa Birliği (Hırvatça)
Onaylanmış azınlık dili Avusturya Avusturya (Burgenland)
Macaristan Macaristan (Baranya ili'nde)
İtalya İtalya (Slavomolisano)
Romanya Romanya (Carașova ve Lupac'da)
Slovakya Slovakya[2]
 Çekya[3]
 Kuzey Makedonya[4]
Dil kodları
ISO 639-1 sh (onaylanmamış)
ISO 639-2 scr
ISO 639-3 hbskapsayıcı kod
Bireysel kodlar:
srp – Sırpça
hrv – Hırvatça
bos – Boşnakça
svm – Slavomolisano
kjv – Kajkavski
Glottolog moli1249[5]
Serbo croatian language2005.png
2006 yılında Sırp-Hırvatça sahasındaki ayrılmayı gösteren etno-politik harita

Sırp-Hırvatça (Türkçe telaffuz: [sɯɾpʰ-hɯɾvattʃʰa];[6][7][8] Sırp-Hırvatçasrpskohrvatski / Sırp-Hırvatçaсрпскохрватски veya hrvatskosrpski/ хрватскoсрпски)[9] bir Güney Slav dili ve Sırbistan, Hırvatistan, Bosna Hersek ve Karadağın ana dilidir. Sırp-Hırvatça karşılıklı anlaşabilir dört[10] standart çeşite sahip[11] bir çok merkezli dildir.

Bazı kullanımlarda Yugoslavca olarak da belirtilir. Bosna Savaşı'ından sonra Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti devlet üç resmî dili bulunan bir ülke hâline gelmiştir. Bugünkü durumda hepsi ayrı bir etnik unsuru gösteren Boşnakların dili Boşnakça, Ortodoks Sırpların dili Sırpça ve Katolik Hırvatların dili Hırvatça olmuştur. Bu diller, Balkanlar’da Bosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ, Hırvatistan’da resmiyette ve kullanımdadırlar.

Sırp-Hırvatçada Türkçenin Etkisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sırp-Hırvatçada Osmanlı Türkçesi kökenli yaklaşık 1190 sözcük bulunmaktadır.[12] Bazı Türkçe kelimeler olduğu gibi kullanılmakla beraber telaffuz edilişlerinde küçük farklılıklar vardır.

Aşağıda örnekleri verilen bazı kelimeler Türkçedeki kullanılışından biraz farklıdır:

Hurda = Furda
Mahmurluk = Mamurluk
Yazık = Yazuk

Bazı Örnekler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe Boşnakça Hırvatça Sırpça
Kıyasla Poređenje/поређење Usporedba Поређење/poređenje
Avrupa Evropa/ Европа Europa Европа/Evropa
Hollanda Holandija/Холандија Nizozemska Холандија/Holandija
İtalyan Italijani/Италијани Talijani Италијани/Italijani
Evren Svemir/свемир Svemir Васиона/vasiona/svemir
Omurga Kičma/кичма Kralježnica Кичма/kičma
Hava Zrak/зрак Zrak Ваздух/vazduh
Eğitim Odgoj/одгој Odgoj Васпитање/vaspitanje
Hafta Sedmica/hefta/ седмица/хефта Tjedan Седмица/sedmica/nedelja
Tarih Historija/хисторија Povijest Историја/istorija
Pantolon Hlače/pantalone/ хлаче/панталоне Hlače Панталоне/pantalone
Göbek Stomak/стомак Trbuh Стомак/stomak
Bilim Nauka/наука Znanost Наука/nauka
Şahsen Osobno/lično/ особно/лично Osobno Лично/lično
Kişi Osoba/особа Osoba Лице/lice
Birleşmiş Milletler Ujedinjene nacije/Уједињене нације Ujedinjeni narodi Уједињене нације/Ujedinjene nacije
Ekmek Hljeb/хљеб Kruh Хлеб/hleb
Yapay Vještačko/вјештачко Umjetno Вештачкo/v(j)eštačko/um(j)etno
Haç Krst/крст Križ Крст/krst
Demokrasi Demokratija/демократија Demokracija Демократија/demokratija
Keşif Spoznaja/спознаја Spoznaja Сазнање/saznanje
Ada Ostrvo/otok/ острво/оток Otok Острво/ostrvo
Memur Oficir/официр Časnik Официр/oficir
Karayolu trafiği Cestovni promet/цестовни промет Cestovni promet Друмски саобраћај/cestovni saobraćaj
Otoban Autoput/autocesta/ аутопут/аутоцеста Autocesta Аутопут/autoput
Uzunluk Dužina/дужина Duljina Дужина/dužina
Dernek Udruženje/удружење Udruga Удружење/udruženje
Fabrika Fabrika/tvornica/ фабрика/творница Tvornica Фабрика/fabrika
Genel Opće/опће Opće Опште/opšte
Mesih Krist/Крист Krist Христoс/Hristos/Hrist
Özür dilerim Izvini/oprosti/ извини/опрости Oprosti Извини/izvini/oprosti
Standart anadil Maternji jezički standard/матерњи језички стандард Materinski jezični standard Матерњи језички стандард /materinji jezički standard
Fransızca Boşnakça Hırvatça Sırpça
Comme les gaz d'échappement et la pollution atmosphérique dans la Jérusalem, il serait nécessaire de prendre des mesures pour assurer la sécurité! U pogledu ispušnih gasova i zagađivanja zraka u Jerusalemu, bilo bi potrebno preduzeti mjere sigurnosti! Glede ispušnih plinova i zagađivanja zraka u Jeruzalemu, bilo bi potrebito poduzeti mjere sigurnosti! У погледу издувних гасова и загађивања ваздуха у Јерусалиму, било би потребно предузети мере безбедности!
Boşnakça Hırvatça Sırpça Fransızca
Bijela so za kuhanje je hemijski spoj natrija i hlora. Bijela sol za kuhanje kemijski je spoj natrija i klora. Bela so za kuvanje je hemijsko jedinjenje natrijuma i hlora. Le sel blanc pour la cuisine est un composé chimique du sodium et du chlore.
Voz sa željezničke stanice krenut će tačno u deset sati. Vlak sa željezničkoga kolodvora krenut će točno u deset sati. Voz sa železničke stanice krenuće tačno u deset sati/časova. Le train de la gare va commencer exactement à dix heures.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Constitution of the Republic of Kosovo" (PDF). s. 2. 15 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Ağustos 2012. 
  2. ^ "B92.net". B92.net. 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2013. 
  3. ^ "Minority Rights Group International : Czech Republic : Czech Republic Overview". Minorityrights.org. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2012. 
  4. ^ "Minority Rights Group International : Macedonia : Macedonia Overview". Minorityrights.org. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2012. 
  5. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Edl.) (2017). "Molise–SKB". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. 
  6. ^ Wells, John C. (2008), Longman Pronunciation Dictionary, 3rd (İngilizce) (3rd bas.), Longman, ISBN 978-1-4058-8118-0 
  7. ^ Jones, Daniel (2003) [1917], Peter Roach; James Hartmann; Jane Setter (Edl.), English Pronouncing Dictionary (İngilizce), Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 978-3-12-539683-8 
  8. ^ "Is Serbo-Croatian a language?". The Economist. 10 Nisan 2017. 
  9. ^ Thomas, Paul-Louis; Osipov, Vladimir (2012). Grammaire du bosniaque, croate, monténégrin, serbe. Collection de grammaires de l'Institut d'études slaves ; vol. 8 (Fransızca). Paris: Institut d'études slaves. s. 624. ISBN 9782720404900. OCLC 805026664. Diğer özet. 
  10. ^ Mørk, Henning (2002). Serbokroatisk grammatik: substantivets morfologi. Arbejdspapirer ; vol. 1 (Danca). Århus: Slavisk Institut, Århus Universitet. s. unpaginated (Preface). OCLC 471591123. 
  11. ^ Šipka, Danko (2019). Lexical layers of identity: words, meaning, and culture in the Slavic languages (İngilizce). New York: Cambridge University Press. ss. 206, 166. doi:10.1017/9781108685795. ISBN 978-953-313-086-6. LCCN 2018048005. OCLC 1061308790. Serbo-Croatian, which features four ethnic variants: Serbian, Croatian, Bosnian, and Montenegrin 
  12. ^ https://en.wiktionary.org/wiki/Category:Serbo-Croatian_terms_derived_from_Ottoman_Turkish