Süleyman Sami Kepenek

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Süleyman Sami Kepenek (1881, Çanakkale - 6 Aralık 1955,[1] İstanbul), İstanbul eski valisi.

Süleyman Sami Kepenek, Çanakkale eski belediye başkanlarından Bigalı Ali Beyzade Mehmet Rasim Bey’in oğludur.[1] Çanakkale Belediye Başkanı Mehmet Rasim Bey’e eli geniş olduğundan ötürü “Cebi Delik Mehmet Rasim Efendi” denirdi.[1]

1881 yılında Çanakkale’de doğdu.[1] Çanakkale’de ilk ve orta öğrenimini yaptıktan sonra 1903 yılında Mülkiye Mektebi’nden (Siyasal Bilgiler Okulu) mezun oldu.[1] 2 Ekim 1903 tarihinde 500 kuruş maaşla Kosova Vilayeti maiyet memurluğuna tayin edildi.[1] Kolaşin, sonra Tirgovişte, İştip ve Viçtirin kaymakamlıklarında bulundu.[1] En son kaymakamlığı 1913 yılında bir buçuk yıl kadar sürecek olan Uzunköprü’dedir.[1]

Süleyman Sami Bey’in, Kosova Vilayeti maiyet memurluğu ile başlayan ve 1913 yılına kadar devam eden on yıllık ömrü bugünkü Bulgar ve Sırp topraklarında komitacılarla mücadele etmekle geçti.[1]

Süleyman Sami Bey 16 Temmuz 1914 tarihinde 4000 kuruş maaşla Lazistan mutasarrıflığına atandı.[1] Bu görevi daha sonra Gümüşhane ve Tekirdağ mutasarrıflığı izledi.[1] 17 Şubat 1919 tarihinde mülkiye müfettişliğine atandığında bir buçuk yıldır Çorum mutasarrıfı olarak görev yapıyordu.[1] Bu sırada Kastamonu Vali vekilliği yaptı ve 800 kuruş maaşla Bitlis Valiliğine tayin edildi.[1] Buradan da Elazığ Valiliği’ne nakledilerek bu görevini 20 Nisan 1923 tarihine kadar sürdürdü.[1]

Bu arada bir süre açıkta kalan Süleyman Sami Bey, Çanakkale’de babasından kalma çiftliğin işleriyle uğraşırken 1923 yılında Çanakkale Belediye Başkanlığı’na seçildi.[1] Çanakkale Belediye Başkanlığı görevini yürüttüğü sırada 13 Mayıs 1924’te Kars Valiliğine tayin edildi.[1] Kars’ta çok kısa süre görev yapan Süleyman Sami Bey, 2 Kasım 1924’te 15000 kuruş maaşla İstanbul Valiliği’ne getirildi.[1] İstanbul Valiliği’nde üç yıl, iki ay, yedi gün görev yaptı. 23 Aralık 1927 tarihinde ikinci kez Kars Valiliği’ne atandı ise de bu göreve gitmedi ve istifa etti.[1] Altı ay açıkta kaldı.[1] Bu sürede halı ticaretiyle uğraştı. Sonra da 15000 kuruş maaşla Sivas Valisi oldu.[1] 1928 yılı ortalarından 24 Nisan 1935 tarihine kadar Sivas’ta Vali olarak görev yaptı.[1] Bu sırada “Kepenek” içme suyu tesis ve akımı münasebetiyle bunun anısına “Kepenek” soyadını aldı.[1] Süleyman Sami Bey, ayrıca Sivas’a demiryolu ulaşımının sağlanması, istasyon meydanının yapılması, şehre elektrik getirilmesi gibi kalıcı hizmetlerde bulundu.[1]

Süleyman Sami Bey’e 28 Mart 1935 tarihinde İçişleri Bakanlığı Belediyeler Bankası Genel Müdürlüğü önerildi ve bu teklifi kabul ederek Sivas Valiliği’nden 24 Nisan 1935 tarihinde ayrıldı.[1] Süleyman Sami Bey’e 1 Haziran 1935 tarihinden itibaren 178 lira 64 kuruş emekli maaşı bağlandı.[1] On yıl Belediyeler Bankası Genel Müdürü olarak görev yapan Süleyman Sami Kepenek, 31 Ocak 1945 tarihinde istifa etti.[1] Beş ay açıkta kaldı. Hazırlanan kanunla Belediyeler Bankası, İller Bankası adını aldı.[1] Süleyman Sami Bey de 29 Haziran 1945 tarihinde İller Bankası İdare Heyeti üyeliğine seçildi. Bu görevde de 1949 yılına kadar çalıştı.[1]

Süleyman Sami Bey’in çok başarılı bir memuriyet hayatı oldu.[1] Tekirdağ mutasarrıfı görevinde bulunduğu sırada aşar vergisinin toplanmasındaki üstün gayreti sebebiyle Edirne Valiliğince takdirname ile taltif edildi.[1] Çorum Mutasarrıflığı sırasında “Kördede” çetesinin yakalanmasındaki hizmetleri nedeniyle padişah tarafında üçüncü dereceden “Mecidi Nişanı” ile ödüllendirildi.[1] 1927’de İstanbul Valisi iken Atatürk’e suikast olayı ile ilgili kişilerin yakalanmasındaki üstün gayretleri sebebiyle Bakanlar Kurulu tarafından teşekkür ve takdir belgeleri verilmesi suretiyle taltif edildi.[1]

Süleyman Sami Bey’in 1930’da orman ürünleri işleyen bir şirketi de vardı.[1] Şirket Türkiye’nin başlıca meşe ormanlarından “Çanakkale Ağıdağı Meşe Ormanı İşletme Şirketi Süleyman Sami ve Şürekâsı” adıyla faaliyet gösteriyordu.[1] Şirketin merkezi İstanbul Sirkeci’de Sirkeci Palas’ta 9 numaralı daireydi.[1] Şirket senede 12.000 metreküp meşe ağacı keserek işlemekte ve travers, yollama, kütük ve her çeşit kereste halinde orman ürünü teslimi yapmaktaydı.[1]

Süleyman Sami Bey, 1936 yılında “Orman Müteahhitleri ve Keresteciler Birliği”nin kurucuları arasında yer aldı.[1] Birliğin Başkanı ünlü kuva-yı milliyecilerden Çolak İbrakim diye bilinen Bilecik milletvekili İbrahim Çolak, ikinci başkan İhsan Çelebioğlu, yönetim kurulu üyeleri; Adapazarı Ticaret Bankası Şefi Sadi, Eskişehir Çatacık Orman Müteahhidi Süleyman Sami Kepenek, Hakkı Batum, Şakir Laşka ve Ahmet Ovacık’tı.[1]

Süleyman Sami Bey’in kurucusu olduğu diğer bir örgüt de “Belediye Bankası Memur ve Müstahdemlerine Ölüm Vukuunda Yardım Birliği”dir.[1] Bu birlik 14 Şubat 1940 tarihinde tesis edildi.[1] Birliği Başkanı Süleyman Sami Kepenek’ti. Diğer kurucular ise; Fazıl İlgen, Abdi Denel, Asım Ersan, Mithat Akdora ve Şemsettin Parlar’dı.[1]

Teşkilatçı biri olan Süleyman Sami Bey, çocuklarını da Türkiye’nin çok tanınmış aileleriyle evlendirdi ve bunlarla akraba oldu.[1] 3 Kasım 1942 tarihinde Süleyman Sami Bey’in o sırada Roma Büyükelçiliği’nde kâtip olan diplomat oğlu Fuat Kepenek, Berlin eski büyükelçisi Kemalettin Sami Paşa’nın kızı Ayten Hanım’a nişanlandı ve bir süre sonra da evlendiler.[1] Fuat Kepenek, Paris Başkonsolosluğu, Dışişleri Bakanlığı’nda genel müdürlük ve Buenos Aires Büyükelçiliği yaptı.[1] Bu evlilikle Süleyman Sami Kepenek, İsmet İnönü ile akraba oldu.[1]

Süleyman Sami Bey, diğer oğlu Avukat Müfit Kepenek’i de Ali Rıza Kabaalioğlu’nun kızı Nezahat Hanım’la 27 Kasım 1955 tarihinde evlendirdi.[1] Kızı Fahrünnisa Kepenek’i de Öğelman ailesine (İstanbul’da ünlü Süreyya Sinemasının da sahibi olan Süreyya Paşa’ya) gelin olarak verecekti.[1] Bu evlilikle de Atatürk’ün eşi Latife Hanım’ın kız kardeşi Vecihe Hanım’la yani “Uşakızade Ailesiyle” akraba oldu.[1]

Ancak Süleyman Sami Kepenek’in, 6 Aralık 1955 Salı günü bir kalp krizi sonucu yaşamını yitirmesi aileye büyük bir hüzün yaşattı.[1] Cenazesi 8 Aralık’ta saat 11’de Sıraselviler’deki evinden alınarak Beyazıt Camii’nde öğle namazını müteakip kılınan cenaze namazından sonra Edirnekapı Şehitliği’nde toprağa verildi.[1] Cenazesi’nde dönemin en önemli siyasi şahsiyetleri ve tüccarları bulundu.[1]

Süleyman Sami Kepenek, ailesini o kadar genişletmişti ki; zaten kendisi Çanakkale eşrafından ve bir süre belediye başkanlığı da yapmış olan Cebidelikzade Mehmet Rasim Efendi’nin oğluydu.[1] İki kardeşi vardı.[1] Bunlar Reşat Kepenek ve Mahmura Acar’dı. Çocukları Fahrünnisa Öğelman, Fuat Kepenek ve Müfit Kepenek’ti.[1]

Süleyman Sami Bey, Fahrünnisa’nın eşi Hayri Öğelman’ın kayınpederiydi.[1] Hakkı Öğelman, Engin İnönü ve Ömer İnönü’nün büyükbabasıydı.[1] Süleyman Sami Kepenek’in İsmet İnönü ile akrabalığına biraz daha açıklık getirirsek durum şöyledir: İsmet İnönü’nün iki oğlu ve bir kızı vardı.[1] Erdal ve Ömer İnönü, kızı da Sevinç İnönü’dür.[1] İsmet İnönü’nün iş insanı oğlu Ömer İnönü, Hayri-Fahrünnisa (Kepenek) Öğelman çiftinin kızları Engin Hanım’la evlendi.[1] Engin Hanım, Süleyman Sami Kepenek’in torunu, emekli büyükelçi Fuat Kepenek’in yeğenidir. Ömer-Engin İnönü çiftinin, Erdal İnönü’nün de en çok sevdiği yeğeni Hayri ile Eren adını verdikleri iki çocuğu dünyaya geldi.[1] Hayri İnönü, Kadirbeyoğlu ailesinden emekli büyükelçi Veysel Versan’ın yeğeni Nazlı Kadirbeyoğlu ile evlendi.[1] Çanakkaleli Süleyman Sami Kepenek’in torunu Hayri İnönü Şişli Belediye Başkanlığı yapmıştır.[1] Süleyman Sami Kepenek’in 25 Mayıs 1968’de vefat eden eşi Müzeyyen Hanım da Hayri İnönü’nün ninesidir.[1]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]