Ragnar Lodbrok

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ragnar Lodbrok
Regner Lodbrog.JPG
İsveç ve Danimarka Kralı
Doğum ?
Ölüm 864/866
Northumbria, İngiltere
Eş(ler)i Lagertha
Aslaug
Çocuk(lar)ı Björn Járnsíða
Ubbe
Halfdan Ragnarsson
Ivar Ragnarsson
Sigurd Ragnarsson
Fridleiv Ragnarsson
Thomas Blodscar Ragnarsson
Agnar Ragnarsson
Dunyat Ragnarsson
Rathbarth Ragnarsson
Eirik Vindhatt Ragnarsson
Regnald Ragnarsson
Gyda Ragnarsdottir
Alof Ragnarsdottir
Ragnhild Ragnarsdottir
Rognvald Ragnarsson
Hanedan Munsö Hanedanı
Dini Cermen paganizmi

Ragnar Lodbrok veya Lothbrok (Eski Nors dili: Ragnarr Loðbrók; doğum tarihi bilinmiyor – 864/866), efsanevi Viking savaşçı ve kral. Eski Nors dilinde başta Ragnarssona þáttr olmak üzere çok sayıda sagaya konu olmuştur.

Efsanelere göre hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kendiyle ilgili bir saga olan Ragnar çok tanınan bir Viking kahramanıdır. Başarılı bir komutan olan Ragnar, Fransa ve İngiltere içlerine başarılı askerî seferler düzenlemiştir. Danimarka tahtına çıkmak için mücadele ederek başarılı olmuş hem Danimarka hem de İsveç kralı olmuştur. Odin'den geldiğini öne sürmüş, ünlü kadın savaşçılar Lagertha ve Aslaug ile evlenmiştir.[1] Sagalarda oğulları başarılı savaşçılar Ivar ve Björn'ün şöhretinin gerisinde kalacağı korkusunun olduğu yazılır. Özellikle Fransa'da nehirleri kullanarak çok geniş çaplı bir bölgeyi yağmalamayı başarmıştır. Çok hareketli olduğundan güçlü Frank süvarisinin istediği meydan muharebelerinden kaçınmış, beklenmedik cesur seferlere girişmiştir. 9. yüzyılda çok sayıda muharebeden galip çıktıktan sonra İngiltere'de kral Ælla'ya esir düşmüş ve aşağılayıcı bir şekilde yılanların olduğu bir çukura atılarak öldürülmüştür. Hayatına dair anlatılan çok sayıda efsane birbirinden çok farklı ayrıntılara sahiptir.

Geleneksel kaynaklara göre[değiştir | kaynağı değiştir]

Sagalara konu olan kişinin birden fazla tarihsel kişiliği kapsadığı düşünülmektedir. Gerçekteki Ragnar'a benzetilenlerden bir tanesi olan Viking korsan ve savaşçı Ragnar özellikle Fransa'ya saldırmakta ün yapmıştır. Hristiyan şehirlerine saldırırken kullandığı en önemli taktik kentteki tüm savaşçıların kilisede ayinde olduğu pazar günlerini saldırı için seçmesidir. Genellikle yüklü bir kefalet sonrasında kurbanlarını serbest bırakır, aynı yere sürekli olarak yeniden saldırarak zenginlikleri talan ederdi.

Fransa[değiştir | kaynağı değiştir]

9. yüzyılda Paris
845 yılındaki Paris Kuşatması

845 yılında Ragnar güneye doğru yola çıkar. 120 gemi ve yaklaşık 5 bin Viking savaşçısıyla Sen Nehri'nden başlayarak Karolenj İmparatorluğu'nun Fransa Krallığı içindeki batı sahillerini yağmalar. Fransa'nın içlerine giren Vikingler Paris'i ele geçirir. Fransa kralı Dazlak Karl, Ragnar'a şehre zarar vermemesi için yüklü bir danegeld fidye ücreti öder. İlginç bir şekilde, sefere katılan çok sayıda Viking savaşçısının yolculuk sırasında, Ragnar'ın da seferden hemen sonra öldüğü aktarılmaktadır. Paris'ten sonra Vikingler Fransa'nın diğer bölgelerine doğru ilerlemiş ve Franklar tarafından uzun süre topraklardan atılamamışlardır.[2] Sonraki dönemde Vikingler Rouen şehrini yerle bir edeceklerdir. Bölgeye yerleşen Vikinglere kuzeyliler anlamında Nordmenn, Northmen, Norsemen denecektir. Tarihteki Normanlar buradan gelmektedir, yerleştikleri bölgeye de Normandiya denilmiştir.[3]

İngiltere[değiştir | kaynağı değiştir]

Tüm kaynaklar Ragnar Lodbrok'un İngiltere'de öldüğü konusunda hemfikirdir. Ragnar'ın hangi koşullarda Northumbria kralı Ælla'nın eline düştüğü bilinmemektedir.[4] Ragnar'ın ölüm tarihi 840 veya 865 olarak verilir. İlk tarih sagalarla eşgüdümlü olsa da 865 tarihi Ragnar'ın oğulları tarafından babalarının intikamını almak için aynı yıl düzenledikleri seferle örtüşmektedir.

Matem türküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Ragnar'ın, yılan dolu çukura atıldığında aşağıdaki ünlü ölüm türküsünü söylediği iddia edilir.

Odin'in benim için şölen masasını hazırladığını bilmek çok güzel. Yakında kıvrık boynuzlardan şarap içeceğiz. Odin'in Valhalla'sına gelen bir savaşçı şikâyet etmez. Onun yanına ağzımda korku sözleriyle girmeyeceğim. Æsir beni karşılayacak. Ölüm yas olmadan gelecek. Ben de gitmek için sabırsızlanıyorum. Æsir artık beni eve götür, Odin'in gönderdiği Valkürler. Æsir ile onur duyarak içkimizi yudumlayalım. Ömrümün günleri sona eriyor. Ölürken gülüyorum.

—Ragnar Lodbrok

Ayrıca 12. yüzyıl İskoçya kaynaklı olan Krákumál adlı şiirde de Ragnar'ın son anları anlatılır.[5]

Geleneği[değiştir | kaynağı değiştir]

Babalarının ölüm haberini aldıklarında Ragnar'ın oğullarının davranışlarına dair çeşitli efsaneler bulunsa da bilinen gerçek Ivar'ın İngiltere'ye giderek toprakları yağmaladığı ve kral Ælla'yı muharebede yenerek esir aldığıdır. Çok azap verici bir işkence olan Blodørn ile öldürülür. Büyük bir orduyla ilerleyen Vikingler Bardney, Croyland ve Medeshampstede manastırlarına saldırır ve buradaki rahipleri öldürürler. Sefer sırasında Doğu Anglia Kralı Edmund yakalanır ve öldürülür. Bu çarpışmalar Büyük Alfred dönemindeki Anglosaksonlar ile Vikingler arasındaki savaşların başlangıcı sayılır.

Ragnar'ın Fransa içlerine düzenlediği seferler Vikinglerde gelenek hâline gelmiş, topraklarını Vikinglere karşı korumak için Hristiyan olmayı kabul eden Vikinglere toprak vererek korunma sağlama siyaseti Franklarla başlamıştır. Normandiya'da hüküm sürecek olan Rollo bu savaşçıların ilkidir. Loðbrók ailesi Norveç (Ragnarsson hanedanı), İsveç (Luftheason hanedanı) Danimarka (Sigurdson hanedanı) gibi geniş bir coğrafyaya yayılmıştır.

Mitoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

9. yüzyıldaki İsveç kralı Björn'ün saray şairi Bragi Boddason tarafından yazılan Ragnarsdrápa skald şiiri Ragnar'a atfedilse de tarihteki gerçek Ragnar ile ilişkisi yoktur.

Popüler kültüre etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bilgisayar oyunu Assassin's Creed Valhalla'da Ragnar, İskandinavlara İngiltere'nin kapısını açmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Gesta Danorum ve Völsungasaga'ya göre
  2. ^ Bu dönemde Fransa'da kalan Viking savaşçısı Rollo, Normanlar olarak anılacak modern halkın öncüsü olacaktır.
  3. ^ Günümüzdeki Norveç isminin de aynı kökten geldiği iddia edilmektedir.
  4. ^ Yılanlarla dolu bir çukura atıldığı ve burada öldüğü iddia edilir.
  5. ^ Şiirin aslı ve tercümesi 11 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Norveççe) (İngilizce) 28 Mart 2013 tarihinde erişilmiştir
  6. ^ Filmin 3 Şubat 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. imdb adresi (İngilizce) 28 Mart 2013 tarihinde erişilmiştir
  7. ^ Dizinin 27 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. imdb adresi (İngilizce) 28 Mart 2013 tarihinde erişilmiştir

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]