İçeriğe atla

Pazar, Tokat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Başlığın diğer anlamları için Pazar (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Pazar
İlçe
Kaz Gölü
Kaz Gölü
Pazar ilçesinin Tokat'taki konumu
Pazar ilçesinin Tokat'taki konumu
Harita
İlçe sınırları haritası
ÜlkeTürkiye
İlTokat
Coğrafi bölgeKaradeniz Bölgesi
Belde sayısı1
Köy sayısı16
İdare
 • KaymakamRamazan Teke[1]
 • Belediye başkanıŞerafettin Pervanlar (MHP)
Yüzölçümü
 • Toplam188 km²
Rakım574 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam14.335
 • Kır
-
 • Şehir
-
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
ISO 3166 koduTR-60
Posta kodu60800
İl alan kodu356
İl plaka kodu60

Pazar, Tokat ilinin bir ilçesidir.

Tarihçe

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kazova (Kazabad) yöresi, antik çağda Kral Yolu üzerinde olup Dazimonitis olarak anılmıştır.[3] Yörenin en önemli yerleşimi olan Kazabad Nahiyesi'nin ise yeri tam olarak bilinmemekle beraber buraya çok yakın olduğu söylenen Pazar,[4] 1520 yılına kadar İnepazarı olarak anılmış olup bu tarihten sonra Ezine Pazarı adını almıştır.[5] 17. yüzyılda yazılan Evliya Çelebi Seyahatnamesinde ise Eski Aynapazarı olarak geçmiştir.[4] Bu sürede eski isimleriyle de anılan Pazar, nihai ismine 1903 yılında kavuşmuştur.[6]

1073 yılında I. Melikşah ile Selçuklu idaresine giren bölge çeşitli beylikler arasında el değiştirdikten sonra 1399 yılında Osmanlı hakimiyetine girmiştir.[7]

Daha önceleri Turhal ilçesine bağlı bir nahiye merkezi iken, 28 Temmuz 1956'da belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.[8] Pazar, 04.07.1987 tarih ve 19507 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.[9]

Coğrafya

[değiştir | kaynağı değiştir]

Pazar, Tokat il merkezinin batısında Kazova üzerinde yer almaktadır. İl merkezine 25 km uzaklıktadır. İlçenin yüzölçümü 188 km²dir.[10] Pazar ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 574 metredir.[11] Doğusunda Tokat il merkezi, kuzeybatısında Turhal ilçesi, batısında Zile ilçesi ve güneyinde Artova ilçesi yer almaktadır. İlçenin güneyinde doğu-batı yönünde uzanan sıradağlar, kuzeyinde ise Yeşilırmak ve Kazova yer almaktadır. İlçeye bağlı iki belde ve on beş köy vardır. Pazar ilçesi Karadeniz iklimi ile İç Anadolu'nun karasal iklimine geçiş bölgesinde yer almaktadır. İlçe arazisinin önemli bir kısmı Yeşilırmak tarafından sulanmaktadır.

Turizm

[değiştir | kaynağı değiştir]
İlçedeki Ocaklı Şelalesi

İlçe sınırları içinde yaklaşık 10'a yakın yapay tepe (höyük) bulunmakta olup bunlardan ilçenin doğu tarafında bulunan Endiz Höyüğü Helenistik Dönem'e tarihlenmektedir.[12] Pazar'ın doğu çıkışında Anadolu Selçuklu Devleti döneminde I. Alâeddin Keykubad'ın birinci eşi Mahperi Hatun tarafından 1238 yılında yaptırılmış[13] bir kervansaray ve 3 km ilerisinde Yeşilırmak üzerine kurulu yine aynı döneme tarihlenen Tavukçu Köprüsü olarak da bilinen kesme taştan bir köprü bulunmaktadır. İlçe merkezinde halk arasında "Cuma Cami" olarak da bilinen Halil Bey Cami ise caminin doğu girişi üzerinde bulunan kitabesine göre, İlhanlı hükümdarı Ebû Said Bahadır Han zamanında Hüseyin oğlu Hacı Mehmet tarafından 1334 yılında yaptırılmıştır.[14] İsminde dolayı cami ile aynı döneme tarihlenen ve halen kullanımda olan Halil Bey Hamamı bulunmaktadır.[15] Hamamın hemen önünde 1884 yılından kaldığı tahmin edilen eski bir çınar ağacı vardır. İlçenin batı çıkışında şu an harabe halinde bulunan Beyobası Hamamı ise 15.yüzyılın ilk yarısında Hacı İvaz Paşa tarafından yaptırılmıştır.[16] Yine ilçe merkezinde Osmanlı Dönemine ait Hacı Sinan bin İbrahim tarafından 1534 yılında yaptırılan Hacı Sinan Cami bulunmaktadır.[17]

İlçe merkezinin 7 kilometre güneyinde yaşı yaklaşık olarak 3,4 milyon yıl olarak belirlenen Ballıca Mağarası, büyüklüğü ve jeolojik özellikleri ile dünyadaki benzerlerinin içinde özel bir konuma sahiptir. Mağaranın hemen bitişiğinde ise Ocaklı Şelalesi bulunmaktadır.[18] Kaz Gölü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ise göl ekosistemine sahip olup mevsimsel olarak yerli ve göçmen kuşların uğrak yeridir.

Yönetim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Belediye başkanları

[değiştir | kaynağı değiştir]
Seçim İsim Parti
1957-1960 Hasan Yılmaz Bilinmiyor
1960 Vahap Ayhan
Dursun Can
1960-1963 Ali Löker
1963 Hadi Balakbabalar Bağımsız
1968
1973 Hasan Yılmaz
1977 Adalet Partisi
1984 Mehmet Eren Doğru Yol Partisi
1989 Adnan Özmen Anavatan Partisi
1994
1999 Hacı Mustafa İpek Doğru Yol Partisi
2002-2004 Coşkun Yapıcı Bilinmiyor
2004 Şerafettin Pervanlar Adalet ve Kalkınma Partisi
2009 Adnan Özmen Milliyetçi Hareket Partisi
2014 Şerafettin Pervanlar Adalet ve Kalkınma Partisi
2019 Erdoğan Yılmaz
2024 Şerafettin Pervanlar Milliyetçi Hareket Partisi
Kaynak:[19]

Görev yapmış kaymakamlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Sıra İsim Görev yılları
1 Zikri Şahin 1988 - 1992
2 Mustafa Çiçek 1993 - 1995
3 Şahin Arslan 1995 - 1998
4 Murat Dikbaş 1998 - 1999
5 Cemalettin Demircioğlu 1999
6 Ali Arslantaş 2001
7 Mustafa Kılıç 2001 - 2002
8 Osman Bilgin 2003 - 2004
9 Uğur Kolsuz 2004
10 Osman Bilgin 2005
11 Aydın Tetikoğlu 2005 - 2006
12 Ozan Gazel 2006 - 2007
13 Ömer Bilgin 2007 - 2008
14 Olgun Öner 2008 - 2011
15 Murat Öztürk 2011 - 2012
16 Ramazan Teke 2024 - günümüz
Kaynak:[20]

Nüfus

[değiştir | kaynağı değiştir]
Yıl Toplam Şehir Kır
1990[21] 21.625 5.669 15.956
2000[22] 20.295 5.301 14.994
2007[23] 15.361 5.023 10.338
2008[24] 15.261 5.021 10.240
2009[25] 15.158 4.986 10.172
2010[26] 15.048 4.975 10.073
2011[27] 14.948 4.953 9.995
2012[28] 15.426 4.979 10.447
2013[29] 14.712 4.841 9.871
2014[30] 14.117 4.783 9.334
2015[31] 13.804 4.837 8.967
2016[31] 13.824 4.684 9.140
2017[31] 13.570 4.635 8.935
2018[31] 14.335 4.826 9.509
2019[31] 13.330 4.656 8.674
2020[31] 13.209 4.663 8.546

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Pazar Kaymakamı Ramazan TEKE". 17 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2025. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012. 
  3. ^ Strabon Coğrafya "Geographika". Kitap XII, Bölüm : I - II - III, s. 30 - 31.
  4. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 24 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2020. 
  5. ^ https://www.academia.edu/35099824/XV-XVI._Y%C3%BCzy%C4%B1lda_Turhal_Kazas%C4%B1nda_N%C3%BCfus_Toprak_%C4%B0li%C5%9Fkisi.pdf 5 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [yalın URL]
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 31 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2020. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2020. 
  8. ^ "Kararnameler" (PDF). Resmî Gazete. 28 Temmuz 1956. 15 Haziran 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2022. 
  9. ^ "Kanunlar" (PDF). Resmî Gazete. 4 Temmuz 1987. 2 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2022. 
  10. ^ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025. 
  11. ^ "Pazar Haritası Pazar Nerede". www.haritatr.com. 14 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2026. 
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 28 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2020. 
  13. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2020. 
  14. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2020. 
  15. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2020. 
  16. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2020. 
  17. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 13 Ocak 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2020. 
  18. ^ "Arşivlenmiş kopya". 14 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2020. 
  19. ^ "Belediye Tarihçesi – Pazar Belediyesi". 17 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2025. 
  20. ^ "T.C. PAZAR KAYMAKAMLIĞI - İlçemizde Görev Yapan Kaymakamlarımız". www.tokatpazar.gov.tr. 12 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2025. 
  21. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  28. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  29. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  30. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  31. ^ a b c d e f
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
    • "Pazar Nüfusu - Tokat". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
    • "Tokat Pazar Nüfusu". nufusune.com. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Pazar, Tokat ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Pazar,_Tokat&oldid=36992230" sayfasından alınmıştır