Mümtaz'er Türköne

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Mümtaz'er Türköne

Mümtaz'er Türköne (d. 1956, İstanbul), öğretim üyesi ve köşe yazarı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

1956 yılında İstanbul'da doğdu. 1978 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin İdari Şubesinden mezun oldu. Aynı fakültede 1986'da yüksek lisans, 1990'da doktora yaptı. 1993 yılında doçent oldu.

1980 öncesinde milliyetçi görüşleriyle tanınan Türköne, Zaman gazetesinde köşe yazarlığı yapmakta idi. Zaman gazetesine atanan kayyum sonrası yayın hayatına yeni başlayan Yarına Bakış gazetesinde köşe yazarlığı yapmaya başladı. 1980 Askeri Darbesi’nden sonra tutuklanan Türköne Ankara Mamak Cezaevi'nde yatmıştır, bu dönemde ağır işkencelere maruz kalmıştır. Yazar, şu anda Tanzimat dönemi siyasî fikirleri üzerine çalışmayı sürdürüyor. Aynı zamanda 2007 yılında TRT 1'de gazeteci Emre Aköz ve spiker Tülay Tüzün ile Gündeme Dair isimli bir tartışma programı yapmıştır. Ayrıca gazeteci Faruk Mercan ile birlikte Endaze adlı tartışma programı da hazırlamıştır.

12 Haziran 2011 Genel Seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden İstanbul milletvekili aday adayı olmuştur.

21 Aralık 2011 tarihinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından Prof. Mümtaz’er Türköne, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu üyeliklerine getirilmiştir. Göreve getirildikten sonra Atatürkçülük ile ilgili yaptığı açıklamaların[1] ardından tepki alan Türköne, 5 Ocak 2012 tarihinde görevinden istifa etmiştir.[2]

Davalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Atatürk'ün anısına hakaret davası[değiştir | kaynağı değiştir]

Türköne'nin katıldığı bir televizyon programında “Atatürkçü olmayı hakaret sayarım”, “Atatürk ideolojisi bir darbeler ideolojisidir”, “Atatürk ideolojisi faşist bir ideolojidir” şeklindeki sözleri sebebiyle bir vatandaş suç duyurusunda bulundu. Ancak savcılık takipsizlik kararı verdi. Bakırköy Ağır Ceza Mahkemesi bu kararı iptal etti ve 24 Aralık 2012'de Türköne'ye dava açıldı.[3] Bunun üzerine Türköne, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu üyeliğinden istifa etti.[4] 1 Mart 2014'te Türköne 1 yıl hapse mahkûm edildi ancak cezası ertelendi.[5]

Cumhurbaşkanına hakaret davası[değiştir | kaynağı değiştir]

Türköne'nin 16 Mart 2014 tarihinde kaleme aldığı yazısında Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret ettiği iddia edildi ve dava açıldı. Açılan dava 12 Ocak 2016'da zamanında açılmadığı gerekçesiyle düşürüldü.[6] 2017'de dava tekrar açıldı.[7] 31 Kasım 2019'da karar bağlanan dava sonucunda Türköne'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan'a tazminat ödemesine hükmedildi.[8]

FETÖ ve darbe davaları[değiştir | kaynağı değiştir]

15 Temmuz 2016'da gerçekleştirilen askerî darbe girişimine ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında hakkında gözaltı kararı çıkarıldı[9] ve tutuklandi[10]. Türköne, çıkarıldığı İstanbul 3. Sulh Ceza Hakimliği tarafından 5 Ağustos 2016 tarihinde "Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması'nın amaçlarına hizmet etmek" suçlamasıyla tutuklandı[11].

Başsavcılık 10 Nisan 2017'de Türköne'yle birlikte diğer pek çok Zaman Gazetesi yazarına anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ettikleri iddiasıyla ağırlaştırılmış müebbet talep etti ve kamu davası açtı.[12] 6 Temmuz 2018'de Ağır Ceza Mahkemesi Türköne'yi anayasal düzeni kaldırmaya teşebbüsten beraat ettirdi ancak ‘silâhlı terör örgütüne üye olma’ suçundan 10 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm etti.[13]

Kararı istinafa taşıyan Türköne’nin başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 25 Haziran 2019’da esastan reddedildi. Bunun üzerine Türköne, yerel mahkemenin kararını itiraz ederek 12 farklı hak ihlâli yaşadığı iddiasıyla AYM'ye başvurdu. Ancak AYM bu iddialardan yalnızca ‘kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı’nın ihlal edildiğini kabul edilebilir bularak diğer tüm savları reddetti.[14]

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk eşi Doç. Dr. Mualla Kavuncu, ikinci eşi ise Özlem Piltanoğlu Türköne idi. Özlem Piltanoğlu ile de boşanmıştır.

Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

Yazar (12 Kitap)

  • Siyasi İdeoloji Olarak İslamcılığın Doğuşu
  • Cemaleddin Afgani
  • Siyaset
  • Darbe Peşinde Koşan Bir Nesil 68 Kuşağı
  • Sözde Askerler
  • Türkiye'nin Kayıp Halkası
  • Türklük ve Kürtlük
  • Türk Modernleşmesi
  • Modernleşme, Laiklik
  • Siyasi, Tarihi, Dini ve Kültürel Boyutlarıyla İslam ve Şiddet
  • Türkler, İslamiyet ve Hilafet (İlber Ortaylı ve Nevzat Yalçıntaş ile.)
  • Kürt Meselesi Nasıl Çözülmez? (Hüseyin Yayman ile)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Türköne: Atatürkçü olmayı hakaret sayarım
  2. ^ Mümtazer Türköne istifa etti
  3. ^ Usta, Ayşegül. "Türköne'ye "Atatürk'e hakaret" davası". Hürriyet. Erişim tarihi: 24 Aralık 2012. 
  4. ^ "Mümtazer Türköne istifa etti". NTV. Erişim tarihi: 5 Ocak 2012. 
  5. ^ Yurtsever, Orhan. "Türköne'ye Atatürk'e hakaretten 1 yıl hapis". Sabah. Erişim tarihi: 1 Mart 2014. 
  6. ^ "Mümtazer Türköne, Erdoğan'a hakaretten beraat etti". Cumhuriyet. DHA. Erişim tarihi: 12 Ocak 2016. 
  7. ^ "Mümtazer Türköne 'Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret'ten yargılanıyor". Sözcü. Erişim tarihi: 2 Şubat 2017. 
  8. ^ "Mümtazer Türköne'ye 1740 tl para cezası". DHA. Erişim tarihi: 31 Ekim 2019. 
  9. ^ "Eski Zaman yöneticileri ve yazarlarına operasyon; Ali Bulaç ve Şahin Alpay dahil 47 kişi hakkında gözaltı kararı" T24. En son 27 Temmuz 2016 tarihinde erişildi
  10. ^ https://www.aa.com.tr/tr/15-temmuz-darbe-girisimi/mumtazer-turkone-tutuklandi/621879
  11. ^ "Mümtazer Türköne ve 11 isim tutuklandı". http://www.hurriyet.com.tr/. 5 Ağustos 2016. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016.  |yayıncı= dış bağlantı (yardım)
  12. ^ "Zaman Gazetesi yazarlarına 3'er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis talebi". Cumhuriyet. Erişim tarihi: 11 Nisan 2017. 
  13. ^ "Zaman gazetesi davasında ceza yağdı". Hürriyet. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2018. 
  14. ^ Adal, Hikmet. "AYM, Mümtazer Türköne'nin Haklarının İhlal Edilmediğine Hükmetti". Bianet. Erişim tarihi: 10 Ocak 2020.